Tại hội thảo Chiến lược quốc gia về quản lý phòng xét nghiệm y học, xây dựng kế hoạch triển khai quản lý chất lượng xét nghiệm năm 2010 và định hướng tiếp theo do Bộ Y tế tổ chức ngày 11/7 tại Vĩnh Phúc, TS. Nguyễn Thị Xuyên, Thứ trưởng Bộ Y tế khẳng định, xét nghiệm và chẩn đoán y học là một trong những lĩnh vực không thể thiếu nhằm giúp các bác sĩ chẩn đoán chính xác bệnh, xác định căn nguyên để quyết định phương pháp điều trị và phòng bệnh phù hợp.
Trong những năm qua, nhu cầu chăm sóc sức khỏe của nhân dân ngày càng nâng cao, đòi hỏi các xét nghiệm y học phải có chất lượng cao và đồng bộ. Thêm vào đó, tác động của những dịch bệnh và một số bệnh mới lên cộng đồng và xã hội cũng cho thấy vai trò và tầm quan trọng của lĩnh vực này. Các kết quả xét nghiệm y học còn cho phép các nhà quản lý y tế có cơ sở khoa học để hoạch định chiến lược dự báo, quản lý và giám sát dịch bệnh.
Từ trước tới nay, việc kiểm soát và quản lý chất lượng xét nghiệm y học chủ yếu thuộc trách nhiệm của các khoa phòng xét nghiệm tại các bệnh viện hay các cơ sở y tế. Các phòng xét nghiệm y học tự xây dựng các qui trình chuyên môn để đảm bảo chất lượng xét nghiệm của mình. Tuy nhiên, các khoa phòng xét nghiệm y học của các cơ sở y tế lại thiếu hoặc thậm chí không có các qui trình này. Do đó, quy trình và kết quả các xét nghiệm của các phòng xét nghiệm y học phần lớn không được kiểm tra và giám sát một cách khách quan.
Trước tình hình đó, từ năm 2008 Bộ Y tế đã thành lập Ban chỉ đạo công tác kiểm chuẩn chất lượng xét nghiệm cận lâm sàng, bước đầu tiến hành xây dựng và thiết lập hệ thống đảm bảo chất lượng và cải thiện chất lượng xét nghiệm. Với sự giúp đỡ của CDC Hoa Kỳ tại Việt Nam, Chiến lược Quốc gia về Xét nghiệm tại Việt Nam đã được Bộ Y tế xây dựng và đang trên cơ sở hoàn thiện, bên cạnh đó cũng có không ít khó khăn cần khắc phục.
Trước hết là đội ngũ cán bộ làm quản lý chất lượng xét nghiệm của chúng ta còn yếu và thiếu, chưa được đào tạo bài bản. Chưa xây dựng được bộ tiêu chuẩn quốc gia về phòng xét nghiệm y học, các quy trình kỹ thuật còn chưa mang tính thống nhất. Các văn bản qui phạm pháp luật cho quản lý chất lượng xét nghiệm y học vẫn chưa được xây dựng hoàn thiện. Các cơ sở xét nghiệm trang thiết bị y tế còn chật hẹp, chưa xây dựng được các trung tâm kiểm chuẩn xét nghiệm và các labô tham chiếu. (Hiện tại mới chỉ có một trung tâm kiểm chuẩn xét nghiệm của Sở Y tế TP. HCM mới được thành lập 2 năm)
Chiến lược quốc gia về quản lý chất lượng xét nghiệm y học là cơ sở để xây dựng qui hoạch và phát triển hệ thống quản lý, kiểm soát chất lượng khoa/phòng xét nghiệm bao gồm chất lượng xét nghiệm và các chương trình hành động, các mục tiêu quốc gia để phát triển y tế và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe con người.
Thu Hiền