Với mức sụt giảm 4%, một lần nữa Ủy ban châu Âu (EC) đã phải hạ thấp dự báo tăng trưởng kinh tế năm 2009 đối với khu vực sử dụng đồng euro. Kèm theo chỉ số này, còn có một số liệu đáng ngại hơn là đà tăng kỷ lục của tỷ lệ thất nghiệp, khiến cho nhiều người lo ngại về nguy cơ khủng hoảng xã hội bùng lên.
Trong bản dự báo vốn đã bi quan công bố hồi trung tuần tháng giêng, EC còn tin tưởng là GDP của châu Âu sẽ “chỉ” giảm sút 1,9% trong năm nay mà thôi, trước khi vươn nhẹ trở lại vào năm tới với tỷ lệ 0,4%. Thế nhưng, gần ba tháng sau, tình hình thực tế đã buộc giới lãnh đạo kinh tế châu Âu phải điều chỉnh lại con số dự báo. Không những mức suy thoái năm 2009 sẽ nặng nề thêm, với tỷ lệ âm 4%, sự hồi phục vào năm 2010 cũng sẽ yếu ớt hơn, vì GDP khu vực sử dụng đồng euro sẽ vẫn thụt lùi với tỷ lệ 0,1%. Tình hình kinh tế của EU nói chung trong hai năm 2009 và 2010 cũng bi quan như vậy, âm 4% trong năm nay và âm 0,1% trong năm tới.
 Khủng hoảng kinh tế tại châu Âu khiến các hoạt động kinh doanh bị tê liệt (“đóng cửa” - chữ đề trên tấm bảng thông báo trong ảnh). |
Theo các nhà quan sát, như vậy là kinh tế châu Âu đã rơi vào một tình trạng suy thoái nặng nề nhất từ Chiến tranh thế giới thứ II đến nay, thậm chí còn nghiêm trọng hơn cả Mỹ, nơi xuất phát cuộc khủng hoảng tài chính đã làm rung chuyển thế giới. Mặt khác tình trạng suy thoái cũng dài hơn dự kiến vì trong năm tới, GDP của châu Âu vẫn tiếp tục giảm, cho dù nhẹ hơn năm nay. Nếu EC còn cố trấn an, cho rằng thời kỳ khủng hoảng gay gắt nhất đã qua, với một số “dấu hiệu ổn định” đã manh nha, thì ông Jean Claude Juncker, Chủ tịch khối các nước sử dụng đồng euro, đã nhận định thẳng thắn hơn, cho rằng “chưa thể nói là suy thoái đã chạm đáy”. Đối với ông Juncker, tình hình rất đáng lo ngại vì hệ quả của khủng hoảng kinh tế là nạn thất nghiệp tăng vọt.
Tỷ lệ thất nghiệp chung của EU gồm 27 nước thành viên, đứng ở mức 8,3%, tăng hơn so với 8,1% trong tháng trước và cao hơn nhiều so với con số 6,7% cùng kỳ năm ngoái. Hà Lan là quốc gia có tỷ lệ thất nghiệp thấp nhất, đứng ở mức 2,8%. Trong khi con số này ở Đức là 7,6%, còn Pháp thì tăng từ 8,6% lên 8,8%. Eurostat dự tính, hơn 20 triệu người thuộc các nước thành viên EU bị mất việc, trong đó có hơn 14 triệu người thuộc khu vực đồng euro. Nếu so với tháng 2, số người thất nghiệp thuộc EU đã tăng thêm 626.000 người và ở khu vực đồng euro là 419.000 người. Tỷ lệ thất nghiệp ở châu Âu đã tăng lên trong vài tháng gần đây. Điều này cho thấy, tình hình kinh tế vĩ mô của châu lục này tiếp tục suy giảm do tác động từ khủng hoảng tài chính. |
Theo dự báo của EC, trong hai năm 2009-2010, sẽ có đến 8,5 triệu công ăn việc làm bị cắt giảm tại EU, nâng tỷ lệ thất nghiệp lên thành xấp xỉ 11% vào năm tới. Riêng trong khu vực sử dụng đồng euro, tình trạng còn nặng nề hơn với tỷ lệ 11,5% dự trù cho năm 2010. Tây Ban Nha là nước sẽ chịu tác hại rất nặng nề của khủng hoảng, với tỷ lệ thất nghiệp có lúc sẽ vượt mức 20%. Ireland, được ca ngợi là con rồng, con hổ của EU trong thời gian trước đây, cũng sẽ điêu đứng với GDP thụt lùi khoảng 9% trong năm nay và tỷ lệ thất nghiệp có lúc tăng lên khoảng 16% trong năm tới.
Trước tương lai không mấy sáng sủa, Chủ tịch khối các nước sử dụng đồng euro đã lên tiếng báo động về nguy cơ khủng hoảng xã hội tại châu Âu có thể “bùng nổ’’ bất cứ lúc nào. Ông Jean Claude Juncker trước tiên kêu gọi giới chủ nhân châu Âu “chứng tỏ tinh thần trách nhiệm xã hội” và “tránh việc sa thải nhân viên một cách ồ ạt và vội vã”.
Đối với ông Juncker, giới lãnh đạo châu Âu cũng phải quan tâm nhiều hơn đến hệ quả xã hội của khủng hoảng kinh tế. Theo ông, nhiều chính khách châu Âu còn quá xem nhẹ tác hại của vấn đề thất nghiệp tăng vọt khi giới hạn quy mô Hội nghị Thượng đỉnh ngày 7/5 tại Praha để bàn về vấn đề xã hội. Chính Thủ tướng Đức Angela Merkel và Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy là hai người đã chủ trương thu hẹp hội nghị này. Phát biểu với báo chí, ông Juncker nhận định: “Việc ta không có sáng kiến mới không phải là lý do để không giải quyết các vấn đề”.
Vân Anh (Theo AFP, RFI)