Cơn đau bụng xuất hiện bất ngờ, dữ dội có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều bệnh lý nguy hiểm. Trong đó, thủng dạ dày - tá tràng là tình trạng cấp cứu ngoại khoa đặc biệt nghiêm trọng, có thể đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.
Nhiều người vẫn chủ quan khi xuất hiện những cơn đau bụng dữ dội, tự ý mua thuốc giảm đau hoặc cố chịu đựng tại nhà. Điều này có thể khiến người bệnh bỏ lỡ "thời gian vàng" điều trị, làm tăng nguy cơ xảy ra các biến chứng nặng nề như viêm phúc mạc, nhiễm trùng huyết, thậm chí tử vong.
1. Cứu sống bệnh nhân thủng tá tràng nhờ cấp cứu kịp thời
Mới đây, Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí (Quảng Ninh) đã cứu sống thành công một nam bệnh nhân 37 tuổi bị thủng mặt trước hành tá tràng - một tình trạng ngoại khoa cấp cứu có nguy cơ tử vong cao.
Theo thông tin từ bệnh viện, khi đang trên đường đến nơi làm việc, người bệnh bất ngờ xuất hiện cơn đau bụng dữ dội vùng thượng vị. Nhận thấy dấu hiệu bất thường, anh phải dừng xe bên đường và nhờ người dân hỗ trợ.
Đúng thời điểm này, một tổ công tác của Công an tỉnh Quảng Ninh đang làm nhiệm vụ gần khu vực đã nhanh chóng hỗ trợ liên hệ cấp cứu và đưa người bệnh đến bệnh viện trong thời gian sớm nhất.
Tại khoa Cấp cứu, các bác sĩ khẩn trương thăm khám, thực hiện xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh. Kết quả cho thấy người bệnh có dấu hiệu nghi ngờ thủng tạng rỗng trong ổ bụng. Ngay lập tức, bệnh nhân được chỉ định phẫu thuật cấp cứu.
Trong quá trình nội soi ổ bụng, các bác sĩ phát hiện lỗ thủng ở mặt trước hành tá tràng, kèm theo nhiều dịch tiêu hóa màu vàng đục lan tỏa trong ổ bụng. Ê-kíp phẫu thuật đã tiến hành làm sạch ổ bụng và khâu kín lỗ thủng.
Sau phẫu thuật, sức khỏe người bệnh tiến triển tốt, tỉnh táo và tiếp tục được theo dõi, điều trị. Nếu chậm trễ thêm vài giờ, người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ viêm phúc mạc toàn thể, nhiễm trùng huyết và sốc nhiễm khuẩn nguy hiểm.
2. Vì sao thủng dạ dày - tá tràng đặc biệt nguy hiểm?
Thủng dạ dày - tá tràng là biến chứng nặng của bệnh viêm loét dạ dày - tá tràng. Khi ổ loét ăn sâu qua toàn bộ thành dạ dày hoặc tá tràng, một lỗ thủng sẽ hình thành, tạo điều kiện cho dịch vị, thức ăn và vi khuẩn tràn vào ổ bụng.
Các chất này nhanh chóng gây viêm phúc mạc cấp tính - tình trạng viêm lớp màng bao phủ các cơ quan trong ổ bụng. Nếu không được xử trí kịp thời, người bệnh có thể rơi vào tình trạng nhiễm trùng toàn thân, suy đa cơ quan và tử vong.
Thủng dạ dày - tá tràng là một trong những cấp cứu ngoại khoa cần được phẫu thuật sớm nhất có thể. Một số biến chứng nguy hiểm có thể gặp gồm:
- Viêm phúc mạc toàn thể.
- Nhiễm trùng huyết.
- Sốc nhiễm khuẩn.
- Suy đa cơ quan.
- Tử vong nếu không được điều trị kịp thời.
Đặc biệt, bệnh có thể diễn tiến rất nhanh. Chỉ trong vài giờ, người bệnh có thể chuyển từ trạng thái tỉnh táo sang nguy kịch.
Đau bụng xuất hiện bất ngờ, dữ dội có thể là dấu hiệu của tình trạng cấp cứu nguy hiểm như thủng dạ dày - tá tràng.
3. Dấu hiệu nhận biết thủng dạ dày - tá tràng
Các triệu chứng của thủng dạ dày - tá tràng thường xuất hiện đột ngột với những biểu hiện điển hình.
Đau bụng dữ dội, xuất hiện đột ngột
Đây là dấu hiệu nổi bật nhất. Người bệnh thường mô tả cơn đau như bị dao đâm hoặc xé rách vùng thượng vị. Cơn đau xuất hiện bất ngờ, dữ dội và khiến người bệnh nhớ rõ thời điểm khởi phát.
Bụng cứng như gỗ
Sau khi lỗ thủng hình thành, dịch tiêu hóa tràn vào ổ bụng gây kích thích phúc mạc. Người bệnh thường có biểu hiện:
- Bụng cứng.
- Đau lan khắp bụng.
- Không dám thay đổi tư thế vì đau tăng khi cử động.
Dấu hiệu sốc
Một số trường hợp có thể xuất hiện tình trạng sốc sớm với các biểu hiện:
- Da tái nhợt.
- Toát mồ hôi lạnh.
- Mạch nhanh.
- Huyết áp tụt.
- Chóng mặt, lả người.
Chướng bụng, bí trung đại tiện
Khi viêm phúc mạc tiến triển nặng, nhu động ruột giảm hoặc ngừng hoạt động, khiến người bệnh có thể:
- Chướng bụng.
- Không trung tiện được.
- Bí đại tiện.
4. Cần làm gì khi nghi ngờ thủng dạ dày - tá tràng?
Khi xuất hiện cơn đau bụng dữ dội đột ngột, đặc biệt ở vùng thượng vị, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu ngoại khoa càng sớm càng tốt.
Tuyệt đối không nên:
- Tự ý uống thuốc giảm đau.
- Tự dùng thuốc cầm tiêu chảy.
- Chườm nóng vùng bụng.
- Chờ đợi hoặc theo dõi tại nhà.
Việc trì hoãn điều trị có thể khiến bệnh tiến triển nhanh, làm tăng nguy cơ biến chứng nặng và tử vong.
Tóm lại, người có tiền sử viêm loét dạ dày - tá tràng cần tuân thủ điều trị, hạn chế rượu bia, thuốc lá và tái khám định kỳ. Đặc biệt, không nên chủ quan với những cơn đau bụng xuất hiện đột ngột, bởi đây có thể là tín hiệu cảnh báo một tình trạng cấp cứu nguy hiểm cần được xử trí kịp thời để bảo toàn tính mạng.
