(SKDS) - Vào lúc cả Bruxelles lẫn Paris đều im lặng và chấp nhận những áp đặt của Berlin đối với toàn khối euro, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã bất ngờ lên tiếng chỉ trích chính sách khắc khổ đang được áp dụng ở quy mô lớn tại châu Âu. Việc giảm bội chi ngân sách xuống còn 3% GDP bằng mọi giá là một sai lầm.
Không phải ngẫu nhiên mà IMF tỏ ra uyển chuyển hơn trên vấn đề áp dụng các biện pháp khắc khổ. Báo cáo của IMF về tình trạng kinh tế toàn cầu được công bố ngày 8/10/2012 hạ dự báo tăng trưởng của khu vực đồng euro. Tổng sản phẩm nội địa của khu vực đồng euro năm nay chỉ tăng 0,4% (thay vì 0,7% như đã thông báo tháng 7/2012). Bước sang năm 2013, tỷ lệ tăng trưởng sẽ chỉ là 0,2%. Đáng chú ý hơn là những khó khăn của khu vực sẽ đè nặng lên cả các nền kinh tế được coi là vững chắc nhất trong khối euro - kể cả Đức. GDP của Đức trong năm 2012 và 2013 sẽ chỉ tăng 0,9%, thấp hơn so với các dự báo đã được đưa ra trước đây. Tình hình ở Pháp cũng không sáng sủa hơn với tỷ lệ tăng trưởng gần ở số không. Italy và Tây Ban Nha thì tăng trưởng sẽ là số âm.
 Tổng Giám đốc IMF phát biểu tại khóa họp thường niên của IMF. |
Riêng với trường hợp của Hy Lạp, mắt xích yếu kém nhất trong số 17 nước tham gia đồng euro, người đứng đầu IMF cho rằng, Athènes không thể giảm thâm hụt ngân sách nhà nước đang từ 7,3% GDP trong tài khóa 2012 xuống còn 2,1% vào năm 2014. Tỷ lệ thâm hụt 2,1% vừa nêu là mục tiêu ba nhà tài trợ quốc tế chính của Hy Lạp đã đề ra cho Athènes để đổi lấy hai gói viện trợ tài chính 230 tỷ euro. Theo IMF, trong trường hợp khả quan nhất, thâm hụt ngân sách của Hy Lạp vào năm 2014 sẽ là 3,1% tức là trên mức quy định mà các nhà tài trợ đã đề ra cho Athènes. Ngoài ra, IMF cũng cho rằng, chính quyền của Thủ tướng Antonis Samaras phải cần có thêm thời hạn là hai năm, tức là phải tới năm 2016 mới có thể kéo tỷ lệ thâm hụt ngân sách nhà nước/GDP xuống còn 2,1%.
Bộ trưởng Tài chính Đức Wolfgang Schauble lập tức lên tiếng điều chỉnh lại lập luận của Tổng Giám đốc IMF. Ông Schauble đã khẳng định rằng: “Giảm nợ công của Nhà nước, giảm bội chi ngân sách là giải pháp duy nhất đưa khu vực đồng euro thoát khỏi khủng hoảng. Khối euro không có sự chọn lựa nào khác”.
Hai tuyên bố trái ngược của lãnh đạo IMF và Bộ trưởng Tài chính Đức được coi là bằng chứng cụ thể nhất cho thấy rạn nứt giữa bộ ba “troika” đang giám sát chặt chẽ tình hình tài chính của Athènes. IMF là một trong ba nhà tài trợ quốc tế của Hy Lạp cùng với Ngân hàng Trung ương châu Âu và Ủy ban châu Âu.
Giới phân tích không quên nhấn mạnh đến sự “thay đổi lập trường” của IMF về chính sách tài chính vĩ mô của châu Âu. Phải chăng đã đến lúc mọi người đều nhận ra rằng các biện pháp khắc khổ đang đe dọa trực tiếp đến tăng trưởng của khối euro? Đường lối do Berlin áp đặt chung với 16 thành viên còn lại hoàn toàn phản tác dụng?
IMF đã cho công bố một bản báo cáo về tình trạng tài chính và kinh tế toàn cầu. Báo cáo này lưu ý “việc điều chỉnh ngân sách nhà nước cần phải phù hợp với tình hình kinh tế”. Nói một cách đơn giản thì IMF đã gửi thông điệp rõ ràng đến châu Âu: đã đến lúc Bruxelles cần “nhẹ tay’’ hơn với các biện pháp khắc khổ, bằng không tăng trưởng của toàn khu vực sẽ thiên dần về số không và thậm chí là tuột xuống số âm. Khi đó thì thâm hụt ngân sách lại càng nguy ngập hơn.
Trong một bài bình luận trên báo kinh tế Les Echos, chuyên gia Kemal Dervis thuộc Cơ quan tham vấn Brookings Institution có trụ sở tại thủ đô Washington nhận định: “Trong bối cảnh kinh tế đang tuột dốc không phanh tại nhiều nước ở phía Nam khu vực đồng euro, như trường hợp của Hy Lạp hay Tây Ban Nha, chính sách lành mạnh hóa ngân sách nhà nước, tức là giảm chi tiêu công cộng và tăng thuế không hề giúp cho những quốc gia này giải quyết nợ công và thâm hụt ngân sách. Chính sách khắc khổ của châu Âu lại càng khiến mục tiêu cân bằng ngân sách thêm xa vời(…). Áp đặt các biện pháp thắt lưng buộc bụng một cách quá đáng(…) đối với những quốc gia đã gặp khó khăn tài chính, chẳng khác nào vừa cho một con bệnh uống thuốc quá liều lại vừa rút bỏ ống truyền ôxy”. |