Gia tăng tình trạng thai kỳ nguy cơ cao tại Đông Nam Á và lời giải từ y học hiện đại

Chủ động nhận diện để bảo vệ hành trình làm mẹ

Ngày nay, xu hướng kết hôn muộn cùng những thay đổi trong lối sống hiện đại đã khiến cho khái niệm "thai kỳ nguy cơ cao" trở thành một trong những mối bận tâm hàng đầu của y học. Các xu hướng sức khỏe toàn cầu cho thấy tỷ lệ thai kỳ được xếp vào nhóm nguy cơ cao ngày càng tăng do các yếu tố như sản phụ lớn tuổi, béo phì và tiểu đường. Thách thức này đặc biệt nghiêm trọng tại khu vực Đông Nam Á, nơi tỷ lệ mắc tiểu đường thai kỳ (GDM) ảnh hưởng đến khoảng 24,9% số ca mang thai – một trong những tỷ lệ khu vực cao nhất trên toàn cầu

Đồng thời, sinh non vẫn là một mối lo ngại lớn, với dữ liệu toàn cầu chỉ ra rằng cứ khoảng 10 trẻ em sinh ra mỗi năm thì có 1 trẻ bị sinh non.

Sự gia tăng của các ca thai kỳ cần giám sát đặc biệt này phần lớn xuất phát từ việc phụ nữ trì hoãn độ tuổi sinh con hoặc do các yếu tố thể trạng như béo phì.

Những yếu tố này không chỉ làm tăng nguy cơ mắc các bệnh nền mạn tính trước khi thụ thai - chẳng hạn như tiểu đường tuýp 2 và cao huyết áp mạn tính - mà còn kích hoạt các biến chứng do thai kỳ gây ra, bao gồm tiểu đường thai kỳ, tiền sản giật và thai chậm phát triển trong tử cung (IUGR).

Đối với nhóm bệnh nhân nguy cơ cao này, sự rời rạc trong điều trị mà các hệ thống y tế truyền thống cung cấp có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng cho cả mẹ và con. Những sản phụ có tiền sử bệnh lý phức tạp thường phải tự mình di chuyển qua lại giữa nhiều chuyên khoa độc lập. Sự gắn kết lâm sàng chặt chẽ hơn sẽ giúp giảm bớt gánh nặng thể chất lẫn tinh thần cho người mẹ, đồng thời hỗ trợ xây dựng một kế hoạch quản lý tối ưu và thống nhất.

Nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về chăm sóc sản khoa toàn diện ở tuyến chuyên sâu (tuyến 3), một mô hình chăm sóc đa chuyên khoa "Một điểm dừng" (One-Stop) đã ra đời - đó là Trung tâm STORK, một cơ sở chuyên khoa dành cho các thai kỳ nguy cơ cao tại Bệnh viện Phụ sản và Nhi khoa KK (KKH), Singapore.

BS Serene Thain, Trưởng khoa kiêm Cố vấn cao cấp Đơn vị Y học Mẫu thể (Khoa Y học Bào thai và Mẫu thể), đồng thời là Giám đốc Trung tâm STORK tại KKH, nhấn mạnh tầm quan trọng của phương pháp này:

"Mô hình đa chuyên khoa 'Một điểm dừng' của Trung tâm STORK quy tụ tất cả các dịch vụ thiết yếu và các chuyên gia về cùng một nơi. Điều này thúc đẩy sự phối hợp lâm sàng liền mạch, cho phép chúng tôi tối ưu hóa sức khỏe của người mẹ ngay từ giai đoạn trước khi mang thai. Hơn nữa, mô hình này đảm bảo sự hỗ trợ liên tục, toàn diện trong suốt hành trình – từ lập kế hoạch cho gia đình, sinh nở cho đến chăm sóc hậu sản

Chìa khóa mở ra sự an tâm cho mẹ và bé

Triết lý cốt lõi của Trung tâm STORK nằm ở sự quản lý chủ động: thay vì đợi đến khi các biến chứng xuất hiện trong thai kỳ, các chuyên gia sẽ làm việc để tối ưu hóa sức khỏe người mẹ từ trước khi thụ thai. Chuỗi chăm sóc liên tục này kéo dài từ giai đoạn chuẩn bị trước khi mang thai, giám sát thai kỳ chuyên sâu, thiết lập kế hoạch sinh phù hợp với từng ca bệnh cụ thể, cho đến theo dõi hậu sản toàn diện.

Một trường hợp điển hình là một sản phụ ngoài 30 tuổi mang thai lần đầu, được chuyển tuyến đến KKH ở tuần thứ 24 của thai kỳ trong tình trạng huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT) cấp tính và nguy hiểm ở chân trái.

Ngay lập tức, cô được đưa vào quy trình chăm sóc đặc biệt do các chuyên gia cao cấp tại Phòng khám liên kết Sản khoa - Huyết học trực tiếp quản lý. Sau khi được đội ngũ chuyên gia đánh giá toàn diện, sản phụ được chỉ định tiêm thuốc kháng đông hàng ngày để kiểm soát cục máu đông một cách an toàn trong suốt thai kỳ. Nhờ sự giám sát chặt chẽ và phối hợp nhịp nhàng, người mẹ đã "vượt cạn" thành công, sinh thường một em bé khỏe mạnh ở tuần 38 và tiếp tục duy trì phác đồ điều trị 6 tuần sau sinh để đảm bảo an toàn tuyệt đối.

Khi trở lại KKH vào năm sau cho lần mang thai thứ hai, cô đã được tiếp nhận ngay tại chính phòng khám liên kết này. Đội ngũ y tế đã lập tức triển khai liệu pháp dự phòng, giảm thiểu thành công nguy cơ tái phát huyết khối tĩnh mạch sâu. Cô đã có một thai kỳ hoàn toàn suôn sẻ và hạ sinh đứa con thứ hai an toàn ở tuần 38 mà không gặp bất kỳ biến chứng nào.

Trường hợp trên là minh chứng rõ nét cho thấy mô hình chăm sóc đa chuyên khoa do các bác sĩ chuyên gia dẫn dắt đã trực tiếp mang lại kết quả lâm sàng vượt trội cho sản phụ nguy cơ cao. Và đó cũng chính là phương thức hoạt động cốt lõi định hình nên các dịch vụ của Trung tâm STORK.

Nhận thức được rằng sức khỏe thể chất và tinh thần gắn bó sâu sắc, Trung tâm STORK còn hợp tác chặt chẽ với các chuyên gia sức khỏe tâm thần sản khoa của KKH, nhằm đảm bảo phát hiện sớm và can thiệp kịp thời đối với các dấu hiệu lo âu, trầm cảm trong thai kỳ và sau sinh.

Từ khi thành lập vào năm 2021 đến cuối năm 2025, Trung tâm STORK đã quản lý và hỗ trợ hơn 20.000 bệnh nhân thông qua các dịch vụ chuyên khoa của mình, với lượng bệnh nhân trong nước và quốc tế tăng trưởng ổn định qua từng năm.

Theo chia sẻ của Bác sĩ Serene Thain, dù Trung tâm tiếp nhận những ca bệnh phức tạp, song bệnh nhân không phải đối mặt với tình trạng nằm viện kéo dài, Trung tâm vận hành chủ yếu theo hình thức ngoại trú với lịch hẹn linh hoạt và cá nhân hóa hoàn toàn. Tùy thuộc vào mức độ ổn định của bệnh lý, có những người cần kiểm tra hàng tuần, nhưng cũng có những người kiểm soát tốt chỉ cần đến khám theo chu kỳ sản khoa thông thường. Sự linh hoạt trong vận hành này giúp các gia đình nước ngoài, chẳng hạn như những người đến từ Việt Nam, có thể dễ dàng sắp xếp lịch hẹn và tối ưu hóa việc đi lại.

Y học hiện đại không chỉ dừng lại ở việc can thiệp lâm sàng mà còn mang lại sự an tâm. Đối với những người mẹ đang phải đối mặt với những bất định của một thai kỳ nguy cơ cao, các hệ thống y tế tích hợp như Trung tâm STORK của KKH Singapore mang đến một lộ trình rõ ràng đảm bảo một hành trình làm mẹ an toàn, mở ra một khởi đầu mới khỏe mạnh và viên mãn cho cả gia đình.

Ngân Nguyễn