Từ năm 2026, vắc xin HPV được triển khai trong Chương trình Tiêm chủng Mở rộng theo lộ trình, trước mắt tại một số địa phương và dành cho trẻ em gái 11 tuổi, dự kiến tiếp tục mở rộng quy mô trong thời gian tiếp theo.
Trong bối cảnh đó, Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương phối hợp cùng MSD Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học "Cơ sở bằng chứng cho phòng ngừa HPV: Theo dõi dài hạn và tác động thực tế trong 20 năm".
Dưới sự chủ trì của GS.TS.BS Phan Trọng Lân, Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, hội thảo quy tụ nhiều chuyên gia đầu ngành, gồm PGS.TS.BS Dương Thị Hồng, Phó Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương; PGS.TS Lê Thị Anh Đào, Trưởng khoa Phụ ngoại A5, Bệnh viện Phụ Sản Hà Nội; TS.BS Trần Đặng Ngọc Linh, Trưởng Bộ môn Ung thư, Đại diện Trường Y, Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh, Trưởng khoa Xạ trị Phụ khoa, Bệnh viện Ung Bướu TP. Hồ Chí Minh; BS.CKI Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cùng các chuyên gia y khoa khu vực và toàn cầu của MSD.
Hội thảo tập trung cập nhật các bằng chứng khoa học, dữ liệu theo dõi dài hạn và kinh nghiệm thực tiễn về dự phòng HPV, đồng thời thảo luận các giải pháp nâng cao hiệu quả phòng ngừa tại Việt Nam.
GS.TS.BS Phan Trọng Lân, Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, nhấn mạnh HPV không chỉ là vấn đề sức khỏe của phụ nữ mà còn là vấn đề dự phòng ung thư ở cả nữ và nam.
Phát biểu tại hội thảo, GS.TS.BS Phan Trọng Lân, Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, nhấn mạnh: "HPV là một trong những nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục phổ biến. Phần lớn trường hợp nhiễm có thể tự khỏi, nhưng nhiễm dai dẳng các tuýp HPV nguy cơ cao có thể dẫn đến ung thư cổ tử cung và nhiều ung thư khác như ung thư âm hộ, âm đạo, hậu môn, dương vật và vùng hầu họng. Điều đó cũng nhắc chúng ta rằng HPV không chỉ là vấn đề sức khỏe của phụ nữ, mà là một vấn đề dự phòng ung thư ở cả nữ và nam.
Việt Nam hiện đang đứng trước một cơ hội rất quan trọng khi vắc xin HPV được triển khai trong Chương trình Tiêm chủng Mở rộng từ năm 2026 tại các địa bàn theo kế hoạch và sẽ từng bước được mở rộng. Đây không đơn thuần là việc bổ sung thêm một vắc xin vào chương trình. Quan trọng hơn, đây là cơ hội để chúng ta xây dựng một chiến lược dự phòng HPV có tổ chức, hướng tới bao phủ cao, công bằng và bền vững; đồng thời kết nối tốt hơn giữa tiêm chủng, sàng lọc, chẩn đoán và điều trị".
Theo GLOBOCAN 2024, các ung thư liên quan đến HPV vẫn gây ra gánh nặng đáng kể, với khoảng 870.000 ca mắc mới và gần 392.000 ca tử vong mỗi năm; trong đó ung thư cổ tử cung chiếm tỷ trọng lớn nhất, với hơn 604.000 ca mắc mới và gần 280.000 ca tử vong. Tại Việt Nam, ước tính mỗi năm ghi nhận hơn 10.000 ca mắc mới và hơn 5.200 ca tử vong do các ung thư liên quan đến HPV, riêng ung thư cổ tử cung có khoảng 8.274 ca mắc mới và 4.110 ca tử vong. Nhiều trường hợp vẫn còn phát hiện ở giai đoạn muộn, làm giảm hiệu quả điều trị, gia tăng chi phí y tế và ảnh hưởng đến chất lượng sống của người bệnh.
Xuyên suốt hội thảo, các chuyên gia đã cập nhật dữ liệu theo dõi dài hạn và bằng chứng thực tế được tích lũy trong hơn 20 năm từ các chương trình dự phòng HPV trên toàn cầu. Các dữ liệu cho thấy tiêm chủng HPV có liên quan đến việc giảm nhiễm HPV, giảm tổn thương tiền ung thư cổ tử cung và giảm các bệnh lý liên quan đến HPV, đặc biệt khi được triển khai sớm và đạt độ bao phủ cao.
Các chuyên gia cũng thảo luận về các lịch tiêm chủng hiện hành, bằng chứng về tính sinh miễn dịch, hiệu quả bảo vệ cũng như những yếu tố cần cân nhắc khi chuyển hóa bằng chứng khoa học thành chính sách và thực hành.
Theo PGS.TS.BS Dương Thị Hồng, việc mở rộng độ bao phủ vắc xin HPV sẽ góp phần giảm gánh nặng bệnh tật và hỗ trợ mục tiêu loại trừ ung thư cổ tử cung trong tương lai.
Theo PGS.TS.BS Dương Thị Hồng, Phó Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương: "Kinh nghiệm từ nhiều quốc gia đã triển khai chiến lược phòng chống ung thư cổ tử cung trong gần hai thập kỷ qua cho thấy đầu tư cho dự phòng HPV là một hướng đi có giá trị, lâu dài đối với hệ thống y tế. Việc triển khai tiêm chủng vắc xin HPV là một can thiệp dự phòng chủ động hiệu quả. Chính sách phù hợp để sớm tăng độ bao phủ vắc xin sẽ góp phần giảm gánh nặng điều trị, giảm tác động lâu dài của bệnh tật đối với người bệnh, gia đình và xã hội, đồng thời hỗ trợ Việt Nam tiến gần hơn tới mục tiêu loại trừ ung thư cổ tử cung trong tương lai".
Tiếp nối hành trình 3 thập kỷ tại Việt Nam, ông Ramar Rubentiran khẳng định cam kết của MSD trong việc thúc đẩy các hoạt động trao đổi khoa học và hỗ trợ các nỗ lực nâng cao sức khỏe cộng đồng tại Việt Nam.
Phát biểu tại hội thảo, ông Ramar Rubentiran, Giám đốc Y khoa, công ty MSD HH Việt Nam cho biết: "Là công ty dược phẩm sinh học toàn cầu với hơn 130 năm lịch sử, MSD luôn theo đuổi sứ mệnh ứng dụng khoa học tiên tiến để cứu sống và cải thiện cuộc sống của con người trên toàn thế giới. Với 30 năm đồng hành cùng ngành y tế Việt Nam, chúng tôi tự hào được đóng góp vào các hoạt động trao đổi khoa học,nâng cao nhận thức về bệnh tật và thúc đẩy các giải pháp phòng ngừa, điều trị dựa trên bằng chứng. Những nỗ lực này thể hiện cam kết lâu dài của MSD trong việc góp phần nâng cao sức khỏe cho người dân Việt Nam.
Các chuyên gia trong nước và quốc tế tham dự hội thảo, cập nhật các dữ liệu khoa học và kinh nghiệm thực tiễn về dự phòng HPV.
HPV vẫn là một thách thức đáng quan tâm, liên quan đến ung thư cổ tử cung và nhiều bệnh lý khác ảnh hưởng đến cả phụ nữ và nam giới. Sau gần hai thập kỷ nghiên cứu, theo dõi dài hạn và tích lũy bằng chứng từ thực tiễn, nền tảng khoa học cho các chiến lược phòng ngừa và tiêm chủng HPV ngày càng được củng cố, góp phần hỗ trợ các nỗ lực bảo vệ sức khỏe cộng đồng."
Kết thúc hội thảo, GS.TS.BS Phan Trọng Lân nhấn mạnh Việt Nam hiện đã có các công cụ dự phòng hiệu quả và nền tảng bằng chứng khoa học ngày càng được củng cố. Thách thức tiếp theo là chuyển hóa bằng chứng thành những chính sách phù hợp, từ chính sách thành độ bao phủ thực sự và công bằng, từ đó tạo ra những tác động sức khỏe có thể đo lường được đối với cộng đồng.
Hội thảo góp phần thúc đẩy đối thoại chuyên môn, cập nhật các bằng chứng khoa học mới và tăng cường phối hợp đa ngành. Thông qua các nội dung trao đổi và chia sẻ tại chương trình, hội thảo hỗ trợ các nỗ lực phòng ngừa HPV tại Việt Nam, hướng tới giảm gánh nặng bệnh tật và ung thư liên quan đến HPV trong dài hạn, từ đó nâng cao hiệu quả bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Lưu Hiên