Mới đây, dư luận xã hội rất quan tâm đến Dự thảo Bộ chuẩn phát triển trẻ 5 tuổi do Bộ Giáo dục & Đào tạo đưa ra. Một số tiêu chí trong bản dự thảo này được đánh giá là chưa sát với thực tế và sự phát triển bình thường của trẻ.
Bộ chuẩn bao gồm bốn lĩnh vực, với 29 chuẩn và 125 chỉ số sự phát triển của trẻ 5 tuổi theo bốn lĩnh vực phát triển: nhận thức, tình cảm và quan hệ xã hội, ngôn ngữ và giao tiếp, nhận thức và sẵn sàng với việc học. Mỗi lĩnh vực phát triển bao gồm các chuẩn phản ánh nội dung của lĩnh vực, trong mỗi chuẩn có các chỉ số phản ánh nội dung của chuẩn.
Từ thực tế của con mình, xét với một số tiêu chí của Dự thảo Bộ chuẩn phát triển trẻ 5 tuổi, nhiều phụ huynh cho rằng, rất nhiều chuẩn các cháu có thể đạt được khá dễ dàng như cài và mở được cúc áo, kể được tên một số thực phẩm (hoặc món ăn) cần có trong bữa ăn hằng ngày, biết rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và khi tay bẩn, nói được họ và tên, địa chỉ nhà hoặc số điện thoại, tên bố, mẹ của mình... Tuy nhiên, với các chuẩn như phải biết được công dụng và chất liệu của các đồ dùng thông thường trong sinh hoạt hằng ngày, dự đoán một số hiện tượng tự nhiên đơn giản (mưa, nắng, gió...) sắp xảy ra, thể hiện cảm xúc (sờ, ngắm nhìn, ngạc nhiên, sung sướng...) trước vẻ đẹp của thiên nhiên và sản phẩm tạo hình; hoặc thể hiện cái mới, độc đáo trong trò chơi, trong tạo hình, âm nhạc... thì không phải cháu nào cũng đạt được, bởi điều này phụ thuộc rất nhiều vào sự phát triển cũng như sự nhanh nhạy trong nhận biết của các cháu. Với những tiêu chí như “Nhận biết trạng thái cảm xúc vui, buồn, tức giận, sợ hãi, ngạc nhiên, xấu hổ của người khác...; Biết an ủi hoặc chia vui với người thân và bạn bè...” là hoàn toàn vượt quá khả năng của cháu bé 5 tuổi. Điều này quá phi thực tế, bởi nhiều khi người lớn còn chưa nhận biết được cảm xúc “vui, buồn, ngạc nhiên...” của người khác nói gì đến trẻ lên 5.
Theo Bộ GD&ĐT, mục đích bộ chuẩn là cơ sở giúp giáo viên mầm non điều chỉnh kế hoạch, nội dung giáo dục, lựa chọn biện pháp tổ chức các hoạt động giáo dục phù hợp; giúp các bậc cha mẹ nâng cao nhận thức, kỹ năng chăm sóc, giáo dục trẻ và chuẩn bị cho trẻ vào lớp một; góp phần xây dựng các chương trình giáo dục cộng đồng có liên quan. Căn cứ vào nội dung từng chỉ số của bộ chuẩn, giáo viên đánh giá sự phát triển của trẻ... Tuy nhiên, từ những chuẩn trên có thể thấy, rất nhiều chuẩn trong Dự thảo Bộ chuẩn này phụ thuộc vào năng khiếu cũng như thói quen, đặc điểm riêng biệt của từng cháu, thậm chí phụ thuộc vào giới tính của trẻ. Ngay cả với người lớn, có người thích hội họa, điêu khắc, cũng có người không, thế nhưng dự thảo lại đưa ra yêu cầu trẻ 5 tuổi phải “ngạc nhiên, sung sướng” trước một bức tranh hay tác phẩm điêu khắc. Điều này có vô lý quá không? Vì thế, thiết nghĩ Bộ chuẩn phát triển của trẻ 5 tuổi phải là một bộ tiêu chí được xây dựng trên cơ sở có sự tham gia ý kiến của các cơ quan về sức khỏe, dinh dưỡng và tâm sinh lý trẻ để từ đó đưa ra những chỉ tiêu mang tính tổng quát, chứ không thể yêu cầu một đứa trẻ mới 5 tuổi làm được một số điều như Bộ GD&ĐT đã đưa ra, dù chỉ là Dự thảo để “mong muốn nhận được sự đóng góp ý kiến của dư luận và xã hội”.
Thúy Nga