Việc tăng cường chuyển giao kỹ thuật, đào tạo nhân lực cùng đầu tư trang thiết bị đang từng bước nâng cao năng lực khám, chữa bệnh tuyến cơ sở.
“Cầm tay chỉ việc” giúp bác sĩ cơ sở làm chủ kỹ thuật mới
Với y tế cơ sở, máy móc hiện đại chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đội ngũ bác sĩ đủ năng lực vận hành và làm chủ kỹ thuật. Vì vậy, ngành Y tế Hà Tĩnh đang đẩy mạnh kết nối với các bệnh viện tuyến Trung ương, đưa chuyên gia về cơ sở để đào tạo, hướng dẫn và chuyển giao kỹ thuật theo phương thức “cầm tay chỉ việc”.

Trung tâm Y tế Cẩm Xuyên mời các bác sĩ Bệnh viện Đại học Y Hà Nội về chuyển giao kỹ thuật. Ảnh: Thanh Loan.
Trong quá trình chuyển giao, các chuyên gia không chỉ hướng dẫn lý thuyết mà còn trực tiếp khám, hội chẩn, điều trị và cùng bác sĩ tuyến dưới xử trí những trường hợp cụ thể. Qua đó, đội ngũ y tế cơ sở có thêm cơ hội tiếp cận các kỹ thuật mới ngay trên người bệnh thực tế.
Sau tai nạn bị gãy xương đùi, bà Nguyễn Thị Năm, ở xã Thiên Cầm, được điều trị tại Trung tâm Y tế Cẩm Xuyên. Sau 2 tuần, sức khỏe của bà tiến triển tốt. Bà cho biết việc được điều trị ngay tại địa phương giúp gia đình giảm bớt thời gian, chi phí đi lại, ăn ở và thuận lợi hơn trong quá trình chăm sóc.
Thực tế tại Trung tâm Y tế Cẩm Xuyên cho thấy, hiệu quả của chuyển giao kỹ thuật đang từng bước được thể hiện bằng những con số cụ thể. Từ năm 2025 đến ngày 15/9/2026, đơn vị tiếp nhận và phát triển 11 kỹ thuật mới, đào tạo 7 cán bộ và thực hiện hơn 1.200 ca.
Nhiều kỹ thuật trước đây chủ yếu được thực hiện tại tuyến trên như siêu âm Doppler tim, siêu âm tử cung - buồng trứng qua đường âm đạo, chọc hút tế bào bằng kim nhỏ... nay đã được triển khai tại trung tâm.
Đáng chú ý, với kỹ thuật chọc hút tế bào bằng kim nhỏ, các bác sĩ đã thực hiện 47 ca và gửi mẫu xét nghiệm, qua đó phát hiện sớm 4 trường hợp ung thư tuyến giáp. Việc triển khai kỹ thuật ngay tại cơ sở không chỉ giúp người dân giảm thời gian chờ đợi mà còn góp phần phát hiện bệnh sớm, tạo thuận lợi cho quá trình điều trị.
Cùng với việc đưa kỹ thuật mới về cơ sở, công tác đào tạo nhân lực được xác định là yếu tố then chốt. Các bác sĩ tuyến dưới được trực tiếp thực hành, trao đổi với chuyên gia và từng bước nâng cao khả năng xử trí các bệnh lý trước đây thường phải chuyển tuyến.
Theo BSCKI Nguyễn Phúc Long, Giám đốc Trung tâm Y tế Cẩm Xuyên, khi năng lực chuyên môn của đội ngũ được nâng lên, nhiều bệnh nhân có thể được điều trị ngay tại địa phương, qua đó giảm chi phí cho người bệnh và giảm áp lực cho các bệnh viện tuyến trên.
Hiệu quả này cũng được thể hiện qua số lượt chuyển tuyến của Trung tâm Y tế Cẩm Xuyên. Năm 2024, đơn vị có 3.281 lượt chuyển tuyến; năm 2025 giảm còn 3.084 lượt, tương đương giảm khoảng 6%. Trong 6 tháng đầu năm 2026, số lượt chuyển tuyến tiếp tục giảm 1,7%.

Trung tâm Y tế Đức Thọ đầu tư hệ thống chụp cắt lớp vi tính CT Scanner 32 lát cắt phục vụ bệnh nhân. Ảnh: Thanh Loan.
Thạc sĩ, bác sĩ nội trú Đinh Phương Huệ, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cho rằng, mục tiêu của hoạt động chuyển giao là để đội ngũ bác sĩ tại cơ sở từng bước làm chủ kỹ thuật. Sự phối hợp giữa tuyến Trung ương và tuyến dưới cần được duy trì để hỗ trợ chuyên môn, qua đó hạn chế những trường hợp người bệnh phải chuyển lên tuyến trên khi không thực sự cần thiết.
Không chỉ Cẩm Xuyên, nhiều cơ sở y tế khác trên địa bàn Hà Tĩnh cũng đang được tăng cường đào tạo, chuyển giao kỹ thuật. Đây được xem là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao năng lực khám, chữa bệnh ngay từ tuyến cơ sở.
Đầu tư trang thiết bị, giữ người bệnh ở lại quê nhà
Nếu chuyển giao kỹ thuật giúp nâng cao năng lực chuyên môn thì trang thiết bị là điều kiện để các kỹ thuật đó được triển khai hiệu quả. Thời gian qua, Hà Tĩnh đã tập trung nguồn lực đầu tư cho các trung tâm y tế, từng bước bổ sung những thiết bị cần thiết phục vụ chẩn đoán và điều trị.
Trung tâm Y tế Đức Thọ là một trong những đơn vị được đầu tư khá đồng bộ. Từ năm 2025 đến tháng 8/2026, trung tâm được đầu tư 26 trang thiết bị mới với tổng kinh phí gần 15 tỷ đồng.
Trong số này có hệ thống chụp cắt lớp vi tính CT Scanner 32 lát cắt Canon, máy xét nghiệm sinh hóa tự động, máy siêu âm 3 đầu dò và hệ thống X-quang cao tần. Việc bổ sung thiết bị giúp bác sĩ có thêm công cụ để chẩn đoán chính xác, nhanh chóng hơn, đồng thời tạo điều kiện triển khai các kỹ thuật ngay tại địa phương.

Đầu tư hệ thống trang thiết bị khám điều trị răng hàm mặt cho bệnh nhân. Ảnh: Thanh Loan.
BSCKI Nguyễn Đình Thiện, Giám đốc Trung tâm Y tế Đức Thọ cho biết, từ khi đưa vào sử dụng, các thiết bị mới đã phục vụ hơn 18.000 lượt người bệnh. Gần 80 trường hợp mắc bệnh lý phức tạp trước đây phải chuyển tuyến nay đã có thể được chẩn đoán, điều trị tại chỗ.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, tỷ lệ chuyển tuyến của Trung tâm Y tế Đức Thọ giảm 0,9%. Dù mức giảm không lớn, nhưng kết quả này cho thấy việc đầu tư thiết bị cùng nâng cao năng lực chuyên môn đang góp phần tăng khả năng điều trị tại chỗ.
Trên phạm vi toàn tỉnh, ngành Y tế Hà Tĩnh đang đồng thời triển khai nhiều giải pháp để phát triển nguồn nhân lực và nâng cao năng lực chuyên môn của các cơ sở y tế. Bình quân mỗi năm, ngành tuyển dụng gần 40 bác sĩ và cử khoảng 70-80 bác sĩ đi đào tạo sau đại học.
Cùng với đó, số lượt người dân đến khám, điều trị tại các cơ sở y tế trong tỉnh tăng khoảng 5-6% mỗi năm. Công suất sử dụng giường bệnh thường xuyên đạt trên 100%, cho thấy nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân ngày càng lớn.
Tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh, nhiều kỹ thuật chuyên sâu như can thiệp mạch, xạ trị, thay khớp háng đã được triển khai. 100% bệnh viện và trung tâm y tế khu vực thực hiện phẫu thuật nội soi. Tỷ lệ người bệnh phải chuyển tuyến do vượt quá khả năng chuyên môn hiện còn hơn 4% ở tuyến tỉnh và dưới 3% tại các cơ sở.
Những con số này cho thấy năng lực khám, chữa bệnh của hệ thống y tế Hà Tĩnh đang từng bước được nâng lên. Quan trọng hơn, người dân có thêm lựa chọn điều trị ngay tại địa phương thay vì phải di chuyển đến các bệnh viện tuyến trên.
BS Lê Chánh Thành, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Tĩnh cho biết, việc đưa chuyên môn về cơ sở và đầu tư trang thiết bị không chỉ nhằm mở rộng danh mục kỹ thuật mà mục tiêu lớn hơn là nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cho người dân ngay gần nơi sinh sống.
Thực tế cho thấy, một kỹ thuật mới chỉ thực sự có ý nghĩa khi được triển khai thường xuyên, đội ngũ bác sĩ làm chủ và người dân được hưởng lợi. Vì vậy, cùng với đầu tư máy móc, Hà Tĩnh đang chú trọng đào tạo nhân lực, chuyển giao kỹ thuật và duy trì sự hỗ trợ chuyên môn giữa tuyến dưới với tuyến Trung ương.
Đối với người bệnh, hiệu quả dễ nhận thấy nhất là giảm những chuyến đi xa, giảm chi phí ăn ở, đi lại và thuận lợi hơn trong quá trình điều trị, chăm sóc. Với các bệnh viện tuyến trên, việc nâng cao năng lực cho tuyến dưới cũng góp phần giảm áp lực tiếp nhận những ca bệnh có thể xử lý tại địa phương.
Đưa kỹ thuật hiện đại về cơ sở vì thế không chỉ là câu chuyện về máy móc hay danh mục kỹ thuật. Đó còn là quá trình nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, củng cố năng lực y tế tuyến dưới và từng bước thu hẹp khoảng cách chuyên môn giữa các tuyến.
Khi người dân có thể tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng ngay tại quê nhà, những chuyến đi xa để khám, chữa bệnh cũng được giảm bớt. Đây là một trong những kết quả thiết thực của quá trình đầu tư, chuyển giao kỹ thuật và nâng cao chất lượng y tế cơ sở tại Hà Tĩnh.
