Chia sẻ tại Hội nghị tập huấn công tác báo chí tuyên truyền Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng do Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương tổ chức, GS.TS Tạ Ngọc Tấn, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương, Tổ phó Thường trực Tổ Biên tập Văn kiện Đại hội XIV của Đảng, cho biết dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV có nhiều điểm mới quan trọng.
Khoa học – công nghệ và chuyển đổi số giữ vai trò động lực chính
Về quan điểm, dự thảo Báo cáo chính trị nêu rõ quan điểm tư tưởng chính trị, trong đó có bổ sung nội dung lý luận về đường lối đổi mới. Quan điểm về nhiệm vụ được xác định rõ: "bảo vệ môi trường" cùng với phát triển kinh tế, xã hội là "trung tâm"; "đối ngoại, hội nhập quốc tế" cùng với quốc phòng, an ninh là "trọng yếu, thường xuyên".
GS.TS Tạ Ngọc Tấn.
Dự thảo cũng nhấn mạnh quan điểm về động lực phát triển, trong đó xác lập mô hình tăng trưởng mới, lấy khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia làm động lực chính; phát triển kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia.
Bên cạnh đó, dự thảo tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu bảo vệ độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ quốc gia; bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; gắn phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, bảo vệ môi trường với củng cố quốc phòng, an ninh.
Đối với xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, dự thảo xác định rõ yêu cầu vận hành thông suốt bộ máy mới của hệ thống chính trị, nâng cao năng lực quản lý, quản trị và kiến tạo phát triển của Nhà nước.
Mục tiêu phát triển đến 2030 và tầm nhìn 2045
Theo GS.TS Tạ Ngọc Tấn, về mục tiêu phát triển, dự thảo Báo cáo chính trị xác định đến năm 2030, Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, có thu nhập cao.
Cụ thể, tăng trưởng GDP đạt từ 10% trở lên; GDP bình quân đầu người đạt khoảng 8.500 USD/năm vào năm 2030; đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng kinh tế đạt 55%; chỉ số phát triển con người (HDI) phấn đấu khoảng 0,8 – mức rất cao. Các chỉ số môi trường được quan tâm hơn trong quá trình phát triển.
Đến năm 2045 trở thành nước phát triển, có thu nhập cao.
Liên quan đến những điểm mới, điểm đột phá khác, GS.TS Tạ Ngọc Tấn cho biết, dự thảo Báo cáo chính trị đã bổ sung lý luận về đường lối đổi mới – kết quả rút ra từ tổng kết 40 năm thực hiện đường lối đổi mới của Đảng.
Lý luận về đường lối đổi mới là sự vận dụng, phát triển sáng tạo các nguyên lý phổ quát của chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh trong điều kiện thực tiễn 40 năm đổi mới ở Việt Nam. Cùng với chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, lý luận về đường lối đổi mới trở thành nền tảng tư tưởng của Đảng.
Đột phá thể chế, khoa học – công nghệ và phát triển con người
Dự thảo cũng khẳng định thể chế tốt là động lực mạnh mẽ thúc đẩy phát triển đất nước; ngược lại, thể chế không tốt là điểm nghẽn của sự phát triển. Thể chế phát triển nhanh, bền vững là sự hoàn thiện đồng bộ, toàn diện các thể chế, trong đó thể chế chính trị giữ vai trò then chốt, thể chế kinh tế là trọng tâm, các thể chế khác giữ vai trò quan trọng.
Việc hoàn thiện thể chế xuất phát từ thực trạng thể chế phát triển của nước ta còn nhiều hạn chế, đồng thời đáp ứng yêu cầu, mục tiêu và bối cảnh xây dựng, phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Dự thảo cũng xác định chính sách ưu tiên phát triển và từng bước làm chủ công nghệ sản xuất; thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng xanh, sinh thái, tuần hoàn, theo chuỗi giá trị, hiệu quả cao; giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa Nhà nước – thị trường – xã hội.
Cùng với đó, dự thảo nhấn mạnh lấy đột phá phát triển khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và giáo dục, đào tạo làm động lực trung tâm của phát triển đất nước. Trong đó, đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia, chuyển đổi xanh, chuyển đổi cơ cấu kinh tế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, hình thành các cực tăng trưởng và vùng kinh tế trọng điểm; xây dựng nền giáo dục quốc dân hiện đại, ngang tầm khu vực và thế giới.
Bên cạnh phát triển kinh tế, dự thảo đặc biệt coi trọng xây dựng con người Việt Nam hiện đại, phát triển văn hóa, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, không ngừng nâng cao đời sống toàn diện cho Nhân dân, không để ai bị bỏ lại phía sau.
Văn hóa và con người được xác định là nền tảng, nguồn lực, sức mạnh nội sinh và động lực to lớn của phát triển bền vững; con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của phát triển đất nước; ổn định để phát triển, phát triển để ổn định và không ngừng cải thiện đời sống Nhân dân. Dự thảo cũng nhấn mạnh xây dựng và thực hiện các hệ giá trị quốc gia, văn hóa, gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam.
Về quốc phòng, an ninh, dự thảo Báo cáo chính trị xác định bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia, dân tộc; kiên quyết, kiên trì bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ; bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa. Xây dựng thế trận lòng dân vững chắc; xây dựng lực lượng vũ trang chính quy, hiện đại; chủ động bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, từ khi nước chưa nguy, không để bị động, bất ngờ.
Đồng thời, đẩy mạnh đột phá phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh tự chủ, tự lực, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại, đáp ứng yêu cầu bảo vệ vững chắc Tổ quốc trước mọi tình huống, nhất là chiến tranh công nghệ cao.
