Uống đều đặn 3–5 loại thuốc hạ áp mỗi ngày nhưng chỉ số huyết áp vẫn "neo" ở mức cao là nỗi trăn trở của không ít người bệnh. Trong bối cảnh đó, kỹ thuật triệt đốt thần kinh giao cảm động mạch thận (Renal Denervation – RDN) mang đến giải pháp bổ trợ hiệu quả: hạ huyết áp bền bỉ suốt 24 giờ mỗi ngày mà không phụ thuộc vào thời điểm uống thuốc.
Là đơn vị tiên phong trong nước làm chủ kỹ thuật này, Bệnh viện Bạch Mai đã nhanh chóng đưa RDN đến gần hơn với người dân. Chỉ hơn một tháng sau khi cơ sở Ninh Bình đi vào hoạt động, kỹ thuật tiên tiến này đã được thực hiện thành công ngay tại chỗ, giúp bệnh nhân không còn phải di chuyển xa để tiếp cận phương pháp điều trị tiên tiến.
Ê-kíp thực hiện thủ thuật RDN tại Bệnh viện Bạch Mai.
Khi thuốc đã "đến ngưỡng": Thách thức của tăng huyết áp khó kiểm soát
Tăng huyết áp diễn tiến âm thầm nhưng là nguyên nhân chính gây đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim và tổn thương thận. Phần lớn người bệnh đạt mục tiêu nhờ thuốc và điều chỉnh lối sống. Tuy nhiên, vẫn tồn tại nhóm tăng huyết áp chưa kiểm soát — chỉ số vẫn ở mức cao dù đã dùng nhiều nhóm thuốc phù hợp, hoặc người bệnh gặp khó khăn trong việc duy trì điều trị do số lượng thuốc nhiều và tác dụng phụ do thuốc (phù, mất ngủ, ho, suy thận mạn….), hoặc đã có biến cố tim mạch.
Theo PGS.TS Nguyễn Thị Thu Hoài, Viện trưởng Viện Tim mạch Việt Nam – Bệnh viện Bạch Mai, đây là nhóm bệnh nhân đối diện nguy cơ tim mạch cao nhất, nhưng cũng là nhóm hưởng lợi nhiều từ các tiến bộ y học mới. Việc đánh giá toàn diện mức độ tuân thủ, huyết áp ngoài phòng khám, chức năng thận và nguyên nhân thứ phát là điều kiện tiên quyết trước khi chỉ định can thiệp.
RDN – Cơ chế khoa học tạo nên bước đột phá
RDN là thủ thuật xâm lấn tối thiểu được thực hiện qua đường ống thông. Bác sĩ tiếp cận động mạch thận và sử dụng năng lượng có kiểm soát nhằm làm giảm hoạt động của các sợi thần kinh giao cảm nằm quanh thành mạch.
Hệ thần kinh giao cảm đóng vai trò quan trọng trong điều hòa huyết áp. Khi hoạt động quá mức, thận tăng giải phóng renin, giữ muối nước và truyền tín hiệu lên hệ thần kinh trung ương, dẫn đến tăng co mạch toàn thân. RDN tác động trực tiếp vào cơ chế này, tạo thêm một phương thức hạ huyết áp hoạt động liên tục suốt ngày đêm — điều mà thuốc uống, dù tuân thủ tốt đến đâu, cũng khó đạt được trọn vẹn — hỗ trợ cho điều trị thuốc và thay đổi lối sống.
Các thử nghiệm lâm sàng đối chứng giả thủ thuật và dữ liệu trên bệnh nhân châu Á đều xác nhận RDN an toàn, mang lại hiệu quả giảm huyết áp bền vững theo thời gian. Ở một số trường hợp, kỹ thuật còn hỗ trợ giảm gánh nặng thuốc sau khi huyết áp được kiểm soát ổn định.
Minh họa kỹ thuật RDN – triệt đốt thần kinh giao cảm động mạch thận.
Lợi ích thực tế đối với người bệnh: Không chỉ hạ con số huyết áp mà còn giảm biến cố tim mạch
• Tạo cơ chế hạ huyết áp hoạt động liên tục 24/24 giờ, không phụ thuộc hoàn toàn vào thời điểm uống thuốc.
• Phòng ngừa biến cố tim mạch: Giảm thiểu nguy cơ đột quỵ, suy tim và tổn thương thận.Cơ hội giảm gánh nặng thuốc: Khi huyết áp ổn định, bác sĩ có thể cân nhắc giảm số loại hoặc liều dùng.
PGS.TS Nguyễn Thị Thu Hoài nhấn mạnh: "Điều quan trọng nhất là chúng ta có thêm lựa chọn cho người bệnh đã điều trị tích cực nhưng huyết áp vẫn chưa đạt mục tiêu. Mục tiêu cuối cùng vẫn là giảm nguy cơ đột quỵ, suy tim và tổn thương thận thông qua kiểm soát huyết áp bền vững."
Đồng quan điểm, TS.BS Trần Bá Hiếu, Trưởng khoa Cấp cứu - Hồi sức Tim mạch - Viện Tim mạch, chuyên gia trực tiếp thực hiện kỹ thuật RDN chia sẻ: "Thông số tích cực nhất là huyết áp cải thiện trong quá trình theo dõi và một số người bệnh có cơ hội giảm gánh nặng thuốc. Chúng tôi đánh giá hiệu quả dựa trên huyết áp tại nhà hoặc huyết áp 24 giờ, chức năng thận và tình trạng dùng thuốc, thay vì chỉ dựa vào một lần đo tại phòng khám".
Lưu ý và chỉ định điều trị
RDN không phải là phương pháp áp dụng đại trà. Phương pháp này chỉ định phù hợp cho người có huyết áp ngoài phòng khám chưa đạt mục tiêu, nguy cơ tim mạch cao hoặc gặp khó khăn trong dung nạp và tuân thủ thuốc.
Với những bệnh nhân tăng huyết áp mong muốn điều trị để giảm phụ thuộc thuốc và tăng hiệu quả kiểm soát huyết áp bắt buộc phải qua đánh giá chuyên sâu để xem xét chỉ định thực hiện RDN nhằm lựa chọn đúng người, đúng thời điểm.
Lưu ý sau can thiệp: Tuyệt đối không tự ý ngưng hoặc giảm thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ, tuân thủ lịch tái khám, theo dõi huyết áp định kỳ tại nhà hoặc đo Holter huyết áp 24 giờ.
Bạch Mai- Đơn vị tiên phong triển khai
Viện Tim mạch Việt Nam – Bệnh viện Bạch Mai là cơ sở tiên phong làm chủ và áp dụng kỹ thuật RDN với hệ thống điện cực đa điểm (Simplicity Spyral). Việc làm chủ và mở rộng kỹ thuật ngay tại cơ sở Ninh Bình khẳng định năng lực chuyên môn vượt trội, mang lại cơ hội tiếp cận công nghệ cao ngay tại tuyến cơ sở cho đông đảo người dân.
Với thông điệp, nếu huyết áp vẫn chưa thể kiểm soát dù đã tuân thủ điều trị nghiêm túc, người bệnh nên đến các trung tâm tim mạch chuyên sâu để được thăm khám. RDN là giải pháp bổ trợ đầy hứa hẹn, đồng hành cùng lối sống lành mạnh và thuốc để bảo vệ sức khỏe tim mạch toàn diện.
RDN là kỹ thuật bổ trợ dành cho người tăng huyết áp chưa kiểm soát, đặc biệt là nhóm khó trị.
• Hiệu quả chính: hạ huyết áp liên tục 24/24 giờ, góp phần giảm nguy cơ biến cố tim mạch (đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim, tổn thương thận).
• Không tự ý ngừng thuốc sau can thiệp.
• Kết quả khác nhau ở từng người bệnh; hiệu quả được đánh giá theo thời gian.
• Cần được đánh giá và thực hiện tại cơ sở có chuyên môn về tăng huyết áp và can thiệp tim mạch, như Bệnh viện Bạch Mai — đơn vị tiên phong triển khai trên cả nước.
Bệnh viện Bạch Mai