Hỏi: Thưa bác sĩ, tôi năm nay 65 tuổi và thấy thông tin nhiều người cùng lứa tuổi của tôi hay bổ sung vitamin tổng hợp để tăng cường sức khỏe. Việc người già uống vitamin mỗi ngày có thực sự cần thiết không, hay có thể gây dư thừa? Trong trường hợp nào thì nên bổ sung, và làm sao để lựa chọn loại phù hợp, an toàn? (Đặng Anh Thư - Quảng Ninh).
Trả lời: Người già, người cao tuổi thường gặp thay đổi về khả năng hấp thu do vậy có thể gây ra tình trạng thiếu hụt một số vitamin, khoáng chất như: canxi, vitamin D, protein… Rất nhiều người thắc mắc vậy khi thiếu hụt như vậy người già có nên uống vitamin tổng hợp mỗi ngày?
1. Người già có nên uống vitamin tổng hợp?
Nguyên tắc vàng khi bổ sung vitamin và khoáng chất tốt nhất vẫn nên thông qua chế độ ăn hàng ngày. Tuy nhiên, nếu chế độ ăn không thể đảm bảo, người già có thể bổ sung thông qua thực phẩm bổ sung nhưng cần lưu ý 4 điều quan trọng sau:
1.1 Tham khảo ý kiến bác sĩ
Bác sĩ chuyên khoa sẽ thông quan thăm khám và nắm được thể trạng riêng của từng người sau đó tìm được loại vitamin phù hợp. Cùng với đó người già cũng sẽ tìm được thời gian, liều lượng phù hợp cho bản thân.

Nhiều người già coi vitamin tổng hợp là vật bất ly thân trong tủ thuốc gia đình với hy vọng bù đắp thiếu hụt dinh dưỡng.
1.2 Không lạm dụng
Nhiều người thường lạm dụng các loại vitamin tổng hợp, thực phẩm chức năng nhưng không biết rằng điều này có thể gây ra những hệ lụy cho sức khỏe. Ví dụ khi bạn uống quá nhiều canxi có thể gây ra tình trạng sỏi thận, uống quá nhiều vitamin C có thể dẫn đến các vấn đề liên quan đến thận và uống nhiều sắt có thể làm ảnh hưởng đến chuyển hóa.
1.3 Những đối tượng cần thận trọng
Người già đang sử dụng thuốc điều trị bệnh lý mạn tính cần thận trọng khi bổ sung vitamin tổng hợp. Với những trường hợp này, bạn bắt buộc cần phải có ý kiến của bác sĩ chuyên khoa.
1.4 Người già cần lưu ý những bất thường
Người già thường hay uống chung vitamin, thuốc cùng với sữa tuy nhiên bác sĩ khuyến cáo nên hạn chế tình trạng này. Điều này có thể làm giảm khả năng hấp thu đặc biệt khi uống vitamin/canxi với sữa.
Một lưu ý quan trọng khác là trong quá trình bổ sung vitamin nếu người già thấy có những dấu hiệu bất thường như: đau đầu, mất ngủ, rối loạn tiêu hóa, đau cơ, buồn nôn, rối loạn nhịp tim… thì cần dừng lại vì có thể đó là phản ứng phụ hoặc dùng quá liều.

Việc tự ý bổ sung không theo chỉ dẫn y khoa có thể dẫn đến dư thừa và gây áp lực cho các cơ quan nội tạng cho người cao tuổi.
2. Người già nên ăn gì?
Ở người già trong độ tuổi từ 60-70 cần lưu ý một số nhóm vitamin, khoáng chất như vitamin D, Omega-3, canxi, probiotic…. Sau đây là những nhóm thực phẩm người già nên bổ sung vào thực đơn hàng ngày:
2.1 Omega-3 và nhóm axit béo
Đây là những dưỡng chất giúp giảm sự tích tụ mảng bám ở động mạch cũng như hạn chế quá trình viêm trong cơ thể. Ngoài ra, các axit béo và Omega-3 có thể giúp kiểm soát tốt những bệnh lý thường gặp ở người già bao gồm: ung thư, tim mạch, huyết áp, Alzheimer…Theo đó, khuyến cáo liều bổ sung Omega-3 đối với người già là 1.000mg/ngày. Bác sĩ đưa ra một số thực phẩm giàu Omega-3 bao gồm: hạt óc chó, dầu hạt lanh, các loại cá béo (cá thu, cá mòi, cá hồi…)
2.2 Protein
Với người già, protein có vai trò giúp xây dựng và duy trì khối cơ bắp. Vì vậy khi muốn bổ sung protein, người cao tuổi có thể thông qua các nhóm thực phẩm như: thịt bò, hạnh nhân, đậu, thịt gà…

Nguyên tắc vàng cho người già khi bổ sung vitamin và khoáng chất tốt nhất vẫn nên thông qua chế độ ăn hàng ngày.
2.3 Vitamin D cho người già
Theo khuyến cáo liều lượng bổ sung vitamin D cho người trong khoảng 60-70 tuổi là 800 đơn vị quốc tế mỗi ngày. Vitamin D có tác dụng tăng cường khả năng hấp thu canxi cũng như duy trì khối lượng xương và giúp giảm đau mạn tính. Để bổ sung vitamin D người già có thể tắm nắng khoảng 10-15 phút và duy trì mỗi tuần 3-4 lần. Một số thực phẩm giàu vitamin D bao gồm: lòng đỏ trứng, sữa, các loại cá béo (cá thu, cá hồi)...
2.4 Probiotic
Probiotic có thể giúp tái tạo khả năng hấp thu chất dinh dưỡng và cải thiện hệ tiêu hóa ở người già. Một số thực phẩm giàu probiotic như: socola đen, sữa chua, kim chi…
2.5 Vitamin B12
Nhóm vitamin này có vai trò quan trọng ảnh hưởng đến trí nhớ của người già. Một số thực phẩm giúp cung cấp vitamin B12 là: phô mai, gan bò, cá hồi, thịt thăn…

