Đây cũng là thông điệp được nhấn mạnh tại Hội thảo tập huấn khu vực về ANACoD3: "Phân tích dữ liệu tử vong phục vụ việc ra quyết định" do Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) phối hợp với Vital Strategies tổ chức hôm nay- 6/7 tại TP Đà Nẵng.
TS.BS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), Phó Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia phát biểu.
Dữ liệu tử vong - nền tảng của quản trị y tế hiện đại
Hội thảo quy tụ các chuyên gia, giảng viên và học viên đến từ New Zealand, Bangladesh, Campuchia, Indonesia, Sri Lanka và Việt Nam nhằm chia sẻ kinh nghiệm, nâng cao năng lực phân tích dữ liệu tử vong và thúc đẩy việc sử dụng bằng chứng trong hoạch định chính sách y tế.
Phát biểu khai mạc hội thảo, TS.BS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), Phó Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia, khẳng định thống kê tử vong và nguyên nhân tử vong là một trong những chỉ số quan trọng phản ánh tình trạng sức khỏe của người dân, giúp đánh giá gánh nặng bệnh tật, xác định ưu tiên can thiệp và xây dựng các chính sách y tế dựa trên bằng chứng.
Theo TS.BS Hà Anh Đức, trong quản trị y tế công cộng có một nguyên lý rất cơ bản nhưng luôn đúng: không thể quản lý những gì chưa được đo lường và cũng không thể cải thiện những gì chưa được hiểu rõ.
"Dữ liệu tử vong không chỉ là những con số thống kê. Đó là tiếng nói của sức khỏe cộng đồng; là bằng chứng để trả lời những câu hỏi cốt lõi của y tế công cộng: Người dân đang tử vong vì những nguyên nhân nào? Những nguyên nhân nào có thể phòng tránh được? Và hệ thống y tế cần hành động như thế nào để cứu được nhiều sinh mạng hơn?", TS.BS Hà Anh Đức nhấn mạnh.
Ông cho biết, trong những năm gần đây, Việt Nam đã xác định việc nâng cao chất lượng dữ liệu tử vong và nguyên nhân tử vong là một nội dung quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số y tế cũng như hiện đại hóa hệ thống quản trị y tế quốc gia.
Quang cảnh hội thảo.
Từng bước hoàn thiện hệ thống dữ liệu nguyên nhân tử vong
Theo lãnh đạo Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bộ Y tế đã và đang triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng ghi nhận, quản lý và khai thác dữ liệu tử vong.
Một trong những nội dung trọng tâm là triển khai trao đổi, liên thông dữ liệu tử vong giữa ngành Y tế và ngành Tư pháp trên phạm vi toàn quốc nhằm bảo đảm mọi trường hợp tử vong đều được ghi nhận đầy đủ, kịp thời và thống nhất.
Đối với các trường hợp tử vong tại cơ sở khám chữa bệnh, Việt Nam đã áp dụng Phiếu chẩn đoán nguyên nhân tử vong theo khuyến nghị của World Health Organization, đồng thời từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu nguyên nhân tử vong điện tử trên phạm vi toàn quốc từ năm 2024.
Một điểm mới đáng chú ý là Việt Nam đang thí điểm mô hình mã hóa nguyên nhân tử vong tập trung ở cấp quốc gia. Theo đó, các Phiếu chẩn đoán nguyên nhân tử vong từ các bệnh viện sẽ được chuyển về Bộ Y tế để đội ngũ cán bộ mã hóa chuyên trách thực hiện mã hóa theo chuẩn quốc tế, qua đó bảo đảm tính chính xác và đồng nhất của dữ liệu phục vụ công tác hoạch định chính sách.
Song song với đó, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh đang phối hợp với Vụ Kế hoạch - Tài chính cùng các địa phương nghiên cứu mô hình khai thác thông tin từ Hồ sơ sức khỏe điện tử nhằm xác định nguyên nhân tử vong đối với các trường hợp tử vong ngoài cơ sở khám chữa bệnh. Hiện mô hình này đang được thí điểm tại toàn tỉnh Hà Tĩnh.
Theo TS.BS Hà Anh Đức, mục tiêu lâu dài là xây dựng hệ thống quản lý nguyên nhân tử vong toàn diện, trong đó dữ liệu tử vong tại bệnh viện và ngoài bệnh viện được kết nối, bổ sung cho nhau, tạo nên bức tranh đầy đủ và chính xác hơn về tình trạng sức khỏe của người dân.
Các chuyên gia trong nước và quốc tế phát biểu tại hội thảo.
Chuyển dữ liệu thành bằng chứng phục vụ hoạch định chính sách
Một trong những nội dung trọng tâm của hội thảo là hướng dẫn các quốc gia sử dụng công cụ ANACoD3 do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phát triển. Đây là công cụ hỗ trợ phân tích dữ liệu tử vong và nguyên nhân tử vong, không chỉ giúp thống kê tình hình tử vong theo tuổi, giới và nguyên nhân mà còn đánh giá chất lượng dữ liệu, xác định những hạn chế trong quá trình ghi nhận, chứng nhận và mã hóa nguyên nhân tử vong để đề xuất các giải pháp cải thiện.
Theo TS.BS Hà Anh Đức, việc thu thập dữ liệu là điều kiện cần, nhưng điều quan trọng hơn là phải biết khai thác và chuyển hóa dữ liệu thành bằng chứng phục vụ quản lý.
Ông nhấn mạnh: "Thu thập được dữ liệu là rất quan trọng. Nhưng quan trọng hơn là phải chuyển hóa được dữ liệu đó thành bằng chứng có ý nghĩa để hỗ trợ các nhà quản lý đưa ra những quyết định đúng đắn hơn."
Trong thời gian diễn ra hội thảo, các học viên sẽ trực tiếp thực hành phân tích dữ liệu tử vong của chính quốc gia mình trên phần mềm ANACoD3, đồng thời trao đổi với các chuyên gia quốc tế và chia sẻ kinh nghiệm với đồng nghiệp trong khu vực. Qua đó, từng bước nâng cao năng lực phân tích, khai thác và sử dụng dữ liệu tử vong trong xây dựng chính sách y tế dựa trên bằng chứng.
Thúc đẩy hợp tác khu vực về thống kê nguyên nhân tử vong
Theo Ban Tổ chức, hội thảo không chỉ là một khóa tập huấn kỹ thuật mà còn là diễn đàn để các quốc gia tăng cường hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm trong xây dựng và hoàn thiện hệ thống thống kê tử vong và nguyên nhân tử vong.
Thông qua chương trình, Việt Nam mong muốn cùng các quốc gia trong khu vực xây dựng một cộng đồng thực hành về dữ liệu tử vong, thúc đẩy việc sử dụng dữ liệu y tế dựa trên bằng chứng, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe và bảo vệ sức khỏe người dân.
Các đại biểu tham dự hội thảo.
TS.BS Hà Anh Đức khẳng định Việt Nam sẽ tiếp tục tham gia tích cực vào các sáng kiến hợp tác khu vực trong lĩnh vực thống kê tử vong và nguyên nhân tử vong; đồng thời thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ được Chính phủ giao trong Chương trình hành động quốc gia về đăng ký, thống kê hộ tịch giai đoạn 2026-2030.
Bên cạnh đó, ngành y tế sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các tổ chức quốc tế nhằm xây dựng hệ thống dữ liệu tử vong ngày càng đầy đủ, chính xác và tin cậy hơn, đáp ứng yêu cầu quản trị y tế hiện đại và chuyển đổi số ngành y tế.
Việc Việt Nam đăng cai Hội thảo tập huấn khu vực về ANACoD3 tiếp tục khẳng định cam kết của Bộ Y tế trong hiện đại hóa hệ thống thông tin y tế, thúc đẩy quản lý y tế dựa trên bằng chứng và tăng cường hợp tác quốc tế nhằm hướng tới mục tiêu bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.
