Kéo người đột quỵ từ"cửa tử"
ThS.BSCKII Nguyễn Đức Hùng, Trưởng Khoa Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp, Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam – Cuba Đồng Hới cho biết, thời gian qua đơn vị thực hiện can thiệp cấp cứu đột quỵ não, lấy huyết khối, tái thông mạch máu não cho nhiều trường hợp đột quỵ nhồi máu não. Trong đó, có nhiều trường hợp đột quỵ có tuổi đời rất trẻ, thuộc nhóm nguy cơ thấp gặp phải tình trạng này.
Các bác sĩ thực hiện can thiệp cấp cứu đột quỵ não, lấy huyết khối, tái thông mạch máu não cho bệnh nhân.
Mới đây, anh N.C.A. (SN 1995, trú xã Hoàn Lão, tỉnh Quảng Trị) nhập viện trong tình trạng liệt 1/2 thân người bên phải, lơ mơ. Người nhà cho biết, bệnh nhân gặp các tình trạng bất thường cách nhập viện không lâu. Khi có dấu hiệu nặng dần, anh A. nhanh chóng được đưa đến viện.
Qua thăm khám, các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân bị đột quỵ do tắc mạch máu não cấp, chỉ số NIHSS (thang điểm đột quỵ Viện Y tế Quốc gia, điểm số càng cao mức độ nghiêm trọng càng lớn) lên đến 22 điểm. Đây là tình trạng đặc biệt nguy hiểm, nguy tàn phế hoặc tử vong rất cao nếu không được xử lý kịp thời.
Ngay lập tức, các bác sĩ Khoa Cấp cứu, Đội can thiệp đột quỵ của Khoa Chẩn đoán hình ảnh, Khoa Gây mê hồi sức kích hoạt quy trình cấp cứu. Các bác sĩ tiến hành can thiệp lấy ra lượng lớn huyết khối tắc trong mạch não bệnh nhân.
Sau phẫu thuật, bệnh nhân tiếp tục được theo dõi, điều trị phục hồi tại viện. Hiện sức khỏe bệnh nhân đã ổn định, hồi phục gần như hoàn toàn.
Hình ảnh vị trí mạch não bị tắc, huyết khối được lấy ra và tình trạng mạch máu não khi được tái thông trở lại.
Trước đó, chị N.T.T.H. (SN 1990, trú phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị) bất ngờ bị ngất và khi đang làm việc. Bệnh nhân nhanh chóng được đưa đến Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cuba Đồng Hới. Tại đây, người bệnh được chẩn đoán bị nhồi máu não và được chỉ định phương pháp kéo huyết khối cơ học. Nhờ phát hiện sớm, điều trị kịp thời, bệnh nhân phục hồi tốt không để lại di chứng nặng nề.
Người trẻ đừng chủ quan
Bác sĩ Hùng cho rằng, đột quỵ hiện không còn là bệnh của người già. Trước đây, đột quỵ tắc mạch não thường gặp ở lứa tuổi trung niên và người cao tuổi, hiếm gặp ở người trẻ. Tuy nhiên, hiện nay, có xu hướng đột quỵ trẻ hóa, tỷ lệ người trẻ (dưới 45 tuổi) mắc bệnh này đang gia tăng nhanh chóng.
Bác sĩ Hùng cho rằng, đột quỵ hiện không còn là bệnh của người già.
Nguyên nhân của tình trạng này có thể do lối sống ít vận động, stress kéo dài, hút thuốc lá, rượu bia, rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp tiềm ẩn, đái tháo đường sớm… Điều đáng lo ngại là nhiều người chủ quan vì nghĩ "còn trẻ thì không thể đột quỵ" nên lối sống thiếu lành mạnh, không kiểm tra sức khỏe định kỳ, thường bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo sớm.
"Đột quỵ nhồi máu não là khi huyết khối làm tắc mạch máu não khiến máu không thể lưu thông nuôi não. Khi đó não bị tổn thương và ảnh hưởng đến các bộ phận khác. Bệnh này nguy hiểm nhưng ít được quan tâm vì suy nghĩ "khi nào đau mới lo". Nhưng khi gặp tình trạng đột quỵ thì nguy cơ bại liệt, mất ngôn ngữ, rối loạn nhận thức, thậm chí tử vong rất cao", bác sĩ Hùng chia sẻ.
Với người bị nhồi máu não, mỗi phút trôi qua, hàng triệu tế bào não có thể bị tổn thương không thể hồi phục. Việc bệnh nhân được đưa đến viện sớm, đúng "thời điểm vàng" là yếu tố then chốt quyết định thành công. Theo đó, "giờ vàng" trong cấp cứu đột quỵ là trong 4,5 giờ đầu, người bệnh có thể được điều trị bằng thuốc tiêu sợi huyết tĩnh mạch. Trong 6 giờ đầu, nếu tắc mạch lớn, bệnh nhân có thể được kéo huyết khối cơ học (can thiệp nội mạch).
Bác sĩ Nguyễn Đức Hùng cho biết, người dân cần ghi nhớ nguyên tắc FAST để nhận biết và sớm đưa người bệnh đến viện. Gồm: F (Face) méo miệng, lệch mặt; A (Arm) yếu hoặc liệt tay chân; S (Speech) nói khó, nói ngọng, không nói được; T (Time) gọi cấp cứu, đưa đến bệnh viện ngay lập tức.
Việc bệnh nhân được đưa đến viện đúng "thời điểm vàng" là yếu tố then chốt quyết định thành công của việc cứu chữa.
"Một số trường hợp bị nhồi máu não, người nhà không biết nên tưởng cảm cúm nên chích lể, xoa bóp. Khi tình trạng nặng nề mới đến bệnh viện, khi đó việc cứu chữa gặp nhiều khó khăn, các nguy cơ về sức khỏe, tính mạng của người dân tăng cao", bác sĩ Hùng chia sẻ.
Bác sĩ Hùng khuyến cáo mọi người, đặc biệt là người trẻ cần khám sức khỏe định kỳ nhằm phát hiện sớm các nguy cơ. Mọi người nên thay đổi lối sống với việc vận động, ăn uống lành mạnh, giảm stress. Cùng với đó, tầm soát sớm để phòng ngừa đột quỵ trước khi quá muộn.
"Năng lực chuyên môn của bác sĩ, trang thiết bị hiện đại có thể điều trị, giúp bệnh nhân có cơ hội phục hồi tốt khi được đưa đến viện kịp thời. Nhưng điều quan trọng nhất vẫn là việc phòng ngừa để tình trạng đột quỵ không xảy ra. Mọi người hãy trang bị nhiều kiến thức về đột quỵ và thực hiện sinh hoạt khoa học để hạn chế đến mức thấp nhất nguy cơ đột quỵ, đặc biệt là các bạn trẻ", bác sĩ Hùng nhấn mạnh.
