Bộ Xây dựng vừa có văn bản gửi Bộ Tài chính đề nghị báo cáo Thủ tướng tăng giá nước sạch sinh hoạt từ mức giá bình quân toàn quốc hiện nay ở mức 2.800 đồng/m3 lên 4.100 đồng/m3. Do đó, mức tăng giá bắt đầu từ năm 2009 đề xuất được tính sẽ là: Đối với giá nước sinh hoạt của hộ gia đình dưới 16m3 là 3.600 đồng (giá cũ là 2.800 đồng); 4 khối nước tiếp theo là 4.200 đồng (giá cũ là 3.500 đồng); 10 khối tiếp là 5.500 đồng (giá cũ là 5.000 đồng) và trên 35 m3 là 8.000 đồng (giá cũ là 7.500 đồng)...
Lý do giá nước tăng
Các nhà quản lý tài chính thì lý giải việc điều chỉnh giá tiêu thụ nước sạch hiện nay là vấn đề cấp thiết, bởi giá các yếu tố đầu vào tăng mạnh như giá xăng dầu, nguyên vật liệu, chi phí tiền lương... Do vậy, giá nước theo quy định hiện nay đã không còn bù đắp đủ giá thành sản xuất nước của các công ty kinh doanh nước sạch. Và nếu tính theo giá cũ thì các công ty nước sẽ lỗ hàng chục tỷ đồng/năm, còn nếu tính theo giá mới sẽ có lãi, sẽ có tiền để đầu tư trở lại để cải tạo hệ thống cấp nước.
Theo ông Nguyễn Tôn – Chủ tịch Hiệp hội cấp thoát nước Việt Nam thì tăng giá nước mới có tích lũy, tái đầu tư. Bởi hệ thống đường ống cần được cải tạo, hầu hết đường ống nước đều có tuổi thọ trên 30 năm. Hơn nữa, tăng giá còn là để bù lỗ cho việc thất thoát nước, thất thoát nước bình quân trên toàn quốc là 33%, TP. HCM và Hà Nội là hai địa phương có tỷ lệ thất thoát lớn trên 40% chủ yếu do đường ống quá cũ...
…Và ý kiến người dân
Như vậy, mỗi mức giá sẽ tăng từ 500 đồng – 800 đồng/m3 nước, bình quân một hộ dân gồm 4 nhân khẩu dùng khoảng 25m3 nước theo giá cũ vào khoảng 75.000 đồng/tháng, nay phải bỏ thêm từ 22.000 – 25.000 đồng/tháng. Cũng giống như khi đối mặt với những lần tăng giá các mặt hàng thiết yếu khác, người dân lại phải “gồng mình” thêm.
“Gia đình tôi đang ở nhà thuê tại thành phố, phải mua lại nước của chủ nhà với mức giá cao hơn bình thường vì phải dùng ở mức sau 35m3 nước, trung bình mỗi tháng, gia đình tôi sử dụng 30m3 đã mất 225.000 đồng, nếu giá nước tăng thêm thì gia đình tôi khá vất vả để kiếm thêm tiền” – chị Hương, nhà ở ngõ 353 Hoàng Hoa Thám, quận Ba Đình than phiền.
Anh Nguyễn Mạnh Hải ở Tập thể Kim Giang, Thanh Xuân cũng cho biết: “Các hộ gia đình ở khu tập thể chúng tôi đã phải mất khá nhiều tiền điện cho việc bơm nước lên nhà, nay giá nước lại tăng cũng khó khăn thêm”.
Nhiều hộ gia đình ở một số phường trên địa bàn quận Hoàng Mai thì tỉnh queo trước việc tăng giá nước với lý do đơn giản: “Khu vực này nhà nào chả có giếng khoan, chỉ tốn mỗi tiền điện để bơm nước, nước máy ở đây cũng không được trong, lại chảy ri rỉ nên cứ dùng nước giếng khoan cho tiện, dùng mãi rồi cũng quen, nước máy cứ việc tăng giá, chúng tôi chẳng lo”.
Có lẽ lo nhất là phải kể đến tầng lớp sinh viên thuê nhà trọ: “Gia đình chúng cháu đã phải tốn bao nhiêu thứ tiền từ tiền ăn, ở đến việc đi lại; giá điện, nước bình thường đã phải chịu mức giá cao, nay nước lại tăng giá thì không biết gia đình cháu có đủ chi trả cho việc học tập tại thành phố nữa hay không?! – Quỳnh – sinh viên ĐH Thương mại buồn bã nói.
Như vậy, lần tăng giá nước này là để phục vụ chính cho mục đích cải tạo nâng cấp hệ thống cấp nước, để bù lỗ do thất thoát nước, còn nguyên nhân về xăng tăng và giá nguyên liệu đầu vào tăng xem ra có vẻ không phù hợp với diễn biến tình hình trên thế giới cũng như trong nước. Và câu hỏi đặt ra là liệu sau khi tăng giá và hoàn thiện hệ thống cấp nước, giảm thiểu được thất thoát, thì giá nước có được giảm? Hay biểu đồ giá chỉ có “1 chiều tăng” còn việc giảm thì ít được cân nhắc. Xem ra, người tiêu dùng luôn luôn là đối tượng thiệt thòi nhiều nhất?
Hải Anh