“Quả bom” Hy Lạp vẫn luôn hiển hiện tại trời Âu, bởi nếu nước này vỡ nợ thì tương lai khối đồng tiền chung euro sẽ bị đe dọa. Các nước thành viên đã không ngừng nỗ lực cứu giúp, thế nhưng, các phương thuốc đã dùng có vẻ như không hiệu quả.
Theo từng nhịp thở của Hy Lạp từ năm 2010, nhưng Ủy ban châu Âu, Ngân hàng Trung ương châu Âu, Quỹ Tiền tệ quốc tế IMF chẳng những chưa thể chặn được cơn khủng hoảng mà còn đẩy cho xã hội nước này vào cảnh bất an. Sự việc là, để cứu Hy Lạp, bộ ba nói trên đã áp đặt cho Chính phủ nước này nhiều biện pháp thắt lưng buộc bụng đến mức nghẹt thở và thế là đất nước Hy Lạp bị đẩy vào vòng luẩn quẩn: suy thoái - thất nghiệp - thâm hụt ngân sách. Một chuyên gia kinh tế tóm lược như sau: Năm 2008, nợ công của Hy Lạp là 263 tỷ euro, thế nhưng năm 2011 lên đến 355 tỷ, GDP giảm từ 233 tỷ xuống còn 218 tỷ, thất nghiệp tăng từ 8% lên 18%.
Tại sao càng “chữa” càng “nặng”? Một chuyên gia kinh tế cho rằng, việc cứu hộ đã được quyết định quá trễ, mức cứu còn quá thấp. Vào năm 2010, khi các nước châu Âu hối hả nhóm họp thì tình hình Hy Lạp đã quá nghiêm trọng. Theo nguyên tắc, thường thì IMF phải can thiệp lập tức khi nợ công đạt 44,3% GDP, thế nhưng năm 2010 nợ công Hy Lạp đã lên đến 126,8% GDP. EU và IMF đã quyết định gói cứu trợ 110 tỷ euro cho Hy Lạp, nhưng số tiền này chỉ đủ để Hy Lạp cầm cự với nợ công, còn để vực dậy nền kinh tế thì là một nhiệm vụ bất khả thi.
Bất ổn tại Hy Lạp đe dọa liên kết trong eurozone. |
Dự kiến các biện pháp cắt giảm sẽ được áp dụng từ ngày 11/3 - chỉ vài ngày trước khi Hy Lạp phải thanh toán khoản 14,5 tỉ euro trái phiếu đáo hạn vào ngày 20/3 tới. Bước đầu, Quốc hội Hy Lạp sẽ thông qua đạo luật buộc một số ít nhà đầu tư mất đi khoảng 70% giá trị cổ phần mà họ đang nắm giữ. Ngoài ra, việc cắt giảm khoản tiền “lấy lòng” các nhà tín dụng tư nhân để họ đồng ý hạ thấp giá trị cổ phiếu đang sở hữu cũng đang được cân nhắc. Sau đó, Hy Lạp sẽ tiến hành cắt giảm 150.000 công việc công trong vòng 3 năm và giảm 22% mức lương tối thiểu cũng như hạ thấp tiêu chuẩn các khoản giảm trợ cấp. Lương hưu sẽ bị giảm 12% đối với khoản tiền vượt mức 1.300 euro. Trong tuyên bố cắt giảm ngân sách mới, Thủ tướng Lucas Papademos khẳng định, đây là những biện pháp “không thể tránh khỏi”. |
Liên quan đến gói cứu trợ thứ hai 130 tỷ euro mà Hy Lạp đang trông chờ, tờ Le Monde cũng đưa ra tương lai đầy u ám. Kèm theo gói cứu trợ này là những điều kiện ngặt nghèo dành cho Hy Lạp, trong đó có việc gây sức ép để các chủ nợ tư nhân Hy Lạp (các ngân hàng hay các công ty bảo hiểm) xóa nợ dần cho Nhà nước Hy Lạp từ 21% đến 50% rồi 70%.
Mục tiêu của bên cứu hộ là muốn giảm nợ công của Hy Lạp từ 160% GDP trong hiện tại xuống còn 120% trong năm 2020. Để đạt được điều đó, tờ báo cho rằng, Hy Lạp phải thật sự cải tổ kinh tế một cách sâu rộng để lấy lại đà tăng trưởng. Nhưng u ám thay, năm 2011, GDP của Hy Lạp lại lùi thêm 6%, còn năm nay thì tình hình cũng chẳng sáng sủa gì hơn.
Nói về biện pháp cắt giảm tiền lương, các nhà phân tích không cho đó là một giải pháp tốt. Giai đoạn 2000-2010, tại Hy Lạp, lương công nhân đã tăng đến 54%, tức mức kỉ lục châu Âu. Giai đoạn 2000-2009, lương công chức tăng đến 119%. Các nước châu Âu cho rằng, Hy Lạp phải giảm 22% lương tối thiểu, thậm chí là 32% đối với các lao động trẻ tuổi. Quốc hội Hy Lạp đã thông qua giải pháp này.
Kể từ khi bộ ba Ủy ban châu Âu, Ngân hàng Trung ương châu Âu và IMF vào cuộc, tiền công lao động ở nước này đã giảm trung bình 14,3%, riêng công chức là 9% và ngành nhà hàng, khách sạn là 33%. Một chuyên gia kinh tế Đức nhận định rằng, nếu đi quá xa sẽ gây nhiều hệ lụy chính trị. Chuyên gia này dẫn chứng, Tây Ban Nha và Italy đã phục hồi được xuất khẩu mà đâu cần phải bóp nghẹt tiền lương đến thế.
Khủng hoảng nợ công đã liên tiếp làm chao đảo châu lục giàu có nhất địa cầu. Sóng gió toan nhấn chìm một số nước, nhưng lại khẳng định thêm tầm quan trọng của một số nước, nhất là của hai nước đầu tàu Pháp và Đức. Pháp đã bị tụt hạng tín nhiệm tài chính và như vậy chỉ còn một mình Đức chèo lái con tàu châu Âu.
Vai trò của Đức có trở nên thống trị hay không? Các nhà phân tích cho rằng chuyện đó khó có thể. Mặc dù trong bối cảnh hiện tại, tiếng nói của Đức dĩ nhiên có trọng lượng hơn, thế nhưng, nên nhớ rằng Đức chỉ chiếm 25% GDP của khu vực euro, tức có một phần tư. Nói cách khác, vai trò của Đức trong khu vực đồng tiền chung còn quá xa so với vai trò của Mỹ trong khối NATO.
Hương Trà(Theo Le Monde, AFP)
