Năm nay tôi 65 tuổi. Tôi nghe nói testosteron có thể giúp tăng khả năng sinh dục cho nam giới. Tôi có thể dùng được không? Dùng thế nào?
Trịnh Đức Tố (Hải Phòng)
Testosteron (T) là một nội tiết tố sinh dục nam. Theo Dược thư quốc gia Việt Nam (năm 2004) thì các androgen như T và các ester của nó được dùng để điều trị thay thế cho nam giới bị giảm khả năng sinh dục, do rối loạn chức năng của tuyến yên hoặc tinh hoàn, hoặc do cắt bỏ tinh hoàn (hoạn). Nó còn được dùng cho thiếu niên nam chậm dậy thì hoặc chậm lớn, song phải thận trọng vì có thể làm xương không phát triển theo chiều dài được nữa (gây lùn), do làm cốt hóa sớm các đầu xương. Được chỉ định phụ đối với một số ung thư vú ở phụ nữ mãn kinh có di căn xương (carcinom vú rải rác). Sử dụng trong thiếu máu tái tạo và suy dinh dưỡng nặng ở người già. Để chẩn đoán là suy giảm tuyến sinh dục cần được thầy thuốc khám và đo chỉ số T trong máu, thường làm vào buổi sáng, nếu nồng độ T dưới 2,5 nanogam/ml là có vấn đề. T có chống chỉ định: phụ nữ đang mang thai hay đang cho con bú (có thể gây nam tính hóa); nam giới bị ung thư biểu mô (carcinoma) vú hay ung thư tuyến tiền liệt (để tránh, bác sĩ cần thăm trực tràng và định lượng nồng độ PSA-prostate specific antigen - huyết thanh); trẻ dưới 15 tuổi, một số rối loạn tâm thần, đặc biệt là hung hãn.
Thận trọng dùng đối với người bị bệnh tim mạch, suy thận hay suy gan, động kinh, nhức nửa đầu, đái tháo đường, tăng calci huyết hay calci niệu, rối loạn chuyển hóa porphyrin.
Lưu ý, T có thể tăng kích thích sinh dục, gây cương đau dương vật, giảm thể tích tinh dịch và ít tinh trùng. Nếu dùng thuốc T thấy xuất hiện nhiều mụn trứng cá, vú to ở đàn ông, phù... nên ngừng thuốc, và lần sau, dùng lại với liều thấp hơn.
T có tương tác với một số thuốc khác, nên tránh dùng phối hợp:
- T thuốc chống đông máu (heparin, warfarin) vì làm tăng nguy cơ chảy máu.
- T thuốc hạ đường huyết. Cần phải giảm liều thuốc hạ đường huyết.
- T dùng dài ngày kháng lại tác dụng của các thuốc gây thư giãn cơ như suxamethonium, vecuronium...
Hiện nay có xu hướng dùng T cho nam giới vào thời kỳ tắt dục và nữ giới sau mãn kinh hay cắt bỏ buồng trứng, dùng trong chuyển đổi giới tính từ nữ sang nam (nam hóa), dùng trong loãng xương do thiếu hụt androgen. Bác nên đi khám ở phòng khám chuyên khoa để được chỉ định dùng thuốc đúng.
DS. Phạm Tiếp