Tìm hiểu và chờ đợi vắc xin ba năm để tiêm cho con
BS.CKI Bạch Thị Chính, Giám đốc chuyên môn Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết vắc xin tay chân miệng Envacgen được VNVC ra mắt và triển khai tại gần 300 trung tâm trên toàn quốc từ ngày 25/9. Ngay những ngày đầu, nhiều gia đình đã đưa con đến tiêm, trong đó có những trẻ từng mắc tay chân miệng nhiều lần, thậm chí từng nhập viện điều trị vì bệnh nặng.
Đáng chú ý, hơn 80% phụ huynh chủ động đặt giữ đủ phác đồ cho con tại VNVC. Điều này cho thấy sự hiểu biết đầy đủ của phụ huynh về tác dụng của vắc xin cũng như lo lắng về căn bệnh dễ lây nhiễm và bị biến chứng nặng, trong khi chưa có thuốc điều trị đặc hiệu đang gia tăng ca mắc tại khắp các tỉnh thành.
Các phụ huynh tranh thủ đưa con em đến trung tâm VNVC để tiêm vắc xin tay chân miệng trong những ngày đầu ra mắt. Ảnh: Anh Tuấn
Ở TP.HCM, chị Bảo Ngọc, 32 tuổi đưa bé Gia Minh, 4 tuổi đến VNVC Phạm Văn Chiêu, phường Gò Vấp tiêm vắc xin ngay trong ngày 25/9. Chị cho biết Gia Minh mới 1 tuổi đã mắc tay chân miệng nguy kịch do EV71, phải lọc máu, can thiệp ECMO tại Bệnh viện Nhi đồng 1 vào năm 2023. Từ khi con xuất viện chị đã chủ động tìm hiểu về vắc xin và chờ đợi để con được tiêm ba năm qua.
"Cảm giác nhìn con chuyển nặng rất nhanh mà mình bất lực thực sự ám ảnh. Vì vậy, khi biết đã có vắc xin, tôi gần như không chần chừ, đưa con đi tiêm ngay. Sau những gì gia đình đã trải qua, tôi càng hiểu chủ động phòng bệnh cho con quan trọng thế nào", chị Ngọc chia sẻ.
Tại Đắk Lắk, chị Ngọc Giang cũng cùng bố mẹ đưa con gái 4 tuổi là bé Nguyễn Ngọc Minh An đến VNVC Buôn Ma Thuột tiêm vắc xin tay chân miệng sáng 28/9. Chị Ngọc Giang cho biết con gái đã mắc tay chân miệng hai lần lúc 19 tháng tuổi và 30 tháng tuổi do lây khi đi nhà trẻ. May mắn, bé chỉ phải theo dõi tại nhà, song vợ chồng chị phải thay phiên nhau nghỉ làm để chăm sóc. Trong thời gian bệnh, bé nổi mụn nước nhiều trong miệng nên đau và quấy khóc, không thể ăn uống. Chị Giang sợ bé có thể tái nhiễm bệnh khiến sinh hoạt cả nhà đảo lộn, ảnh hưởng sức khỏe nên chủ động phòng ngừa sớm khi vừa có vắc xin.
Bé Nguyễn Ngọc Minh An, 4 tuổi được ông bà và mẹ đưa đến VNVC Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk tiêm vắc xin tay chân miệng sáng 28/9. Ảnh: Thu Trang
Vắc xin tay chân miệng có hơn 15 năm nghiên cứu, đã thử nghiệm ở Việt Nam
Gắn bó hàng chục năm với công tác điều trị các ca tay chân miệng nặng tại Việt Nam, BS Trương Hữu Khanh, Phó Chủ tịch Hội Truyền nhiễm TP.HCM, cho biết vắc xin phòng tay chân miệng là giải pháp được giới y khoa mong đợi trong nhiều năm và bày tỏ vui mừng khi Việt Nam đã có vắc xin phòng bệnh và VNVC chính thức triển khai tiêm cho trẻ trên toàn quốc.
Theo BS Khanh, tay chân miệng do nhóm virus đường ruột Enterovirus gây ra, nhưng EV71 đặc biệt đáng lo ngại do có tính hướng thần kinh mạnh, liên quan nhiều trường hợp bệnh nặng, biến chứng thần kinh, hô hấp, tim mạch và tử vong ở trẻ nhỏ. Virus có thể tấn công hệ thần kinh trung ương, đặc biệt vùng thân não, gây viêm não, viêm thân não, rối loạn thần kinh tự chủ từ đó dẫn đến rối loạn nhịp tim, huyết áp, phù phổi cấp, suy hô hấp, suy tuần hoàn và diễn tiến nguy kịch trong thời gian ngắn. Trong khi đó, các biểu hiện nhiễm EV71 ở trẻ có thể không rầm rộ, dễ nhầm lẫn với những bệnh thông thường khác dẫn đến điều trị muộn, tăng nguy cơ biến chứng.
BS Trương Hữu Khanh cảnh báo nguy cơ tay chân miệng diễn tiến nặng, đe dọa tính mạng trẻ tại một hội thảo chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về tiêm chủng vắc xin tay chân miệng. Ảnh: Mộc Thảo
"Nhiều năm qua, chứng kiến nhiều trẻ nhập viện và chuyển nặng rất nhanh, chỉ trong vài giờ đã rơi vào nguy kịch, đòi hỏi rất nhiều nhân lực, thiết bị hồi sức và thuốc men, các bác sĩ điều trị luôn chịu áp lực rất lớn. Đây là lý do vì sao việc phát triển vắc xin nhắm đến tác nhân gây bệnh nặng nhất EV71 thay vì ngăn ngừa tất cả chủng virus gây tay chân miệng", BS Khanh chia sẻ.
Hiệu quả triển khai thực tế của vắc xin tay chân miệng cũng được các chuyên gia trong nước và quốc tế cập nhật tại hội thảo "Kỷ nguyên mới trong phòng ngừa tay chân miệng do EV71" do Hệ thống Tiêm chủng VNVC và Substipharm Biologics (Thuỵ Sĩ) tổ chức mới đây tại Việt Nam.
GS.BS Li-Min Huang, nguyên Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Đại học Đài Loan, Chủ tịch Danh dự Hội Bệnh truyền nhiễm Đài Loan, cho biết EV71 từng là "nỗi ám ảnh kéo dài" nhiều năm tại Đài Loan. Riêng đợt bùng phát lớn năm 1998 đã khiến 78 trẻ tử vong. Khoảng 70-80% trẻ đã nhiễm virus khi đến 6 tuổi. Gánh nặng bệnh tật này thúc đẩy Đài Loan tăng cường hệ thống giám sát Enterovirus và quyết tâm tìm kiếm một giải pháp phòng bệnh chủ động bằng vắc xin.
Vắc xin trải qua quá trình nghiên cứu từ năm 2007, giai đoạn 3 được thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn tại Việt Nam và Đài Loan với sự tham gia của gần 2.500 trẻ em Việt Nam, chiếm 82,9%. Trung tâm thử nghiệm lâm sàng Viện Pasteur TP.HCM là đơn vị phối hợp triển khai nghiên cứu tại Việt Nam, góp một phần rất lớn dữ liệu khoa học về vắc xin được tạo ra với sự tham gia trực tiếp của chính trẻ em Việt Nam.
Vắc xin tay chân miệng Envacgen là thành quả của khoảng 15 năm nghiên cứu, ghi nhận hiệu lực bảo vệ hiệu lực bảo vệ gần 97% và 100% ngăn ngừa nhập viện đối với tay chân miệng do EV71.
Từ dữ liệu nghiên cứu và thực tế triển khai, CDC Đài Loan, Hội Bệnh truyền nhiễm Nhi khoa Đài Loan và Hội Sơ sinh Đài Loan đều khuyến cáo trẻ từ 2 tháng đến dưới 6 tuổi tiêm vắc xin tay chân miệng, bất kể tiền sử từng nhiễm bệnh tay chân miệng trước đó.
Hoàng Nhật