Giá vàng lao dốc không phanh
Sáng 31/1, thị trường vàng, bạc trong nước tiếp tục chứng kiến phiên giảm mạnh. Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn, Tập đoàn Phú Quý và DOJI cùng niêm yết giá vàng miếng SJC ở mức 169-172 triệu đồng/lượng, giảm thêm khoảng 9 triệu đồng/lượng so với chiều hôm qua. Như vậy, chỉ trong vòng hai ngày, giá vàng miếng SJC đã mất hơn 17 triệu đồng/lượng - mức điều chỉnh thuộc nhóm mạnh nhất trong nhiều tháng trở lại đây.
Không chỉ vàng miếng, vàng nhẫn cũng ghi nhận mức giảm sâu. Vàng nhẫn Bảo Tín Minh Châu niêm yết 169-172 triệu đồng/lượng, giảm 8 triệu đồng/lượng; Vàng nhẫn Phú Quý ở mức 168,5 - 171,5 triệu đồng/lượng, giảm gần 9 triệu đồng/lượng.
Giá vàng liên tục diễn biến bất ngờ.
Trên thị trường quốc tế, giá vàng cũng đi xuống, hiện quanh mốc 4.889 USD/ounce, giảm 166 USD/ounce so với phiên trước. Diễn biến trong nước vì thế chịu tác động kép: vừa giảm theo thế giới, vừa bị điều chỉnh mạnh do yếu tố tâm lý sau giai đoạn tăng nóng.
Với bạc thỏi, bạc miếng, mức điều chỉnh còn mạnh hơn vàng. Bạc Phú Quý được niêm yết 3,1-3,2 triệu đồng/lượng, tương đương khoảng 87 triệu đồng/kg, giảm tới 14 triệu đồng/kg chỉ sau một ngày. Bạc Ancarat ở mức 88 triệu đồng/kg. Giá bạc thế giới lùi về 85 USD/ounce, đánh dấu một trong những nhịp giảm mạnh nhất trong thời gian ngắn.
PGS.TS, chuyên gia kinh tế Đinh Trọng Thịnh nhận định đà tăng mạnh của giá vàng trong nước thời gian qua trước hết bắt nguồn từ biến động của thị trường vàng thế giới. "Vàng hiện là một trong những hàng hóa khan hiếm, trong khi nhiều đồng tiền lớn mất giá đáng kể. Nhà đầu tư toàn cầu đang bỏ chạy khỏi tiền tệ, nhất là các đồng tiền chủ chốt", ông nói.
Vị chuyên gia cho rằng bối cảnh xung đột địa chính trị và căng thẳng thương mại giữa Mỹ với nhiều quốc gia khiến niềm tin vào các đồng tiền lớn sụt giảm. Ngay cả đồng USD, đồng tiền mạnh nhất và được sử dụng trong hầu hết giao dịch quốc tế, cũng đang mất giá nhanh và được dự báo sẽ tiếp tục yếu đi trong thời gian tới.
Theo ông, xu hướng này chỉ có thể chấm dứt khi cục diện chính trị và xung đột toàn cầu được cải thiện theo hướng tích cực hơn. Trong thời gian đó, vàng vẫn là nơi trú ẩn an toàn của dòng vốn toàn cầu.
Đánh giá diễn biến trong nước, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh cho rằng giá vàng Việt Nam hiện phụ thuộc gần như hoàn toàn vào thị trường quốc tế. Nếu giá vàng thế giới tiếp tục tăng, cộng thêm tỷ giá nóng lên, giá vàng trong nước chắc chắn sẽ còn leo thang.
Theo chuyên gia, rất khó để nhận định diễn biến giá vàng thời gian tới song nhu cầu trú ẩn an toàn khiến vàng vẫn là một kênh đầu tư được lựa chọn. Vàng được coi là công cụ lưu trữ giá trị lâu dài, tính thanh khoản cao và đáp ứng tâm lý tích trữ truyền thống, phong thủy của người Việt.
Có nên đổ dồn đầu tư vào vàng?
Theo PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, việc giá vàng tăng cao hút một lượng lớn nguồn tiền trong dân, có thể gây ra những tác động đến nên kinh tế vĩ mô. Người dân có thể có thể rút vốn khỏi các kênh sản xuất, kinh doanh, làm giảm động lực tăng trưởng kinh tế.
Để thị trường vàng phát triển lành mạnh và ổn định, cơ quan chức năng cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, kiên quyết xử lý các hành vi đầu cơ, thao túng giá để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và sự ổn định của thị trường.
Đối với người dân, nhà đầu tư, cần cẩn trọng khi đầu tư vào thị trường vàng. "Đối với những gia đình có điều kiện có thể cân nhắc đầu tư mua vàng ở một số thời điểm nhất định. Nhưng với những gia đình kinh tế khó khăn, đi vay mượn tiền để mua vàng đầu cơ hoặc lướt sóng thì không nên vì có thể gặp rủi ro", ông Thịnh khuyến cáo.
Ngoài ra, khi mua bán, người dân, nhà đầu tư cần phải yêu cầu bên bán cung cấp hóa đơn giá trị gia tăng (hoặc hóa đơn bán hàng) theo quy định của pháp luật thuế. Hóa đơn là bằng chứng pháp lý quan trọng nhất chứng minh nguồn gốc tài sản, chất lượng vàng và bảo vệ quyền lợi của bạn trong trường hợp có tranh chấp.
Song song với đó, người dân tuyệt đối không tham gia vào các sàn giao dịch hoặc lời mời chào đầu tư vàng online với lợi nhuận "khủng" không rõ nguồn gốc, vì đây thường là hình thức lừa đảo, chiếm đoạt tài sản.
Theo chuyên gia, biến động giá vàng là xu thế chung của thế giới, nhưng cách chúng ta quản trị mới là điều quan trọng. Việc đẩy mạnh minh bạch hóa và tiến tới thị trường hóa quản lý vàng miếng sẽ giúp loại bỏ các rào cản tâm lý, ngăn chặn tình trạng vàng hóa nền kinh tế. Khi người dân tin tưởng vào sự ổn định của vĩ mô và sức mua của đồng nội tệ, vàng sẽ trở thành một kênh tài sản bình thường thay vì là nơi đầu cơ tích trữ. Đây chính là chìa khóa để bảo vệ sức mạnh tài chính quốc gia và thúc đẩy dòng tiền chảy mạnh mẽ vào các dự án tạo ra giá trị thặng dư thực tế cho xã hội.
PGS.TS Đinh Trọng Thịnh cho rằng Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cần tiếp tục đóng vai trò quản lý và giám sát chặt chẽ thị trường vàng, nhằm ngăn ngừa tình trạng "vàng hóa" trong nền kinh tế. "Vàng chỉ nên được nhập khẩu phục vụ sản xuất và xuất khẩu trang sức, chứ không phải để đáp ứng nhu cầu tích trữ trong dân", ông nhấn mạnh.
Ông cũng cho rằng cải cách thị trường vàng cần đi đôi với chiến lược thu hút và định hướng dòng vốn vào hoạt động sản xuất, đầu tư. Nếu chỉ tập trung vào thị trường vàng mà không gắn với mục tiêu phát triển kinh tế, cải cách đó sẽ mất đi ý nghĩa ban đầu.
Theo ông Thịnh, việc phá thế độc quyền vàng miếng SJC mới chỉ là bước đi đầu tiên trong quá trình tái cấu trúc thị trường vàng. Những bước tiếp theo, như thành lập Sở Giao dịch vàng quốc gia, đưa vàng vào giao dịch trên Sở Giao dịch hàng hóa hay xây dựng Sàn giao dịch vàng trong Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam, đang được NHNN nghiên cứu, hướng tới một thị trường vàng minh bạch, hiệu quả và gắn kết hơn với hệ thống tài chính quốc gia.
