Dư chấn động đất ở Nhật Bản kéo dài bao lâu, có ảnh hưởng đến Việt Nam?

Vì sao Nhật Bản liên tiếp hứng chịu động đất mạnh?

Hãng thông tấn Kyodo News đưa tin một trận động đất đã xảy ra lúc 16h27 chiều 28/7 (giờ địa phương, tức 14h27 giờ Việt Nam) ở tỉnh Kumamoto thuộc tây nam Nhật Bản. Các chuyên gia khí tượng Nhật Bản ngay sau đó đã phải đưa ra cảnh báo về nguy cơ sóng thần xảy ra sau động đất, đồng thời kêu gọi người dân tránh xa bờ biển ở các vùng Ariake và Yatsushiro.

Theo thông tin từ Cơ quan kiểm soát hỏa hoạn và thảm họa Nhật Bản, dư chấn của trận động đất lần này đã khiến một trung tâm thương mại hư hại nghiêm trọng khi tầng 2 của tòa nhà bị sập. Hiện chưa rõ còn bao nhiêu người vẫn mắc kẹt bên trong trung tâm thương mại trên.

Trưa 29/7, Bộ Ngoại giao cho biết liên quan đến trận động đất khoảng 7 độ xảy ra ngày 28/7 tại tỉnh Kumamoto (Nhật Bản), theo thông tin từ Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Fukuoka, đến nay xác định có một công dân Việt Nam thiệt mạng và một số công dân Việt Nam bị thương.

Ngay sau khi nhận được thông tin, các cơ quan đại diện Việt Nam tại Nhật Bản đã phối hợp với các cơ quan chức năng sở tại, công ty, nghiệp đoàn và gia đình nạn nhân để xác minh thông tin và triển khai các biện pháp bảo hộ công dân.

Các cơ quan đại diện Việt Nam đồng thời cử cán bộ trực tiếp đến hiện trường làm việc với các cơ quan liên quan, hỗ trợ gia đình các thủ tục cần thiết theo quy định và bảo đảm đầy đủ quyền, lợi ích hợp pháp của công dân cũng như thăm hỏi, động viên các công dân Việt Nam đang làm việc tại doanh nghiệp và khu vực lân cận.

Theo thống kê của Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA), nước này hằng năm ghi nhận hàng nghìn trận động đất có thể cảm nhận được. Nhật Bản cũng chiếm khoảng 20% số trận động đất có độ lớn từ 6 trở lên trên toàn thế giới, khiến công tác phòng chống thiên tai luôn được đặt ở mức ưu tiên cao.

Trong khoảng 15 năm trở lại đây, Nhật Bản đã nhiều lần hứng chịu các trận động đất gây hậu quả nghiêm trọng.

Nghiêm trọng nhất là trận động đất có độ lớn 9,0 ngoài khơi vùng Tohoku ngày 11/3/2011. Thảm họa này kéo theo sóng thần khổng lồ, khiến gần 20.000 người thiệt mạng hoặc mất tích, đồng thời gây ra sự cố tan chảy lõi lò phản ứng tại Nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi - thảm họa hạt nhân nghiêm trọng nhất kể từ Chernobyl năm 1986.

Đến tháng 4/2016, tỉnh Kumamoto tiếp tục hứng chịu trận động đất mạnh 7,3 độ. Hơn 270 người thiệt mạng, trong đó có nhiều trường hợp do sạt lở đất và mưa lớn xảy ra sau động đất. Đây cũng là khu vực vừa ghi nhận trận động đất mới nhất.

Với vị trí địa chất đặc biệt, giới chuyên gia nhận định Nhật Bản sẽ tiếp tục đối mặt với nguy cơ xảy ra các trận động đất mạnh trong tương lai. Vì vậy, hệ thống quan trắc địa chấn, cảnh báo sớm và các biện pháp ứng phó thiên tai vẫn đóng vai trò then chốt trong việc giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản.

Động đất mạnh ở Nhật Bản có ảnh hưởng đến Việt Nam?

TS Nguyễn Xuân Anh, Viện trưởng Viện Các khoa học Trái đất, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cho biết, Nhật Bản nằm trên vành đai thường xảy ra động đất nhất của thế giới, vành đai Lửa Thái Bình Dương, nơi những vỉa đá cứng của vỏ trái đất dịch chuyển dọc theo mép của Thái Bình Dương. Trận động đất vừa xảy ra ở Nhật Bản có độ lớn M = 7.1 dọc theo hệ thống đứt gãy Hinagu (Hinagu Fault). Đây cũng chính là hệ thống đứt gãy hoạt động phức tạp đã từng gây ra chuỗi thảm họa động đất Kumamoto nghiêm trọng vào tháng 4/2016.

TS Nguyễn Xuân Anh cho biết, trận động đất mạnh ở Nhật Bản không ảnh hưởng đến Việt Nam song dư chấn của nó còn có thể kéo dài. Các trận động đất mạnh có độ lớn trên 7 thường có thể có tầm ảnh hưởng hàng nghìn km, ảnh hưởng mạnh nhất ở vùng tâm chấn và càng ra xa ảnh hưởng càng nhỏ dần.

TS Nguyễn Xuân Anh nhận định, dư chấn của động đất có thể kéo dài trong nhiều tuần, thậm chí hàng tháng sau một trận động đất lớn. Thời gian kéo dài của dư chấn phụ thuộc vào cường độ của trận động đất chính. Các trận động đất lớn hơn có xu hướng gây ra dư chấn kéo dài hơn. Ví dụ, trận động đất Tōhoku năm 2011 ở Nhật Bản, có M= 9,0 Mw, gây ra dư chấn kéo dài trong vài năm sau đó.

Khi nào thì động đất có thể gây ra sóng thần? TS Nguyễn Xuân Anh cho biết, động đất có thể gây ra sóng thần khi chúng xảy ra ở gần hoặc dưới đáy đại dương. Cơ chế tạo ra sóng thần chính là sự dịch chuyển của một khối lượng nước khổng lồ làm cho mặt đại dương dao động tạo ra sóng. Thông thường, trận động đất có độ lớn trên 7,5 mới tạo ra sóng thần mạnh. Hơn 80% sóng thần trên thế giới xảy ra dọc theo các đới hút chìm thuộc Vành Đai Lửa ở Thái Bình Dương.

Theo TS Nguyễn Xuân Anh, người dân cần bình tĩnh, tuân thủ theo đúng hướng dẫn của chính quyền địa phương và cơ quan chức năng; chủ động gia cố nhà cửa, tự trang bị thêm những kiến thức về phòng, chống động đất. Chính quyền địa phương và cơ quan chức năng cần tăng cường tuyên truyền về các cách phòng, tránh hiện tượng này; đồng thời, thông tin rõ về cường độ, mức độ rủi ro của các trận động đất vừa qua cho người dân.

Thanh niên Việt kể lại phút lao vào đống đổ nát, giải cứu cụ bà gần 90 tuổi mắc kẹt trong trận động đất

SKĐS - Giữa khung cảnh hỗn loạn sau trận động đất 7,1 độ ở Nhật Bản, khi dư chấn vẫn liên tiếp xảy ra, 5 lao động Việt Nam đã dùng tay không đào bới đống đổ nát để cứu một cụ bà gần 90 tuổi mắc kẹt. Hành động đầy quả cảm của họ đang nhận được nhiều lời ngợi khen từ cộng đồng.