Gần 40 năm trước, bà Hoàng Thị Thí (SN 1952, trú xã Nam Gianh, tỉnh Quảng Trị) bàng hoàng đón nhận giấy báo tử của chồng là liệt sĩ Trần Đình Dẻng (SN 1947). Khi ấy, người con lớn nhất của ông bà mới 10 tuổi. Gạt nỗi đau mất chồng, bà Thí một mình tần tảo nuôi các con khôn lớn, trưởng thành.
Bà Hoàng Thị Thí bên di ảnh người chồng liệt sĩ. Ảnh: Hùng Trần
Bà Thí kể, vợ chồng bà cùng thôn. Năm 1965, khi ông Dẻng lên đường nhập ngũ, bà vẫn là nữ sinh của trường làng. Mỗi lần người lính trẻ nghỉ phép về quê, hai người lại có dịp gặp gỡ, rồi dần nảy sinh tình cảm. Những lá thư tay qua lại trở thành cầu nối để họ động viên, chờ đợi nhau trong những năm tháng chiến tranh.
"Trong một lần anh Dẻng về phép, chúng tôi gặp nhau và được gia đình hai bên ủng hộ nên bắt đầu tìm hiểu qua những lá thư tay. Đến năm 1975, khi đất nước thống nhất, tôi vừa tốt nghiệp ngành sư phạm thì nhận được thư anh hỏi có đồng ý làm vợ không. Tôi nghĩ đó là lời tỏ tình mộc mạc nhưng chân thành của một người lính nên đã gật đầu", bà Thí nhớ lại.
Ngày đất nước thống nhất cũng là lúc hai người nên duyên vợ chồng. Hạnh phúc càng trọn vẹn khi lần lượt ba người con chào đời. Chị Trần Thị Minh Thường (SN 1977), con gái đầu của liệt sĩ Trần Đình Dẻng, vẫn nhớ như in những lần ba nghỉ phép về thăm nhà. Điều chị nhớ nhất là những buổi được ba cõng trên lưng, thong thả đi khắp làng.
Chị Trần Thị Minh Thường xúc động khi nhớ về người ba liệt sĩ. Ảnh: Hùng Trần.
"Mỗi lần ba về phép đều mang theo những món quà nhỏ như đôi dép, chiếc kẹp tóc hay cây bút cho chị em chúng tôi. Về đến nhà, ba luôn giành làm hết mọi việc và dặn các con phải chăm chỉ học tập, yêu thương mẹ cùng ông bà. Dù thời gian được ở bên ba không nhiều, chúng tôi luôn cảm nhận được tình yêu thương và sự hy sinh ông dành cho gia đình", chị Thường xúc động chia sẻ.
Qua tìm hiểu, chị Thường được biết trong những năm kháng chiến chống Mỹ, ba chị hoạt động với bí danh Trần Sông Gianh, lấy theo tên dòng sông quê hương. Khi đó, ông là Trợ lý Cục Nghiên cứu tại Mặt trận B5 (chiến trường Trị Thiên - Huế).
Sau ngày đất nước thống nhất, ông tiếp tục lên đường thực hiện nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia, góp phần cùng quân và dân nước bạn đánh đổ chế độ diệt chủng Pôn Pốt. Ngày 24/6/1987, trong khi làm nhiệm vụ tại Campuchia, Thiếu tá Trần Đình Dẻng anh dũng hy sinh.
Bà Thí thấy nhẹ lòng vì tâm nguyện đưa người chồng về an nghỉ tại quê nhà được thực hiện. Ảnh: Hùng Trần.
"Chồng tôi hy sinh ở Campuchia, được đồng đội đưa về Việt Nam và an táng tại Nghĩa trang Lạc Cảnh (TP Hồ Chí Minh). Gần 40 năm qua, mẹ con tôi chỉ mong một ngày đưa hài cốt ông ấy về an nghỉ trên quê hương. Cuộc sống trải qua nhiều biến cố, đến năm 2026 tâm nguyện lớn của tôi cùng người thân mới thành hiện thực", bà Thí tâm sự.
Sau hàng chục năm mong mỏi, cuối tháng 7/2026, sau khi thực hiện các thủ tục cần thiết, hài cốt của liệt sĩ Trần Đình Dẻng được đưa về an táng tại quê hương. Đông đảo thân nhân, cán bộ, chiến sĩ, cựu chiến binh, thanh niên và người dân có mặt hai bên đường để đưa tiễn người con ưu tú về yên nghỉ.
Linh cữu liệt sĩ Trần Đình Dẻng được đưa về an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ Quảng Minh, xã Nam Gianh. Lễ an táng được chính quyền địa phương tổ chức trang nghiêm theo nghi thức quân đội. Sau gần 4 thập kỷ xa cách, người chiến sĩ mang bí danh Trần Sông Gianh được trở về với đất Mẹ, được an nghỉ gần người thân, đồng đội..
Linh cữu liệt sĩ Trần Đình Dẻng được đưa về an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ Quảng Minh, xã Nam Gianh. Ảnh: Hùng Trần.
"Chính quyền và Nhân dân địa phương luôn tôn trọng, biết ơn những người đã cống hiến tuổi xuân, xương máu vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Vì vậy, mỗi lần các anh trở về, địa phương đều tổ chức đón tiếp trang trọng bằng tất cả lòng biết ơn và sự tri ân sâu sắc", ông Phạm Thiết Hùng, Chủ tịch UBND xã Nam Gianh, tỉnh Quảng Trị chia sẻ.
