Đưa công nghệ vào đào tạo y khoa nhưng không thể thiếu y đức và sự thấu cảm

Đào tạo y khoa chuyển từ truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực

Chia sẻ tại Hội nghị Giáo dục Y học toàn quốc lần thứ X năm 2026 với chủ đề "Giáo dục y học thời kỳ chuyển đổi số: Đảm bảo chất lượng và chuẩn năng lực nghề nghiệp", GS.TS Lê Quang Cường, Chủ tịch Hội giáo dục Y học Việt Nam (VAME), nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh, chuyển đổi số và sự phát triển của AI mở ra cơ hội đổi mới cách dạy, cách học và cách đánh giá năng lực.

Tuy nhiên, người thầy thuốc tương lai không chỉ cần làm chủ công nghệ mà còn phải có tư duy phản biện, biết kiểm chứng thông tin, chịu trách nhiệm về quyết định chuyên môn, đồng thời giữ vững đạo đức nghề nghiệp, sự thấu cảm và đặt an toàn người bệnh ở vị trí trung tâm.

Cùng quan điểm, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho rằng, chuyển đổi số trong giáo dục y học không được làm mất đi những giá trị cốt lõi của nghề y.

"Một hình ảnh, một chỉ số hiển thị trên màn hình không đơn thuần là dữ liệu kỹ thuật, mà phía sau đó là số phận của một con người, là nỗi lo lắng của cả một gia đình, một hoàn cảnh sống riêng biệt", GS.TS Nguyễn Tiến Thảo chia sẻ.

Theo GS Thảo, một phương án điều trị dù có cơ sở khoa học vững chắc đến đâu vẫn cần được người thầy thuốc ân cần giải thích để người bệnh thấu hiểu, đồng hành và phối hợp quyết định. Sự thấu cảm phải được rèn luyện bền bỉ qua từng buổi học, từng lần tiếp xúc lâm sàng, gắn liền với kỹ năng thăm khám và biện luận y khoa.

Giáo dục y học trong thời kỳ chuyển đổi số mang lại cơ hội kết nối y học với khoa học dữ liệu, công nghệ sinh học, nhưng cũng đòi hỏi sự đánh giá thận trọng, nghiêm túc và có trách nhiệm trước khi đưa công nghệ vào ứng dụng điều trị thực tế.

PGS.TS Nguyễn Thanh Hồi, Hiệu trưởng Trường Y Dược Phenikaa, Tổng giám đốc Bệnh viện Đại học Phenikaa cho rằng, giáo dục y khoa đang chuyển từ mô hình đào tạo chủ yếu trên giảng đường, theo từng môn học riêng rẽ sang đào tạo tích hợp, kết nối giữa các môn khoa học cơ bản với lý thuyết và thực hành lâm sàng thông qua từng ca bệnh. Cùng với đó là định hướng đào tạo theo chuẩn năng lực đầu ra.

Đặc biệt, từ năm 2027, Việt Nam bắt đầu triển khai kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề khám bệnh, chữa bệnh trước khi cấp giấy phép hành nghề theo quy định.

"Cùng với đổi mới phương pháp đào tạo, AI ngày càng tham gia sâu rộng vào quá trình dạy và học. Tuy nhiên, dù công nghệ phát triển hay phương pháp giáo dục thay đổi, cái tâm và trái tim của người thầy thuốc vẫn là yếu tố không thể thay thế", PGS Hồi chia sẻ.

Theo ông, việc lựa chọn phương pháp, phác đồ và thuốc điều trị phải xuất phát từ tình trạng cụ thể của từng người bệnh, các giá trị nhân văn và nhu cầu cấp thiết của người bệnh tại từng thời điểm.

Lấy người bệnh làm trung tâm trong mọi định hướng đào tạo

Về định hướng đào tạo nhân lực khối ngành sức khỏe để đáp ứng yêu cầu mới, PGS Hồi cho biết, cần chú trọng củng cố đội ngũ giảng viên, cán bộ y tế tại các cơ sở đào tạo, đồng thời tăng cường kết nối với các bệnh viện thực hành.

Bên cạnh đó, các cơ sở đào tạo cần xây dựng, hoàn thiện hệ thống học liệu tích hợp, tài liệu hỗ trợ giảng dạy có ứng dụng công nghệ và các tình huống lâm sàng bám sát chuẩn năng lực đầu ra. Những xu hướng chuyển đổi công nghệ của thế giới cũng cần được tích hợp vào chương trình đào tạo và đổi mới phương pháp giảng dạy.

"Yếu tố cốt lõi vẫn là giáo dục y đức và xây dựng văn hóa nghề nghiệp cho người học, từ bậc đại học đến sau đại học. Cần giúp các thầy thuốc tương lai luôn ghi nhớ cái tâm, trái tim của người thầy thuốc và lấy người bệnh làm trung tâm trong quá trình hành nghề. Mọi nền tảng đào tạo, dù được xây dựng theo hướng nào, cũng phải xuất phát từ nhu cầu của người bệnh, hướng tới đáp ứng và phục vụ người bệnh bằng y đức và trách nhiệm của người thầy thuốc", ông chia sẻ.

Chuẩn hóa chất lượng đào tạo y khoa, hướng tới kỳ kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề

SKĐS - Kỳ kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề khám bệnh, chữa bệnh cấp quốc gia dự kiến triển khai năm 2027 là dấu mốc quan trọng trong công tác bảo đảm chất lượng nhân lực y tế, hướng đến mục tiêu bảo vệ người bệnh.