Báo SK&ĐS số 7 ngày 12/1/2010 có bài "Sân golf An Phú TP. HCM - Dự án nghìn tỷ: Mười năm vẫn giậm chân tại chỗ" phản ánh gần 10 năm qua, Dự án Khu liên hợp sân gôn-Thể dục thể thao và nhà ở An Phú, quận 2 do Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Sài Gòn (SDI) làm chủ đầu tư vẫn nằm phơi mưa nắng, còn hàng trăm hộ dân bị thu hồi đất vẫn thấp thỏm khi phải sống chung với dự án treo. Vụ việc còn nhiều điểm chưa được làm sáng tỏ.
Thực tế việc đền bù đất cho người dân theo phương thức thỏa thuận đã được xác định trong Bản chấp thuận đầu tư của Dự án sân golf An Phú do Sở Kế hoạch và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh ban hành ngày 7/12/2000.
Bản thỏa thuận này là một trong những căn cứ để Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 57/QĐ-TTg ngày 12/1/2001, giao 137,44ha đất cho SDI để đầu tư xây dựng dự án sân golf An Phú. Hay nói khác hơn, ngay từ đầu mức giá đền bù đất của dự án này đã được xác định là thông qua thỏa thuận giữa chủ đầu tư và người dân. Như vậy, phương án bồi thường hỗ trợ và tái định cư do Hội đồng đền bù giải phóng mặt bằng quận 2 công bố tháng 3/2003 là không phù hợp khi tự ý áp đặt mức giá theo Nghị định 22/1998/NĐ-CP, bỏ qua khâu thỏa thuận giữa chủ đầu tư và người dân.
Cũng chính vì vậy, tháng 11/2005, Chủ tịch UBND Quận 2 đã đề nghị chủ đầu tư tự thương lượng thỏa thuận sang nhượng trực tiếp với các hộ dân. Tuy nhiên, ngày 19/12/2005, Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh đã có công văn số 10442/TC-BVG, với nội dung cho rằng dự án này đã có phương án bồi thường hỗ trợ và tái định cư. Việc cho phép chủ đầu tư tự thương lượng chuyển nhượng quyền sử dụng đất sẽ lành ảnh hưởng đến các dự án đầu tư khác trong khu vực. Thay vào đó, một hướng đi mới được Sở Tài chính đề xuất là chủ đầu tư có thể hỗ trợ thêm cho người có quyền sử dụng đất và nhà ở hợp pháp, hợp lệ nhưng mức hỗ trợ thêm này phải hợp lý và có điểm dừng, vượt quá mức này thì cơ quan chức năng phải có biện pháp cưỡng chế hành chính theo trình tự quy định.
Ngay sau khi bị Sở Tài chính "thổi còi" bằng "công văn siêu luật", chủ đầu tư dự án sân golf An Phú đã án binh bất động bằng cách ngừng thương lượng với người dân bị thu hồi đất. Mọi việc lại quay trở về điểm xuất phát khi người dân và chủ đầu tư cùng hội đồng đền bù giải phóng mặt bằng quận 2 tiếp tục "đánh vật" với mức giá đền bù theo phương án cũ được áp dụng theo mức giá đất nông nghiệp năm 1995.
 Cuộc sống của người dân treo theo dự án |
Thay vì tiếp tục kiến nghị với các cơ quan chức năng để đẩy nhanh tiến độ thu hồi đất trên cơ sở thống nhất mức giá đền bù với các hộ dân, chủ đầu tư lại tập trung kiến nghị được nâng hệ số sử dụng đất với việc xin tăng số lượng biệt thự và nhà liền kề. Cụ thể, trong một báo cáo tóm tắt gửi Sở Tài nguyên-Môi trường, chủ đầu tư lại cho rằng tính đến thời điểm cuối tháng 7/2009, chi phí đầu tư dự án đã lên tới con số tương đương 850 tỷ đồng. Dự kiến chi phí tiếp tục tăng thêm 500 tỷ đồng cho tới cuối năm 2009. Nếu tính theo lãi suất ngân hàng chủ đầu tư sẽ thiệt hại tương đương 260 triệu đồng/1ngày vì dự án triển khai chậm.
Để "bù lỗ", chủ đầu tư cũng liên tục xin điều chỉnh dự án và đã được chấp thuận theo hướng tăng số biệt thự, nhà liền kề có sân vườn, chung cư cao cấp và diện tích xây dựng nhà cũng tăng lên. Cụ thể, trong khu đất 22ha, chủ đầu tư đã điều chỉnh từ 50 căn biệt thự lên thành 325 căn biệt thự, nhà liền kề có sân vườn, chung cư cao cấp. Thậm chí, trong khu 112,5ha sân golf đã được phê duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 còn xây dựng cả khách sạn cao 14 tầng với 400 phòng nghỉ, khu spa với diện tích đất xây dựng hơn 4.000m2.
Ngược lại, người dân bị thu hồi đất sau nhiều năm ròng rã "gõ cửa" các cơ quan chức năng để đòi hỏi quyền lợi hợp pháp của mình thì lại nhận được hàng loạt quyết định cưỡng chế thu hồi đất. Hộ dân nào không chịu nhận mức đền bù đất theo mức giá đất nông nghiệp năm 1995 thì Ban Bồi thường giải phóng mặt bằng quận 2 sẽ gửi số tiền đền bù, hỗ trợ qua ngân hàng. Tính đến thời điểm đầu tháng 12/2009, UBND quận 2 đã ban hành 113 quyết định và thực hiện cưỡng chế thu hồi đất của một số hộ dân.
Rõ ràng quá trình thực hiện chính sách đền bù, thu hồi đất tại dự án sân golf An Phú đã bộc lộ những vấn đề cần xem xét. Đã quá đủ khi một dự án sân golf kéo dài gần 10 năm với bao hệ lụy liên quan đến quyền lợi của người dân, vai trò quản lý của các sở ngành nhưng vẫn chỉ dừng lại ở chuyện xây thêm biệt thự, tăng thêm số phòng khách sạn để kinh doanh. Vì vậy, dự án này lại một lần nữa được đề cập đến là 1 trong 16 vụ việc nổi cộm cần kiểm tra xử lý trong Hội nghị tổng kết công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí năm 2009 trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh vừa được tổ chức ngày 25/12/2009.
Bài và ảnh: Thanh Hải