Dùng viên an cung giả gây hại gì cho sức khỏe?

ThS.DS. Lê Quốc Thịnh, Phó Chánh Văn phòng Hội Dược sĩ Bệnh viện Việt Nam

ThS.DS. Lê Quốc Thịnh, Phó Chánh Văn phòng Hội Dược sĩ Bệnh viện Việt Nam

An toàn dùng thuốc
SKĐS - Tự ý sử dụng viên An cung đã là một sai lầm y tế nghiêm trọng, nhưng sử dụng thuốc giả thì nguy hại khôn lường...

Ngày 24/9/2026, lực lượng công an tỉnh Thanh Hóa phối hợp với các đơn vị liên quan đã triệt phá một đường dây sản xuất, buôn bán thuốc An cung và mỹ phẩm giả quy mô lớn, hoạt động tại nhiều địa phương.

Các viên hoàn An cung giả trong đường dây này được xác định sử dụng chủ yếu bột mì, hóa chất, chất tạo màu và một số nguyên liệu khác chưa được kiểm soát, được đóng gói tinh vi dưới nhãn mác Hàn Quốc, Trung Quốc, rồi bán ra thị trường với giá lên tới gần 3 triệu đồng/hộp.

Việc tự ý sử dụng An cung ngưu hoàng hoàn để cấp cứu người bị đột quỵ (tai biến mạch máu não) tại nhà là một sai lầm y tế cực kỳ nghiêm trọng. Loại thuốc Đông y này thuộc nhóm thuốc kê đơn, có tính dược lực rất mạnh. Đây là thuốc phải được sử dụng theo đúng chỉ định và dưới sự giám sát của thầy thuốc.

Nếu sử dụng không đúng cách, thuốc có thể gây rất nhiều nguy hại ngay cả khi đó là sản phẩm thật có nguồn gốc rõ ràng. Nếu người bệnh lại sử dụng viên An cung giả thì nguy hại khôn lường...

1. Nguy sức khỏe khi dùng viên an cung giả

Việc sử dụng các viên an cung giả làm từ bột mì và hóa chất mang lại hai nhóm nguy cơ lớn:

Nguy cơ trực tiếp từ hóa chất độc hại: Do sản phẩm được làm từ hóa chất trôi nổi, chất tạo màu và nguyên liệu chưa qua kiểm soát chất lượng, người dùng có thể đối mặt với tình trạng ngộ độc cấp tính hoặc mạn tính, dị ứng, suy gan, suy thận hoặc tổn thương nghiêm trọng hệ tiêu hóa.

Nguy cơ gián tiếp từ "tâm lý chủ quan": Nhiều người coi an cung như một "lá chắn" thần kỳ để phòng đột quỵ. Khi uống phải thuốc giả, họ tin rằng mình đã được bảo vệ nên chủ quan, bỏ qua việc kiểm soát các bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch. Điều này vô tình làm tăng cao nguy cơ đột quỵ thật sự xảy ra mà không có sự chuẩn bị y tế.

Dùng An cung giả có thể gây hại gì cho sức khỏe? - Ảnh 1.

Người dùng có thể đối mặt với tình trạng ngộ độc cấp tính hoặc mạn tính, dị ứng, suy gan... khi dùng phải thuốc An cung giả. Ảnh: AI.

2. Tại sao không nên tự ý dùng An cung khi có dấu hiệu đột quỵ?

Các chuyên gia y tế khuyến cáo tuyệt đối không tự ý cho người bệnh uống an Cung (dù là hàng thật) ngay khi xuất hiện dấu hiệu đột quỵ vì các lý do sau:

- Làm trầm trọng hơn tình trạng xuất huyết não: Đột quỵ não được chia làm hai thể hoàn toàn trái ngược nhau, đó là nhồi máu não (do tắc mạch máu, chiếm hơn 80% số ca) và xuất huyết não (do vỡ mạch máu làm chảy máu não). Vì vậy, cần được chẩn đoán bằng thăm khám, chẩn đoán hình ảnh để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Không nên tự ý cho người bệnh sử dụng an cung khi chưa có chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ.

An cung ngưu hoàng hoàn có tác dụng hoạt huyết, chống đông máu rất mạnh. Nếu bệnh nhân mắc thể xuất huyết não uống thuốc này, máu sẽ chảy ồ ạt hơn, không thể cầm được, làm tình trạng nguy kịch tăng lên gấp bội và có thể dẫn đến tử vong.

- Gây suy hô hấp, sặc phổi và tắc nghẽn đường thở: Khi cơn đột quỵ khởi phát, bệnh nhân thường rơi vào trạng thái lơ mơ, tri giác không tỉnh táo hoặc bị liệt cơ hầu họng dẫn đến rối loạn nuốt. Khi người bệnh rối loạn ý thức hoặc rối loạn nuốt, việc cố cho uống thuốc hoặc đổ nước vào miệng có thể làm tăng nguy cơ sặc, đặc biệt khi chưa đánh giá khả năng nuốt. Hậu quả là gây tắc nghẽn hô hấp, sặc phổi, viêm phổi cấp do dị vật, khiến bệnh nhân tử vong vì suy hô hấp trước khi tổn thương não kịp bộc phát.

- Mất "thời gian vàng" cấp cứu: Trong điều trị đột quỵ, thời gian chính là mạng sống của tế bào não. "Thời gian vàng" tốt nhất để can thiệp y tế hiện đại (tiêu sợi huyết hoặc lấy huyết khối) là trong vòng 3 đến 4,5 giờ đầu kể từ khi khởi phát bệnh. Việc loay hoay tìm thuốc, cạy miệng người bệnh, đợi thuốc ngấm hoặc theo dõi xem bệnh nhân có tỉnh lại sau khi uống an cung hay không sẽ làm lãng phí thời gian quý báu này. Việc trì hoãn đưa người bệnh đến bệnh viện có thể làm mất cơ hội được chẩn đoán và điều trị trong những khoảng thời gian phù hợp, từ đó ảnh hưởng đến khả năng hồi phục.

- Nguy cơ phơi nhiễm các chất chứa thủy ngân và asen: Theo bài thuốc cổ truyền, thành phần của an cung ngưu hoàng hoàn thật chứa chu sa (thành phần có thủy ngân) và hùng hoàng (thành phần có arsenic - thạch tín). Đây là hai độc chất cực mạnh đối với cơ thể nếu dùng sai liều lượng hoặc không có sự giám sát. Việc sử dụng không đúng liều, không đúng chỉ định hoặc kéo dài có thể làm tăng nguy cơ phơi nhiễm các thành phần có độc tính, do đó cần được sử dụng theo chỉ định và giám sát của thầy thuốc.

- Lưu ý: Theo Cục Quản lý Dược, thuốc an cung ngưu hoàng hoàn phải được sử dụng theo đơn, đúng chỉ định và dưới sự giám sát chặt chẽ của bác sĩ Y học cổ truyền hoặc thầy thuốc Đông y.

3. Làm gì nếu nghi ngờ đã mua hoặc sử dụng An cung giả?

Nếu bạn hoặc người thân nằm trong nhóm có nguy cơ đã mua phải sản phẩm thuộc đường dây gian lận này, hãy thực hiện ngay các bước sau:

- Ngừng sử dụng ngay lập tức: Tuyệt đối không tiếp tục uống các viên hoàn không rõ nguồn gốc, đặc biệt là các loại được thu mua, quảng cáo xách tay từ Facebook, Zalo, Tiktok mà không có hóa đơn, chứng từ hoặc tem phụ kiểm định.

- Theo dõi sức khỏe và đi khám: Nếu đã lỡ uống, hãy theo dõi sát sao các dấu hiệu của cơ thể. Đến ngay các cơ sở y tế gần nhất để kiểm tra chức năng gan, thận hoặc xử lý nếu xuất hiện các triệu chứng bất thường (buồn nôn, dị ứng, mệt mỏi, chóng mặt).

- Kiểm tra nguồn gốc sản phẩm: Đối chiếu lại nơi mua. Các cơ quan chức năng khuyến cáo người dân chỉ mua thuốc tại các cơ sở bán lẻ thuốc hợp pháp, chỉ mua thuốc tại các nhà thuốc được cấp phép, có đầy đủ thông tin đơn vị nhập khẩu, số đăng ký lưu hành rõ ràng.

- Báo cáo cơ quan chức năng: Hãy cung cấp thông tin, mẫu thuốc hoặc địa chỉ nơi bạn đã mua hàng cho cơ quan công an hoặc quản lý thị trường địa phương để hỗ trợ quá trình điều tra mở rộng vụ án, bảo vệ cộng đồng.

Xem thêm bài đang được quan tâm:

Dùng An cung giả có thể gây hại gì cho sức khỏe? - Ảnh 3.Có thể tử vong do dùng An Cung Ngưu Hoàng Hoàn không đúng cách

SKĐS - Hiện nay vẫn còn nhiều người, nhất là người cao tuổi quan niệm An Cung Ngưu Hoàng Hoàn là 'thần dược' trong phòng và trị đột quỵ. Song đây là một quan niệm sai lầm chết người.

Phó Chánh Văn phòng Hội Dược sĩ bệnh viện Việt Nam
Ý kiến của bạn