Giá thực phẩm vẫn liên tục tăng với tốc độ “chóng mặt” hiện đang gây áp lực mạnh lên người tiêu dùng. Điều này đè nặng lên tâm lý những người hàng ngày phải trực tiếp lo bữa ăn cho gia đình. Theo số liệu tăng giá thực phẩm hiện nay so với tháng cùng kỳ năm trước thì tốc độ tăng giá thực phẩm đều cao gấp rưỡi, gấp đôi tốc độ tăng giá tiêu dùng nói chung (chẳng hạn, tháng 6/2011 so với tháng 12/2010, giá tiêu dùng chung tăng 13,29% thì giá thực phẩm tăng 22,21%, tháng 6/2011 so với tháng 6/2010 tương ứng là 20,82% và 33,25%). Do thực phẩm chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng tiêu dùng hàng hóa và dịch vụ nên việc tăng cao của giá thực phẩm đã tác động mạnh đến tốc độ tăng giá tiêu dùng chung.
Chính vì thế, trong thời gian qua, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) đã liên tục tổ chức các cuộc họp và kiểm tra thực tế nhằm đưa ra giải pháp bình ổn giá thực phẩm. Tuy nhiên, điều này sẽ rất khó khăn khi sau khi kiểm tra thực tế cơ sở, chiều 18/7, các đơn vị chức năng đã báo cáo với Bộ trưởng Bộ NN&PTNT về tình hình thực phẩm hiện nay. Các cục, vụ liên quan của Bộ NN&PTNT cho biết, nguyên nhân của tình trạng trên là do dịch bệnh từ cuối năm 2010, đầu năm 2011 và thiên tai, mưa bão kéo dài, việc khó tiếp cận nguồn vốn vay nên sản xuất nông nghiệp bị ảnh hưởng khiến cung không đáp ứng đủ cầu, làm giá cả một số mặt hàng lương thực, thực phẩm tăng nhanh.
Một nguyên nhân khác cũng là nhân tố lớn thúc đẩy sự tăng giá là giá thức ăn chăn nuôi cũng rất cao. Mặc dù giá nhiều loại nguyên liệu chế biến thức ăn chăn nuôi đã giảm, thậm chí giảm đến 10% so với đầu năm nhưng giá bán các loại thức ăn thành phẩm trên thị trường không giảm. Thức ăn chăn nuôi tăng giá liên tục trong thời gian qua là một trong những nguyên nhân chính làm người dân không dám đầu tư mở rộng chăn nuôi dù giá heo đang cao kỷ lục. Nhiều người chăn nuôi thậm chí bỏ nghề. Không ít ý kiến cho rằng các doanh nghiệp thức ăn chăn nuôi, trong đó dẫn đầu là các doanh nghiệp lớn đã cố tình neo giá để duy trì mức lợi nhuận cao trong khi lẽ ra phải giảm giá cho người dân khi nhiều loại giá đầu vào đã giảm. Điều này đã được chứng minh khi tháng 4/2011, Bộ Tài chính thành lập các đoàn kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá thức ăn chăn nuôi. Kết quả kiểm tra cho thấy các doanh nghiệp tăng giá mặt hàng thức ăn chăn nuôi đến 6 lần.
Mặc dù Bộ NN&PTNT có các ý kiến nhận định giá các mặt hàng nông sản tăng chỉ là đột biến, mang tính tạm thời và sẽ dần hạ nhiệt, ổn định hơn. Tuy nhiên, nếu nhìn quá trình tăng giá thực phẩm trong nhiều năm qua thì khi đã hình thành mặt bằng giá mới thì việc giảm giá thực phẩm sẽ rất khó. Chính vì thế, để bình ổn giá, bên cạnh các giải pháp quan trọng cần triển khai ngay là phải tăng cường kiểm tra, áp dụng mọi biện pháp để khống chế dịch. Hướng dẫn, hỗ trợ người dân về kỹ thuật để tăng nhanh đàn heo, khuyến khích người chăn nuôi phát triển đàn gia cầm và các vật nuôi có chu kỳ thu hoạch ngắn như gà, vịt. Đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp, chủ động nắm bắt nhu cầu thị trường, kiểm soát dịch bệnh để có sản phẩm dồi dào, cung ứng tốt cho thị trường, nhất là dịp cuối năm thì rất cần những chính sách ưu tiên riêng cho nông nghiệp như nên khoanh nợ, giãn nợ và chỉ đạo các ngân hàng tiếp tục cho các doanh nghiệp, chủ trang trại, người dân được vay vốn và hỗ trợ lãi suất. Cùng với đó, Bộ Tài chính cần quyết liệt kiểm tra, kiểm soát giá cả, xử lý nghiêm các doanh nghiệp tăng giá bán cao bất hợp lý.
Minh Quang