Hà Nội ô nhiễm không khí mù mịt dài ngày
Những ngày cuối tháng 11, đầu tháng 12/2025, ô nhiễm không khí tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và các tỉnh phụ cận liên tục diễn ra ở mức xấu và kém, có nơi ở mức rất kém, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của người dân.
Tại Ninh Bình (tại trạm đo khu vực Công viên Nam Cao, Phủ Lý, Hà Nam cũ), tỉnh Hưng Yên tại trạm đo nhà văn hóa xã Tân Quang; thành phố Hải Phòng (khu vực UBND thành phố Hải Dương cũ, 106 đường Trần Hưng Đạo), tại trạm đo khu liên cơ quan Bộ Tài Nguyên và Môi trường (cũ), số 20 đường Lý Chính Thắng (TP Hồ Chí Minh)... chỉ số ô nhiễm không khí (AQI) đo được ở các địa điểm trên luôn ở mức kém và rất kém.
Ô nhiễm không khí ảnh hưởng xấu đến sức khỏe người dân.
Theo TS Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới không khí sạch Việt Nam, ô nhiễm không khí ở các đô thị nói chung và Hà Nội nói riêng là "rất nóng", trong tháng 11 và những ngày đầu tháng 12, các đơn vị chuyên môn đã ghi nhận nhiều ngày có nồng độ PM2.5 vượt ngưỡng xấu và rất xấu.
Ông Hoàng Dương Tùng cho rằng, nguyên nhân gây ô nhiễm không khí lớn nhất ở các đô thị; trong đó có Hà Nội là do hoạt động giao thông ở các phường nội thành và các tuyến quốc lộ, từ khí thải của ô tô, xe máy chạy xăng dầu, bụi đường, một phần do ma sát má phanh. Có hàng triệu ống xả xe máy là hàng triệu nguồn thải siêu nhỏ.
"Một chiếc xe máy chạy xăng đời cũ có thể phát thải ra mức CO2 và bụi mịn cao gấp 10-20 lần một chiếc ô tô đạt chuẩn Euro", ông Tùng cho hay.
Cùng với đó, nguồn ô nhiễm không khí còn từ các cơ sở công nghiệp, xây dựng, nông nghiệp, đốt phụ phẩm nông nghiệp và từ các tỉnh lân cận. Nước thải sinh hoạt (đô thị và nông thôn) chưa được thu gom và xử lý tốt, tỉ lệ xử lý nước thải sản xuất tại các cụm công nghiệp và một số cơ sở sản xuất nhỏ, làng nghề, làng tái chế rất thấp gây ô nhiễm các dòng sông, hồ và nước ngầm.
Theo thống kê, Hà Nội hiện có hơn 7,5 triệu xe máy và khoảng 1triệu ô tô, chưa kể lượng lớn phương tiện từ các tỉnh lân cận ra vào mỗi ngày. Vào các khung giờ cao điểm sáng sớm và chiều muộn, mật độ giao thông dày đặc khiến việc đốt nhiên liệu và phát thải khí độc diễn ra liên tục.
Nguồn thải từ phương tiện giao thông được xác định chiếm gần 50% tổng lượng bụi mịn trong không khí Hà Nội. Khi xảy ra ùn tắc, khí thải và bụi mịn không thể phát tán mà tích tụ dọc theo các tuyến phố, hình thành những "dòng khí độc đứng yên", ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ hô hấp và tim mạch của người dân, đặc biệt là người già, trẻ nhỏ và những người lao động ngoài trời.
Ô nhiễm không khí ở Hà Nội không phải là hệ quả của một nguyên nhân đơn lẻ, mà là sự cộng hưởng nguy hiểm giữa địa hình tự nhiên bất lợi, tốc độ đô thị hóa quá nhanh, mật độ giao thông cao, quản lý xây dựng lỏng lẻo và thiếu tầm nhìn dài hạn trong quy hoạch xanh.
Nếu không có những giải pháp tổng thể, quyết liệt và mang tính liên vùng - từ kiểm soát nguồn thải, điều chỉnh quy hoạch đô thị, tăng cường mảng xanh đến thay đổi thói quen sinh hoạt và sản xuất - "lòng chảo khí" Hà Nội sẽ tiếp tục là điểm nóng ô nhiễm, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hàng triệu người dân.
Phủ dày hệ thống quan trắc, siết mạnh các nguồn thải
Đề xuất về các giải pháp giảm ô nhiễm cho các đô thị tại Việt Nam, PGS.TS Nguyễn Đình Thọ, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, các đơn vị, địa phương cần rà soát, thực hiện kiểm kê, giám sát chặt chẽ các nguồn phát sinh khí thải để xác định chính xác mức độ tác động nguồn khí thải, bụi gây ô nhiễm môi trường không khí; ưu tiên bố trí nguồn lực cho hệ thống quan trắc môi trường đủ dày, phủ rộng; bố trí nguồn lực để thực hiện các biện pháp vệ sinh môi trường thường xuyên, liên tục. Đồng thời siết chặt các quy định về tiêu chuẩn, quy chuẩn khí thải phương tiện giao thông cơ giới đường bộ; đẩy mạnh chuyển đổi phương tiện xanh, không phát thải; sử dụng nhiên liệu sạch, thân thiện với môi trường; sử dụng phương tiện công cộng.
Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành, trước mắt Bộ đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Ninh, Hưng Yên, Phú Thọ, Thái Nguyên, Ninh Bình tăng cường vệ sinh đường phố và triển khai các giải pháp giảm bụi đường: chỉ đạo các đơn vị vệ sinh môi trường, các chủ dự án đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông thực hiện ngay việc tăng cường tần suất quét đường, hút bụi…
Thời gian tới, Bộ sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, địa phương liên quan khẩn trương hoàn thiện trình Thủ tướng Chính phủ Kế hoạch xử lý ô nhiễm môi trường toàn diện với cách tiếp cận tổng thể đầy đủ các thành tố ô nhiễm (không khí, nước, chất thải rắn...). Trước mắt chọn Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, hai đô thị chịu áp lực ô nhiễm lớn nhất làm trọng điểm để xây dựng kế hoạch các giải pháp đột phá, từ đó nhân rộng ra cả nước theo hướng "Địa phương làm được thì cả nước mới thành công"...
Sáng 10/12/2025, Quốc hội thông qua Nghị quyết về kết quả giám sát chuyên đề "Việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường kể từ khi Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 có hiệu lực thi hành". Điểm đáng chú ý trong Nghị quyết là Quốc hội yêu cầu Hà Nội và TP Hồ Chí Minh thực hiện ngay các biện pháp cấp bách để kiểm soát và cải thiện tình trạng ô nhiễm không khí.
Nghị quyết đưa ra mục tiêu định lượng lần đầu tiên cho Hà Nội và các tỉnh lân cận. Đến năm 2030, nồng độ bụi PM2.5 trung bình năm tại Hà Nội phải giảm khoảng 20% so với mức trung bình năm 2024 tại tất cả các điểm đo của mạng lưới quan trắc quốc gia.
Tại các tỉnh, thành phố xung quanh Hà Nội gồm Thái Nguyên, Phú Thọ, Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Phòng và Ninh Bình, mức giảm tối thiểu là 10%. Với TP Hồ Chí Minh và các đô thị khác, chất lượng không khí phải được duy trì ổn định, không để gia tăng mức độ ô nhiễm...
