1. Công dụng của gan lợn
Theo các tài liệu y học cổ truyền, gan lợn có vị đắng, tính ôn, quy vào kinh can (gan). Đây được coi là loại thực phẩm đứng đầu trong các loại phủ tạng về khả năng dưỡng huyết, sáng mắt, bồi bổ cơ thể, cụ thể:
Bổ máu, bổ gan: Gan lợn giàu sắt và vitamin A. Trong Đông y, gan là nơi tàng huyết (dự trữ máu). Việc ăn gan lợn giúp bồi bổ trực tiếp vào kinh can, hỗ trợ quá trình tạo máu, giúp cải thiện tình trạng sắc mặt nhợt nhạt, hoa mắt chóng mặt do thiếu máu hoặc huyết hư gây ra. Những người có thể trạng gầy yếu, phụ nữ sau kỳ kinh nguyệt hoặc người mới ốm dậy thường được khuyên dùng gan lợn để nhanh chóng hồi phục thể lực.
Gan lợn là món ăn hỗ trợ dưỡng huyết, làm sáng mắt...
Minh mục (làm sáng mắt): Một trong những công dụng của gan lợn là hỗ trợ thị lực. Theo lý luận Đông y, "can khai khiếu ra mắt", mọi vấn đề của đôi mắt đều có liên quan mật thiết đến sức khỏe của gan. Gan lợn giàu vitamin A, giúp điều trị hiệu quả các chứng quáng gà, mỏi mắt, khô mắt và nhìn mờ do can huyết không đủ để nuôi dưỡng đôi mắt.
Giải độc và tăng cường sức đề kháng: Dù gan là cơ quan thải độc và thường là nơi có chứa các độc chất, nhưng theo y học cổ truyền, khi được chế biến đúng cách, lại giúp tăng cường chức năng thải độc cho cơ thể con người. Các hoạt chất trong gan lợn hỗ trợ quá trình trao đổi chất, giúp cơ thể loại bỏ các độc tố tồn đọng trong máu, từ đó làm sạch hệ thống kinh lạc:
- Gan lợn chứa lượng lớn selenium và kẽm: Hai khoáng chất đóng vai trò then chốt trong hệ thống phòng thủ của cơ thể. Trong đó selenium là thành phần của enzyme glutathione peroxidase, giúp bảo vệ tế bào khỏi sự tấn công của các gốc tự do và hỗ trợ gan loại bỏ các độc tố kim loại nặng. Kẽm kích thích sự phát triển của các tế bào miễn dịch (tế bào T và tế bào B), giúp cơ thể phản ứng nhanh hơn trước các tác nhân gây bệnh.
- Vitamin A dưới dạng dưới dạng retinol giúp tăng cường sức khỏe niêm mạc đường hô hấp và đường tiêu hóa, ngăn chặn vi khuẩn xâm nhập vào máu; đồng thời tham gia trực tiếp vào việc sản xuất bạch cầu, giúp tăng cường sức đề kháng tự nhiên.
- Vitamin nhóm B, đặc biệt là vitamin B12 cao gấp nhiều lần so với các loại thịt thông thường và vitamin B9 hỗ trợ quá trình "methyl hóa" tại gan, biến các chất độc hại thành các chất vô hại và đào thải ra ngoài qua mật hoặc nước tiểu.
- Sắt và đồng có nhiều trong gan lợn, đây là hai yếu tố cần thiết để tạo ra huyết sắc tố (hemoglobin). Một hệ tuần hoàn khỏe mạnh, đủ máu giúp vận chuyển oxy và các dưỡng chất đến các cơ quan thải độc hiệu quả hơn, đồng thời giúp cơ thể không bị suy nhược, tăng khả năng chống chọi với bệnh tật.
2. Cách dùng gan lợn để có lợi ích sức khỏe lớn nhất
Dù chứa nhiều dưỡng chất có lợi cho sức khỏe, nhưng gan lợn cũng là nơi tích tụ nhiều chất cặn bã gây hại nếu không biết cách lựa chọn và chế biến. Để gan lợn trở thành một vị thuốc thực sự, cần tuân thủ các nguyên tắc sau:
Sơ chế gan lợn
Chọn gan: Nên chọn gan từ những con lợn khỏe mạnh, có màu đỏ tươi hoặc tím sẫm, bề mặt mịn màng, không có nốt sần hay mùi lạ.
Khử độc: Sau khi thái lát, hãy ngâm gan vào sữa tươi không đường hoặc nước muối loãng trong khoảng 15-20 phút. Sữa tươi hoặc nước muối loãng giúp loại bỏ các độc tố và mùi tanh đặc trưng của gan, giúp miếng gan sau khi nấu trở nên thơm và mềm hơn.
Rửa sạch: Sau khi ngâm, rửa lại nhiều lần dưới vòi nước mạnh để loại bỏ hoàn toàn các chất cặn bã tích tụ trong các ống dẫn mật của gan.
Ngâm gan lợn với sữa tươi không đường giúp loại bỏ độc tố và mùi tanh của gan.
Cách chế biến để bảo toàn dưỡng chất
Nấu chín: Nguyên tắc quan trọng nhất khi nấu gan lợn là nấu chín kỹ nhưng không nấu quá lâu. Gan nấu chưa chín có thể chứa ký sinh trùng, nhưng gan nấu quá lâu sẽ bị khô cứng, mất đi vị ngọt và các vitamin nhạy cảm với nhiệt sẽ bị phân hủy.
- Gan lợn xào cùng các loại rau củ giàu vitamin C giúp cơ thể hấp thụ sắt trong gan tốt hơn; nên xào gan với ớt chuông, bông cải xanh hoặc rau cần tây.
- Kết hợp cùng gia vị kháng khuẩn: Hành, tỏi và gừng không chỉ giúp khử mùi mà còn giúp trung hòa bớt các chất béo xấu trong gan, hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn.
Lưu ý để ăn gan lợn không gây tác hại
Để việc ăn gan lợn không gây hại cho sức khỏe, cần ghi nhớ những điều sau:
- Không ăn quá nhiều: Mỗi tuần chỉ nên ăn gan lợn từ 1 - 2 lần, mỗi lần khoảng 50-70g cho người lớn. Việc nạp quá nhiều vitamin A và sắt cùng lúc có thể gây áp lực cho gan và thận.
- Đối tượng cần hạn chế: Những người bị mỡ máu cao, gan nhiễm mỡ, bệnh gout hoặc cao huyết áp nên hạn chế ăn gan do hàm lượng cholesterol và purin trong gan khá cao.
Mời độc giả xem thêm video:
Bị sán lá gan lớn lại tưởng ung thư I SKĐS
