Dự thảo Luật An toàn thực phẩm: Siết trách nhiệm, tăng chế tài xử lý vi phạm

Chiều 24/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi). Dự thảo luật bổ sung nhiều quy định mới nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, tăng hiệu quả quản lý và nâng cao trách nhiệm trong bảo đảm an toàn thực phẩm.

Phân loại thực phẩm theo nguy cơ, tăng trách nhiệm truy xuất nguồn gốc

Trình bày tóm tắt Tờ trình dự án luật, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cho biết dự thảo bổ sung nguyên tắc áp dụng trong trường hợp Luật An toàn thực phẩm và các luật khác có xung đột về pháp lý, đồng thời xử lý những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.

Một điểm mới là thay thế hoạt động "kiểm nghiệm" bằng "thử nghiệm", nhằm bảo đảm đồng bộ với Luật Tiêu chuẩn, quy chuẩn, Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa và các quy định mới về cắt giảm điều kiện kinh doanh. Dự thảo cũng sửa đổi, bổ sung hệ thống thuật ngữ theo hướng phù hợp với hướng dẫn của Ủy ban Codex quốc tế và thực tiễn quản lý tại Việt Nam.

Đáng chú ý, dự thảo xây dựng nguyên tắc phân tích nguy cơ, trách nhiệm thực hiện và lộ trình phân loại thực phẩm theo mức độ nguy cơ cao, thấp. Trên cơ sở đó, thực phẩm có nguy cơ cao sẽ phải thực hiện truy xuất nguồn gốc theo quy định.

Dự thảo đồng thời bổ sung quy định về các hành vi bị nghiêm cấm; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân đứng tên đăng ký, công bố sản phẩm; nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân cung cấp thức ăn tập thể không vì mục đích kinh doanh. Đặc biệt, dự thảo bổ sung điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm đối với cơ sở giao đồ ăn trực tuyến.

Về lưu thông và thu hồi thực phẩm, dự thảo quy định cụ thể việc thu hồi, tạm dừng tiếp nhận, giải quyết hồ sơ công bố sản phẩm. Công tác phân cấp, phân quyền cũng được đẩy mạnh, theo hướng giao Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ của UBND các cấp, bảo đảm phân cấp tối đa trong điều kiện thực tế.

Thống nhất đầu mối quản lý, tăng chế tài xử lý vi phạm

Theo Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên, thực hiện chỉ đạo của Bộ Chính trị, cơ quan soạn thảo đã xây dựng đề án nâng cao hệ thống tổ chức quản lý Nhà nước về an toàn thực phẩm theo hướng thống nhất một đầu mối từ Trung ương đến địa phương.

Theo đó, cơ quan quản lý Nhà nước về an toàn thực phẩm ở Trung ương sẽ tập trung về Cục An toàn thực phẩm thuộc Bộ Y tế. Các chức năng, nhiệm vụ liên quan tại các bộ, ngành sẽ được rà soát, đánh giá để chuyển về đầu mối thống nhất. Ở cấp tỉnh, dự kiến hình thành Chi cục An toàn thực phẩm. Riêng TPHCM đang thực hiện mô hình Sở An toàn thực phẩm theo nghị quyết thí điểm của Quốc hội và sau khi kết thúc thí điểm sẽ chuyển về mô hình chung.

Ở cấp xã, công tác tham mưu quản lý an toàn thực phẩm được giao cho Phòng Văn hóa có cán bộ chuyên trách tham mưu; việc tổ chức thực thi do lực lượng liên ngành kiêm nhiệm thực hiện dưới sự chỉ đạo của UBND cấp xã.

Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên cho biết dự thảo cũng có các điều khoản chuyển tiếp nhằm bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh không bị gián đoạn khi luật mới có hiệu lực.

Nghiên cứu bổ sung hình thức rút giấy phép hành nghề

Thẩm tra sơ bộ, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho biết Thường trực Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).

Theo bà Nguyễn Thanh Hải, sau hơn 15 năm thực hiện, Luật An toàn thực phẩm đã bộc lộ một số hạn chế như mô hình quản lý còn phân tán, chồng chéo; khoảng trống pháp lý trong quản lý các hình thức kinh doanh mới trên môi trường số, thương mại điện tử và giao đồ ăn trực tuyến.

Thường trực Ủy ban đề nghị bổ sung quyền của người tiêu dùng được tiếp cận thông tin minh bạch, truy xuất nguồn gốc thực phẩm; đồng thời quy định trách nhiệm của chủ nền tảng số, sàn thương mại điện tử trong bảo đảm an toàn thực phẩm.

Về hậu kiểm, cơ quan thẩm tra đề nghị rà soát để tránh biến hậu kiểm thành một hình thức tiền kiểm mới. Đồng thời, cần quy định rõ trách nhiệm bồi thường của cơ quan Nhà nước nếu việc tạm dừng bán, quảng cáo gây thiệt hại cho doanh nghiệp nhưng kết quả kiểm tra xác định sản phẩm không vi phạm.

Về chế tài, ngoài mức phạt hành chính tối đa 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân và 3 tỷ đồng đối với tổ chức, Thường trực Ủy ban đề nghị nghiên cứu bổ sung hình thức rút giấy phép hành nghề có thời hạn hoặc vĩnh viễn đối với trường hợp cố tình vi phạm, gây hậu quả nghiêm trọng.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị bắt buộc công khai danh sách tổ chức, cá nhân kinh doanh thực phẩm trên nền tảng dữ liệu số của địa phương, bộ, ngành để người dân thuận lợi tiếp cận thông tin và tăng cường giám sát cộng đồng.

Hôm nay, UBTVQH cho ý kiến dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi)

SKĐS - Hôm nay (24/9), UBTVQH cho ý kiến về dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), nhằm khắc phục những bất cập sau 15 năm thi hành.