Theo kế hoạch, Hội nghị của phong trào Hồi giáo Fatah (Palestine) sẽ diễn ra tại thành phố Betlehem, thuộc khu Bờ Tây, vào ngày 4/8, với sự tham dự của khoảng 2.000 đại biểu trên khắp thế giới. Đây sẽ là đại hội đầu tiên của phong trào này trong suốt 20 năm qua trong nỗ lực tìm lại vị thế chính trị và lòng tin đã bị mai một.
Hội nghị lần này là một trong những sự kiện chính trị quan trọng nhất đối với phong trào Hồi giáo Fatah khi đây là đại hội đầu tiên được tổ chức trên lãnh thổ Palestine trong thời gian 20 năm qua. Dù ít dù nhiều nó sẽ tác động đến tương lai chính trị của Palestine. Theo giới phân tích, hội nghị này sẽ xác định nền móng cho tiến trình đàm phán hòa giải giữa Fatah và Hamas cũng như tiến trình hòa bình giữa Palestine và Israel.
 Người dân Palestine chờ đợi sự hòa giải giữa Fatah và Hamas. |
Tuy nhiên, điều dư luận quan tâm hơn cả là đường đi của phong trào Fatah sẽ như thế nào sau 2 thập kỷ qua, khi mà cánh chính trị quan trọng này của Palestine đang phải đối mặt với rất nhiều thách thức. Hiện, Fatah đang ở "cuối con dốc" khi bị cánh chính trị Hamas qua mặt, mà đỉnh điểm là thất bại cay đắng trong cuộc tổng tuyển cử năm 2006. Năm ấy, Fatah "tưởng thắng nhưng đã thua" khi người dân Palestine quay lưng lại với Fatah để ủng hộ cho Hamas. 20 năm qua, thế giới đã chứng kiến nhiều sự thay đổi, cuộc xung đột giữa Palestine - Israel cũng đã trải qua nhiều cung bậc khác nhau. Và phong trào Fatah đứng ở đâu trong quãng đường ấy? Câu hỏi này buộc Fatah phải nhìn lại mình, buộc mình phải thay đổi. Nói cách khác, 3 năm sau thất bại năm 2006, Fatah đang đứng trước kỳ đại hội đầu tiên để tự vấn mình trong nỗ lực tìm lại vị thế chính trị ở Palestine cũng như tại Trung Đông.
Tuy nhiên, con đường này không hề đơn giản. Có quá nhiều thách thức đối với phong trào Fatah hiện nay, trong đó yếu tố đầu tiên là khôi phục lòng tin. Thất bại trong cuộc tổng tuyển cử cách đây 3 năm và những hệ lụy của nó phản ánh một thực tế: Fatah có quá nhiều điểm yếu. Tình trạng tham nhũng, bè cánh, tranh giành quyền lực và những xung đột trong hệ tư tưởng khiến cho Fatah mất đi lòng tin của người dân Palestine. Từ việc chiếm đa số ghế trong Mặt trận Giải phóng Dân tộc Palestin (PLO), phái chính trị này chìm dần trong thất bại. Bất chấp sự hỗ trợ và tiền của từ Mỹ, hiện nay, quyền lực của Fatah ngày càng sụt giảm ở khu Bờ Tây do những cáo buộc về tham nhũng và tình trạng bè phái trong nội bộ. Việc không thu phục được Hamas để phong trào này lãnh đạo dải Gaza trong 2 năm qua cũng là một câu hỏi đặt ra về năng lực của Fatah. Đáng lo ngại hơn là tình trạng mất đoàn kết nội bộ trong khối. Sự khác biệt về quan điểm giữa hai thế hệ, giữa phe "cận vệ già" và những chính trị gia trẻ tuổi khiến Fatah luôn trong tình trạng căng thẳng. Một nhà phân tích chính trị cho rằng "Fatah đang lâm vào tình trạng khủng hoảng. Vấn đề vẫn là việc tìm kiếm lối ra và giải tỏa sự đối đầu giữa Fatah và Hamas".
Một vấn đề nữa được dư luận chờ đợi tại hội nghị này là cách tiếp cận mới của Fatah trong vấn đề hòa bình Trung Đông. Theo một số nguồn tin, dự kiến phong trào Fatah sẽ đưa ra một số tuyên bố về vấn đề hòa bình Trung Đông. Trong đó có việc không công nhận Israel là Nhà nước Do Thái. Hãng tin AFP dẫn một số nguồn tin cho biết sự từ chối này là nhằm quyết tâm bảo vệ quyền hồi hương của những người tị nạn Palestine từ khi thành lập Israel năm 1948. Dự kiến các nhà lãnh đạo Palestine cũng sẽ không nối lại đàm phán hòa bình với Israel chừng nào chính quyền Tel Aviv còn tiếp tục xây dựng các khu định cư Do Thái ở Jerusalem và khu Bờ Tây. Tuy cách tiếp cận có thay đổi, nhưng chưa thể hiện quyết tâm thực sự của Fatah trong vấn đề quan trọng nhất của dân tộc, là đòi Nhà nước Palestine độc lập tồn tại song hành củng Nhà nước Do Thái.
Hội nghị đầu tiên sau 20 năm đang đặt ra những thách thức mới đối với phong trào Fatah, đòi hỏi phong trào này thể hiện vai trò lãnh đạo và gánh vác sứ mệnh của cả dân tộc Palestine. Liệu con số 2.000 đại biểu có thể thay đổi được "số phận" của Fatah trong tương lai và liệu Tổng thống Mahmoud Abbas có tiếp tục vững bước đi theo con đường của cố Tổng thống Arafat? Câu trả lời vẫn đang ở phía trước sau kỳ đại hội này.
Hồ Hồ (Theo Google.news/Bing.com)