Theo CDC Hoa Kỳ, nắng nóng cực đoan đang trở thành nguy cơ sức khỏe ngày càng rõ rệt, đặc biệt đối với người mắc bệnh mạn tính. Trong bối cảnh đó, quản lý thuốc không còn chỉ là kiểm soát bệnh nền mà còn cần tính đến tác động của nhiệt độ môi trường.
Do đó, người bệnh nên chủ động phối hợp với bác sĩ đánh giá nguy cơ tương tác giữa thuốc và nhiệt độ, đặc biệt ở người cao tuổi, người bệnh tim mạch, đái tháo đường, bệnh thận hoặc người dùng nhiều thuốc.
1. Rà soát lại danh mục thuốc
Trước các đợt nắng nóng kéo dài, người bệnh cần chủ động liên hệ với bác sĩ rà soát danh mục thuốc đang sử dụng. Mục tiêu là nhận diện những thuốc có thể gây mất nước, làm giảm tiết mồ hôi, hạ huyết áp, gây rối loạn điện giải, làm tăng nguy cơ tổn thương thận, làm suy giảm nhận thức hoặc tăng nguy cơ té ngã…, CDC Hoa Kỳ khuyến cáo.
Việc này đặc biệt quan trọng ở người cao tuổi do nhóm này thường sử dụng nhiều thuốc cùng lúc và khả năng điều hòa thân nhiệt đã suy giảm theo tuổi.
2. Điều chỉnh thuốc khi cần
Một nguyên tắc quan trọng là người bệnh không được tự ý dừng thuốc khi trời nóng. Tuy nhiên, bác sĩ có thể cân nhắc điều chỉnh liều hoặc thời điểm dùng thuốc tùy từng trường hợp cụ thể.
Việc điều chỉnh phải dựa trên tình trạng bệnh nền, chức năng thận, điện giải và mức độ tiếp xúc với nhiệt của từng bệnh nhân.
3. Nhận biết sớm dấu hiệu nguy hiểm
Một nội dung quan trọng khác là người bệnh cần nhận biết các triệu chứng cho thấy nhiệt độ đang ảnh hưởng đến thuốc hoặc sức khỏe, gồm: Khát nhiều, khô miệng, chóng mặt, mệt lả, tim đập nhanh, chuột rút, tiểu ít, lú lẫn, buồn nôn, ngất…
Nếu xuất hiện sốt cao, rối loạn ý thức, khó thở hoặc ngất kéo dài, người bệnh cần được cấp cứu ngay vì có thể là dấu hiệu say nắng hoặc rối loạn điện giải nặng.
Người bệnh không được tự ý dừng thuốc khi trời nóng.
4. Lưu ý nguy cơ mất nước và rối loạn điện giải
Nắng nóng kéo dài làm tăng mất nước qua mồ hôi. Trong khi đó, nhiều thuốc như lợi tiểu, thuốc nhuận tràng hoặc một số thuốc tim mạch lại tiếp tục làm tăng đào thải nước và điện giải. Hệ quả có thể là:
- Hạ natri máu.
- Hạ kali máu.
- Tụt huyết áp.
- Suy thận cấp.
- Rối loạn nhịp tim.
Do đó, người bệnh cần được tư vấn cụ thể về lượng nước uống phù hợp cho từng người bệnh thay vì khuyến cáo chung chung. Đối với người suy tim hoặc bệnh thận mạn, việc tăng uống nước cần được cân nhắc kỹ để tránh quá tải tuần hoàn.
5. Hướng dẫn bảo quản thuốc đúng cách trong mùa hè nắng nóng
Một vấn đề thường bị bỏ qua là bảo quản thuốc trong điều kiện nhiệt độ cao, cụ thể:
- Insulin cần được bảo quản lạnh theo khuyến cáo. Nếu để trong môi trường nóng kéo dài, thuốc có thể giảm hiệu quả kiểm soát đường huyết.
- Các bình xịt hít điều trị hen và COPD cũng không nên để trong xe hơi hoặc nơi nhiệt độ cao do nguy cơ hỏng hoặc phát nổ.
- Người bệnh không để thuốc trong cốp xe, tránh để thuốc cạnh cửa kính, bảo quản thuốc đúng nhiệt độ ghi trên nhãn, kiểm tra dấu hiệu biến đổi màu sắc hoặc chất lượng thuốc
6. Người bệnh cần có kế hoạch ứng phó khi mất điện
Các đợt nắng nóng thường đi kèm nguy cơ quá tải điện hoặc mất điện diện rộng. Điều này đặc biệt nguy hiểm với người cần bảo quản thuốc lạnh hoặc phụ thuộc thiết bị y tế dùng điện như: Máy tạo oxy, máy khí dung, máy thở tại nhà… Do đó, người bệnh nên có kế hoạch ứng phó nếu mất điện kéo dài, bao gồm phương án bảo quản insulin và liên hệ hỗ trợ y tế khi cần.
Bên cạnh điều chỉnh thuốc, giảm tiếp xúc nhiệt vẫn là biện pháp quan trọng nhất. Người bệnh nên hạn chế ra ngoài giờ nắng gắt, ở nơi thông thoáng hoặc có điều hòa, mặc quần áo nhẹ, uống đủ nước theo hướng dẫn, theo dõi huyết áp, đường huyết nếu cần… Đối với người cao tuổi sống một mình hoặc người suy giảm nhận thức, bác sĩ nên khuyến khích có người thân kiểm tra tình trạng sức khỏe thường xuyên trong các đợt nắng nóng.
Mời bạn đọc xem thêm:
