Đưa bác sĩ về xã giúp người dân thay đổi thói quen ‘có bệnh mới đi khám’

Đưa bác sĩ tuyến tỉnh về gần dân

Tại xã Minh Châu, địa phương được chọn làm điểm ra quân cấp tỉnh, không khí những ngày này rộn ràng và khẩn trương hơn bởi tiếng loa truyền thanh cơ sở liên tục vang lên từ sáng sớm. Những bản tin ngắn gọn nhưng đầy đủ thông tin về thời gian, địa điểm cụ thể cho từng thôn xóm và quyền lợi sát sườn của người dân khi tham gia thăm khám thôi thúc bà con quan tâm hơn đến bản thân, bởi có bệnh mới đi khám không phải là điều nên xem nhẹ.

Cầm trên tay tấm phiếu hẹn khám có ghi rõ khung giờ được nhân viên y tế trao tận nhà, ông Nguyễn Văn Thắng (70 tuổi, trú xã Minh Châu) không giấu được sự phấn khởi. Theo ông Thắng, những người già rất ngại đi khám bệnh vì đường xa và tốn kém tiền bạc. "Bình thường thấy khỏe thì cứ ở nhà làm lụng, rất ngại đi bệnh viện xa xôi vì tốn kém tàu xe và thời gian chờ đợi. Nay nghe có bác sĩ giỏi từ tuyến tỉnh, về tận xã khám miễn phí, lại còn được tư vấn cách ăn uống để phòng bệnh tiểu đường, huyết áp nên tôi và vợ thu xếp công việc đồng áng để đi ngay. Đây là sự quan tâm rất thiết thực, ấm lòng đối với người già", ông Thắng nói.

Để chuẩn bị cho chiến dịch, nhiều ngày qua cán bộ y tế cơ sở phải đi từng thôn, bản rà soát người dân chưa từng khám sức khỏe định kỳ trong nhiều năm.

Giữa cái nắng đầu hè, các nhân viên y tế Đồng Văn ở xã Tiên Đồng vẫn băng đồi, vượt quãng đường xa để đối chiếu hồ sơ sức khỏe điện tử, danh sách tiêm chủng và dữ liệu khám sàng lọc bệnh không lây nhiễm.

Những người cao tuổi, hộ nghèo, trẻ em hoặc người có hoàn cảnh khó khăn được ưu tiên vận động tham gia khám sức khỏe. Mục tiêu cốt lõi của đợt ra quân này là bao phủ mạng lưới y tế đến mọi người dân, đặc biệt ưu tiên những trường hợp trong suốt 3 năm qua chưa từng đặt chân đến cơ sở y tế để thăm khám định kỳ. Việc "đi tận nơi, gặp tận mặt" không chỉ giúp xóa bỏ những rào cản về thông tin, sự bỡ ngỡ về thủ tục mà còn giúp người dân, nhất là những người lao động nghèo, hiểu rõ giá trị của việc tầm soát bệnh sớm để giảm thiểu gánh nặng tài chính và sức khỏe sau này.

Bác sĩ Nguyễn Văn An, Trạm trưởng Trạm Y tế Đồng Văn, cho biết nhiều người dân miền núi vẫn giữ thói quen chỉ đi viện khi bệnh đã nặng.

"Có những cụ già nhiều năm chưa từng đo huyết áp hay kiểm tra đường huyết. Chúng tôi phải đến tận nhà giải thích để bà con hiểu khám sớm giúp phát hiện bệnh từ đầu, giảm chi phí điều trị về sau", bác sĩ An nói.

"Số hóa" sức khỏe cho tương lai bền vững

Theo ngành y tế Nghệ An, mô hình bệnh tật hiện nay đang chuyển mạnh sang các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, đái tháo đường, ung thư, tăng huyết áp. Đáng lo ngại, nhiều bệnh nhân chỉ phát hiện bệnh khi đã ở giai đoạn muộn vì không có thói quen khám sức khỏe định kỳ.

Tại các bệnh viện tuyến tỉnh, không ít trường hợp nhập viện khi bệnh đã biến chứng nặng, vừa tốn kém chi phí điều trị vừa giảm cơ hội phục hồi. Vì vậy, chiến dịch khám sức khỏe toàn dân năm 2026 được xem là bước đi lớn nhằm thay đổi tư duy chăm sóc sức khỏe trong cộng đồng.

Theo kế hoạch của Sở Y tế Nghệ An, mục tiêu đặt ra là 100% người dân được khám sàng lọc sức khỏe miễn phí ít nhất một lần mỗi năm. Không chỉ khám bệnh, các bác sĩ còn tư vấn dinh dưỡng, hướng dẫn phòng bệnh và tầm soát sớm các bệnh không lây nhiễm.

Mục tiêu lâu dài là xây dựng bản đồ bệnh tật của tỉnh để ngành y tế có giải pháp can thiệp sớm, giảm gánh nặng chi phí điều trị cho người dân Sở Y tế Nghệ An

Để hỗ trợ tuyến cơ sở, Sở Y tế Nghệ An huy động nhiều bệnh viện lớn như Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An, Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An, Bệnh viện Ung bướu Nghệ An tham gia chiến dịch. Các đoàn bác sĩ cùng máy siêu âm, điện tim và thiết bị xét nghiệm lưu động được đưa về tận xã để phục vụ người dân vùng sâu, vùng xa.

Điểm mới đáng chú ý của chiến dịch khám sức khỏe toàn dân năm nay là toàn bộ dữ liệu khám bệnh sẽ được số hóa và đồng bộ lên hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử. Sau khi khám, thông tin sức khỏe của người dân sẽ được cập nhật lên Cổng tiếp nhận dữ liệu của Bảo hiểm xã hội Việt Nam và tích hợp vào Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID.

Điều này đồng nghĩa mỗi người dân sẽ có một "y bạ số" lưu trữ xuyên suốt lịch sử khám, chữa bệnh. Thông qua dữ liệu này, bác sĩ ở các tuyến có thể tra cứu kết quả xét nghiệm, bệnh lý nền và quá trình điều trị để theo dõi sức khỏe chính xác hơn.

TS.BS Nguyễn Văn Thương, Phó Giám đốc Sở Y tế Nghệ An, cho biết, việc số hóa dữ liệu sẽ giúp ngành y tế chuyển từ mô hình khám chữa bệnh thụ động sang quản lý sức khỏe chủ động. "Người dân không chỉ được khám một lần rồi thôi. Dữ liệu sức khỏe sẽ được cập nhật liên tục để theo dõi, cảnh báo nguy cơ bệnh tật từ sớm", ông Nguyễn Văn Thương nói.

Theo ngành y tế, khi dữ liệu sức khỏe được đồng bộ, người dân sẽ giảm thời gian làm thủ tục khám chữa bệnh, đồng thời giúp bác sĩ có đầy đủ thông tin để điều trị hiệu quả hơn. Chiến dịch khám sức khỏe toàn dân còn được kỳ vọng góp phần nâng cao chất lượng dân số, giảm gánh nặng an sinh xã hội và từng bước xây dựng mô hình quản lý sức khỏe cộng đồng dựa trên nền tảng số.

Nghệ An mở chiến dịch khám sức khỏe toàn dân, hướng tới 100% người dân được tầm soát

SKĐS - Trong năm 2026, tỉnh Nghệ An triển khai chiến dịch khám sức khỏe và sàng lọc bệnh cho toàn dân với mục tiêu phấn đấu mỗi người dân đều được khám ít nhất một lần. Hoạt động này được tập trung thực hiện cao điểm trong tháng 5, hướng đến mục tiêu phát hiện sớm bệnh tật từ sớm, từ xa.