Từ ngày 3 - 9/9, tại huyện Bắc Trà My đã có 13 trận động đất và rung chấn trong đó trận lớn nhất là vào đêm 3/9 với cường độ 4,2 richter. Riêng từ tối 3/9 đến sáng 7/9, khu vực huyện Bắc Trà My xảy ra 10 đợt động đất và rung chấn. Liên tiếp hứng chịu nhiều trận động đất xảy ra trên địa bàn, hàng ngàn người dân huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam đang sống trong cảnh thấp thỏm lo âu.
An toàn nhất là đi nơi khác nhưng đi đâu khi ruộng vườn, tài sản không thể mang theo, con cái không thể chuyển trường... và đấy chỉ là giải pháp tưởng tượng! Thế là những “giải pháp tình thế” liên tiếp được đưa ra như bà con chỉ nên ở nhà lá, lều lán, tránh ở nhà kiên cố và cái giải pháp này chắc ai cũng có thể nói được, không cần nhà khoa học hay nhà quản lý!
Quan trọng nhất là lòng dân được yên tâm, không lo sợ trước những hiện tượng động đất, rung chấn với những tiếng nổ trong lòng đất. Nhìn ở góc độ an sinh xã hội, tại sao trước nỗi lo sợ về động đất ám ảnh đang thường trực trong mỗi người dân Bắc Trà My chưa được giải tỏa lại có những giải pháp “hy vọng” để tránh thiệt hại khiến lòng dân càng thêm hoang mang.
Chưa biết nguyên do động đất tại đâu nhưng vùng động đất có Thủy điện Sông Tranh 2 chưa được nghiệm thu khiến dân có thể nghi ngờ sự tồn tại của đập thủy điện này là nguyên nhân gây động đất và rung chấn. Hơn nữa, trước khi có động đất, báo chí thông tin chuyện “phải khắc phục” của đập thủy điện này khiến nỗi lo và sợ hãi trong bà con càng gia tăng.
Và không chỉ bà con Bắc Trà My lo sợ khi tình hình động đất gia tăng và xảy ra liên tiếp khiến phạm vi lo sợ lan tới cả 5 huyện khác cận kề là Hiệp Đức, Tiên Phước, Phước Sơn và Nam Trà My. Các nhà khoa học có lúc đã kết luận, động đất kích thích do thủy điện tích nước và trước khi mùa mưa đã tới đã có khuyến cáo không nên tích nước tối đa ở Thủy điện Sông Tranh 2 mà chỉ theo từng giai đoạn để có thể đánh giá được độ an toàn của đập. Còn các đơn vị tư vấn, đơn vị thi công và chủ đầu tư công trình thì khẳng định quá trình chống thấm ở thân đập Thủy điện Sông Tranh 2 đã hoàn tất, tỷ lệ nước thấm qua thân đập hầu như không còn, nhiều điểm đạt trên yêu cầu thiết kế.
Và như thế thì dù có động đất như hiện nay, đập vẫn an toàn, không thể gây tai họa cho hàng triệu người dưới vùng hạ du!? Rồi Cục Giám định Nhà nước về chất lượng công trình xây dựng, Bộ Xây dựng cho biết, hiện công trình Thủy điện Sông Tranh 2 chưa được nghiệm thu chính thức. Việc nghiệm thu chỉ được thực hiện sau khi có đánh giá chất lượng tổng thể của đập. Trong đó, việc đánh giá sẽ thông qua xử lý kết quả quan trắc đập, hồ sơ nghiệm thu đối chiếu với yêu cầu thiết kế, nhưng yêu cầu đầu tiên là phải đảm bảo an toàn tuyệt đối cho vùng hạ du.
Những kết luận, khuyến cáo càng nhiều càng dễ làm bà con hoang mang hơn trong khi chỉ cần một tuyên bố chắc nịch của một cơ quan, cá nhân có trách nhiệm có thể làm an được dân. Nhưng thật tiếc, cho đến nay, các cơ quan khoa học vẫn nghiên cứu và việc giải tỏa nỗi lo trong dân vẫn phải chờ!
Trong bất cứ hiện tượng nào xuất hiện khiến lòng dân bất an thì việc tìm ra nguyên nhân và kết luận một cách nhanh chóng khẩn trương là việc không thể không làm. Chưa nói chuyện đề phòng tai họa có thể xảy ra mà thiệt hại có thể gấp rất rất nhiều lần những đồng vốn nhà đầu tư bỏ ra. Việc để dân lo và sợ kéo dài mà không được giải tỏa cũng gây ra thiệt hại rất lớn cho dân, cho xã hội mà không thể tính đếm hết.
Chuyện động đất, rung chấn có thành cơn động đất, rung chấn trong trái tim và ý thức của những cá nhân, cơ quan có trách nhiệm thì dân mới hết lo, đừng để dân phải thách những ai “tuyên bố an toàn” hãy đến sống trong vùng động đất!
Lê Quý
