(SKDS) - Không quá khi nói rằng, “bệnh điên” sau khi gây án, nhất là các vụ án đặc biệt nghiêm trọng, hiếp dâm, giết người, cướp tài sản… thời gian qua đã trở thành một trào lưu đáng báo động hiện nay. Từ những người bình thường, sau khi gây án bỗng hóa thành kẻ điên rồi cũng vì không hiểu biết pháp luật, người thân trong gia đình “hòa vào bản đồng ca” ra sức chứng minh con em mình – người gây án là người điên hòng trốn tránh sự trừng trị của pháp luật.
Điển hình có thể kể tới vụ án Đồng Đăng Phúc (ở TP.HCM, phạm tội giết người). Sau khi bị bắt giam, Phúc “bỗng nhiên” có biểu hiện tâm thần. Kết quả giám định sơ bộ ban đầu cho thấy Phúc bị bệnh tâm thần phân liệt, không đủ năng lực chịu trách nhiệm hình sự và cần đưa đi chữa bệnh một thời gian. Sau nhiều lần giám định, kết quả thật bất ngờ là Phúc hoàn toàn bình thường và hắn đã phải chịu mức án tử hình.
Cũng với chiêu bài tương tự, đối tượng Phạm Huy Cường (36 tuổi, ngụ quận Bình Thạnh, TP.HCM) sau khi gây án giết người, cướp tài sản đã giả điên hòng thoát tội. Tóm tắt vụ án như sau: biết người lái xe ôm là con nghiện nặng nên Cường đưa 20.000 đồng để người này mua heroin sử dụng.
Đối tượng Phạm Huy Cường giả điên sau khi gây án. |
Khi lái xe ôm, đang “phê” thuốc thì Cường cùng đồng bọn dùng dây dù để siết cổ nạn nhân, đánh cho đến chết, cướp xe rồi trốn thoát. Sau khi bị bắt, biết khó thoát khỏi mức án nặng, tại phiên tòa, trước HĐXX, Cường đã giả điên bằng cách luôn có biểu hiện lạ như: Miệng cười vô hồn, ngơ ngác, luôn nhìn dáo dác, xoa hai bàn tay vào nhau, thờ ơ trước các câu hỏi của HĐXX.
Trước mánh khóe này, HĐXX đã yêu cầu giám định tâm thần đối với bị cáo. Trung tâm Giám định pháp y tâm thần thuộc Bệnh viện Tâm thần TW 2 sau khi giám định đã khẳng định tình trạng bệnh lý của Cường là “có biểu hiện giả chú ý, không phải điều trị, có thể xét xử theo đúng luật định”. Từ những căn cứ nêu trên, TAND TP. Hồ Chí Minh tiếp tục mở phiên xét xử và tuyên phạt Cường án chung thân.
Lợi dụng Điều 13, Bộ luật Hình sự quy định: “Người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi đang mắc bệnh tâm thần hoặc một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình thì không phải chịu trách nhiệm hình sự; đối với người này, phải áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh” nên gần đây trong rất nhiều vụ án, kẻ gây án đã dùng khổ nhục kế giả điên để tránh sự trừng phạt của pháp luật.
Qua tìm hiểu, hằng năm, các trung tâm giám định pháp y tiếp nhận hàng trăm trường hợp là các tội phạm hình sự và dân sự vào giám định bệnh tâm thần. Tuy nhiên, một thực tế cho thấy, trong số những ca đến giám định có không ít trường hợp là giả bệnh hoặc cố tình làm tăng triệu chứng bệnh bằng nhiều chiêu bài khác nhau để trốn tránh trách nhiệm hình sự.
Câu chuyện gây án rồi giả điên hòng giảm án, thoát tội đã và đang là một thực tế rất đáng báo động hiện nay. Vẫn biết cơ quan chuyên môn, bằng nghiệp vụ và kinh nghiệm có thể lật tẩy những chiêu bài giả bệnh. Tuy nhiên, HĐXX cần có sự quyết đoán, bản lĩnh hơn, tránh tình trạng hoãn xử để giám định lại.
Bên cạnh đó, HĐXX cần luôn thận trọng, đánh giá đúng mức và thống nhất với nhau về việc thông qua các biểu hiện bất thường của bị cáo là biểu hiện của bệnh lý hay giả vờ, nhằm xét xử đúng người đúng tội và hạn chế thấp nhất những chiêu bài giả điên đang ngày càng được thực hiện tinh vi.
Bài và ảnh:Anh Nguyên
