Đột quỵ hơn 12 giờ, bệnh nhân 39 tuổi hồi phục ngoạn mục nhờ kỹ thuật này

Đột quỵ hơn 12 giờ, người đàn ông 39 tuổi đối mặt nguy cơ di chứng nặng nề

Ngày 4/11, Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai tiếp nhận một bệnh nhân nam 39 tuổi trong tình trạng rối loạn ý thức, liệt hoàn toàn nửa người bên phải. Đáng chú ý, thời điểm nhập viện đã hơn 12 giờ kể từ khi xuất hiện các triệu chứng đầu tiên, vượt xa cửa sổ 4,5 giờ của phương pháp điều trị tiêu sợi huyết thông thường.

Ở tuổi 39, người bệnh đang trong độ tuổi lao động. Biến cố đột quỵ không chỉ đe dọa tính mạng mà còn có nguy cơ để lại những di chứng nặng nề, ảnh hưởng lâu dài đến sinh hoạt, khả năng lao động và cuộc sống gia đình.

Ngay khi tiếp nhận, các bác sĩ Trung tâm Đột quỵ đã kích hoạt quy trình cấp cứu đột quỵ khẩn cấp (Fast Track Stroke). Kết quả chụp cắt lớp vi tính (CT) sọ não và dựng hình mạch máu cho thấy bệnh nhân không bị tắc mạch máu lớn nên không có chỉ định can thiệp lấy huyết khối cơ học.

Trong khi đó, thời gian khởi phát triệu chứng đã vượt quá giới hạn điều trị tiêu sợi huyết thông thường. Điều này đặt ê-kíp điều trị trước bài toán khó: Làm thế nào để cứu vãn vùng não đang thiếu máu khi người bệnh đã đến viện muộn?

Ba phút hội chẩn mở ra cơ hội cứu vùng não thiếu máu

Trước tình trạng của người bệnh, GS.TS Mai Duy Tôn, Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai đã trực tiếp chỉ đạo ê-kíp thực hiện chụp CT tưới máu não (CT Perfusion) nhằm đánh giá khả năng điều trị tái tưới máu.

Khác với việc chỉ căn cứ vào thời gian khởi phát triệu chứng, kỹ thuật này giúp bác sĩ xác định vùng não đã tổn thương không thể hồi phục (lõi nhồi máu) và vùng não đang thiếu máu nhưng vẫn còn khả năng cứu vãn (vùng tranh tối, tranh sáng - penumbra).

Kết quả chụp cho thấy thể tích lõi nhồi máu của bệnh nhân khoảng 30 ml (CBF dưới 30%), trong khi vùng giảm tưới máu (Tmax trên 6 giây) lên tới 145 ml. Thể tích bất tương xứng giữa hai vùng là 115 ml, với tỷ lệ bất tương xứng 4,8.

Những chỉ số này cho thấy dù đã trải qua hơn 12 giờ kể từ khi xuất hiện triệu chứng, người bệnh vẫn còn một vùng nhu mô não đáng kể đang thiếu máu nhưng chưa bị tổn thương không thể hồi phục. Đây là cơ sở quan trọng để các bác sĩ cân nhắc phương án tái tưới máu.

Ngay sau khi có kết quả chụp CT tưới máu, hội chẩn chuyên môn khẩn cấp được tiến hành. Chỉ trong 3 phút, ê-kíp đã thống nhất chỉ định sử dụng Tenecteplase, thuốc tiêu sợi huyết thế hệ mới, theo chiến lược mở rộng cửa sổ điều trị dựa trên tiêu chuẩn hình ảnh học tưới máu.

Sau khi được bác sĩ giải thích cụ thể về lợi ích và những nguy cơ có thể gặp phải, gia đình bệnh nhân đã đồng thuận với phương án điều trị.

Quyết định này mở ra cơ hội tái tưới máu cho người bệnh trong tình huống đã vượt quá thời gian điều trị tiêu sợi huyết thông thường.

Vận động cải thiện sau điều trị, bác sĩ vẫn cảnh báo không được chủ quan

Ngày 5/11, kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) kiểm tra sau điều trị ghi nhận những tín hiệu tích cực. Hình ảnh cho thấy tổn thương nhồi máu thực tế tập trung ở vùng lõi khoảng 30 ml đã được xác định trước đó. Đáng chú ý, vùng giảm tưới máu 145 ml trên phim chụp ban đầu không chuyển thành vùng nhồi máu tương ứng.

Trên giường bệnh, người đàn ông 39 tuổi đã có thể chủ động giơ cao cánh tay trước đó bị liệt hoàn toàn. Đây là dấu hiệu cải thiện vận động bước đầu, cho thấy triển vọng phục hồi chức năng của người bệnh.

Theo các chuyên gia Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, việc sử dụng Tenecteplase trong cửa sổ điều trị mở rộng dựa trên hình ảnh học tưới máu não là hướng tiếp cận có ý nghĩa trong thực hành lâm sàng. Phương pháp này giúp mở thêm cơ hội điều trị cho một số bệnh nhân đột quỵ nhập viện muộn, khi vùng não thiếu máu vẫn còn khả năng cứu vãn.

Tuy nhiên, các bác sĩ nhấn mạnh, không phải mọi trường hợp đột quỵ đến viện muộn đều có thể áp dụng phương pháp này. Điều trị tiêu sợi huyết trong cửa sổ mở rộng đòi hỏi hệ thống chẩn đoán hình ảnh hiện đại, đồng thời phải được đánh giá, lựa chọn chỉ định chặt chẽ bởi các bác sĩ chuyên khoa.

Dù những tiến bộ trong chẩn đoán và điều trị đang mang lại thêm cơ hội cho người bệnh, nguyên tắc quan trọng nhất trong cấp cứu đột quỵ vẫn là "Thời gian là não".

Các bác sĩ khuyến cáo, khi xuất hiện những dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ như méo miệng, yếu hoặc liệt tay chân, nói khó, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế có năng lực cấp cứu đột quỵ càng sớm càng tốt.

Việc phát hiện và điều trị kịp thời vẫn là yếu tố quyết định giúp hạn chế tổn thương não, giảm nguy cơ di chứng và bảo vệ tính mạng người bệnh.