Đừng nghĩ còn trẻ là không đột quỵ
Chỉ vài giờ trước khi nhập viện, chị Lô Thủy Nhật Linh (34 tuổi, phường Thành Vinh, Nghệ An) vẫn sinh hoạt bình thường. Giữa đợt nắng nóng gần 40 độ C, chị bắt đầu xuất hiện tình trạng nháy mắt liên tục, co kéo cơ miệng rồi nhanh chóng méo miệng, nói khó và yếu nửa người. "Chị ấy mới 34 tuổi, cả nhà không ai nghĩ có thể bị đột quỵ nên lúc đầu rất hoảng hốt", người thân chị Linh kể.
Mỗi tháng, Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An tiếp nhận khoảng 500 bệnh nhân. Trong đó, số ca ở độ tuổi 30-40 đang có xu hướng gia tăng.
Nhận thấy các dấu hiệu bất thường, gia đình nhanh chóng đưa chị đến Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An. Nhờ được cấp cứu trong "thời gian vàng", chị có cơ hội điều trị kịp thời.
Ở phòng bệnh bên cạnh, anh Lê Chiến Thắng (41 tuổi) cũng vừa trải qua một biến cố tương tự. Hôm đó, trên đường đi làm về dưới trời nắng gắt, anh bất ngờ thấy choáng váng, tay chân mất sức. "Tôi chỉ kịp tấp xe vào lề rồi ngã xuống. Đến giờ một bên tay vẫn còn tê, miệng bị méo", anh nhớ lại.
Hai bệnh nhân, hai hoàn cảnh khác nhau nhưng đều có điểm chung là còn khá trẻ và chưa từng nghĩ mình có nguy cơ đột quỵ.
Theo ghi nhận tại Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An, mỗi tháng đơn vị tiếp nhận khoảng 500 bệnh nhân đột quỵ. Trong đó, số ca ở độ tuổi 30-40 đang có xu hướng tăng lên.
Bác sĩ Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An thăm khám cho bệnh nhân.
Chia sẻ với phóng viên, ThS.BS Kiều Văn Dương, Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An cho biết, tình trạng đột quỵ ngày càng trẻ hóa xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Thói quen thức khuya kéo dài, căng thẳng, lạm dụng rượu bia, thuốc lá, chất kích thích, ít vận động hay không kiểm soát tốt các bệnh lý như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu đều làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Bên cạnh đó, thời tiết nắng nóng khiến cơ thể dễ mất nước, rối loạn điện giải. Nếu vận động hoặc chơi thể thao cường độ cao nhưng không bù đủ nước, nguy cơ xảy ra đột quỵ cũng có thể gia tăng, nhất là ở những người đã có sẵn các yếu tố nguy cơ nhưng chưa được phát hiện.
Điều đáng lo ngại là nhiều người vẫn nghĩ mình hoàn toàn khỏe mạnh, chỉ đến khi đột quỵ xảy ra mới phát hiện mắc các bệnh lý nền như tăng huyết áp hay đái tháo đường.
Nhiều sai lầm khi cấp cứu đột quỵ
Không chỉ trẻ hóa, điều khiến các bác sĩ lo ngại là nhiều bệnh nhân vẫn đến viện quá muộn. Bác sĩ Kiều Văn Dương cho biết, khi người bệnh xuất hiện các dấu hiệu như méo miệng, yếu hoặc liệt tay chân, nói khó, nói ngọng hay mất thăng bằng đột ngột, việc cần làm là đưa ngay đến cơ sở y tế có khả năng điều trị đột quỵ. "Thời gian càng sớm, cơ hội sử dụng thuốc tiêu sợi huyết hoặc can thiệp lấy huyết khối càng cao, từ đó giúp giảm nguy cơ tử vong và hạn chế di chứng", bác sĩ Dương nói.
Trong thực tế, không ít gia đình vẫn giữ thói quen cạo gió, chích máu đầu ngón tay hoặc tự theo dõi tại nhà khi thấy người thân có biểu hiện bất thường. Theo các bác sĩ, những biện pháp này hoàn toàn không có tác dụng đối với đột quỵ, ngược lại còn làm mất đi "thời gian vàng" để cứu não.
Theo các bác sĩ, nhận biết sớm các dấu hiệu như méo miệng, yếu tay chân, nói khó... và đưa người bệnh đến viện ngay là yếu tố quyết định cơ hội hồi phục sau đột quỵ.
BS.CKI Phạm Văn Quyên, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An cho biết, người trẻ thường có tâm lý chủ quan vì cho rằng mình khỏe mạnh. Tuy nhiên, lối sống thiếu lành mạnh như thức khuya, sử dụng nhiều rượu bia và chất kích thích đang khiến nguy cơ đột quỵ ở nhóm tuổi này gia tăng.
Theo bác sĩ Quyên, người bệnh được đưa đến viện càng sớm thì khả năng hồi phục càng cao. Ngược lại, mỗi phút chậm trễ đều khiến hàng triệu tế bào não tiếp tục bị tổn thương, làm tăng nguy cơ tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề.
Các bác sĩ khuyến cáo khi phát hiện người thân có các dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ, người dân cần gọi cấp cứu hoặc đưa ngay đến bệnh viện có khả năng điều trị đột quỵ, thay vì áp dụng các mẹo truyền miệng chưa được kiểm chứng.
Đột quỵ không còn là câu chuyện của tuổi già. Với nhiều người trẻ, điều quyết định không chỉ là phòng bệnh bằng lối sống lành mạnh mà còn là nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường để không bỏ lỡ cơ hội điều trị trong những phút đầu tiên.
Thay đổi lối sống để giảm nguy cơ đột quỵ
Theo các bác sĩ, phần lớn yếu tố nguy cơ dẫn đến đột quỵ có thể được kiểm soát nếu mỗi người duy trì lối sống lành mạnh từ sớm. Chế độ ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn, đồ chiên rán, thức ăn nhiều muối, nhiều đường, cùng thói quen sử dụng rượu bia, thuốc lá hay nước ngọt có gas trong thời gian dài đều làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch và đột quỵ.
Thay vào đó, mỗi bữa ăn nên ưu tiên rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, đồng thời hạn chế chất béo bão hòa và cholesterol.
Bên cạnh dinh dưỡng, việc thức khuya, thiếu ngủ, căng thẳng kéo dài hay làm việc quá sức cũng là những yếu tố đang âm thầm ảnh hưởng đến sức khỏe của nhiều người trẻ. Duy trì giấc ngủ đầy đủ, cân bằng giữa công việc và nghỉ ngơi, dành thời gian thư giãn sau những giờ làm việc căng thẳng sẽ góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh.
Các bác sĩ khuyến khích mỗi người duy trì vận động thường xuyên. Chỉ cần khoảng 30 phút tập luyện mỗi ngày hoặc ít nhất 150 phút hoạt động thể lực mỗi tuần cũng giúp cải thiện sức khỏe tim mạch, kiểm soát cân nặng và giảm nguy cơ đột quỵ.
Đối với những người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu hoặc bệnh tim mạch, việc tuân thủ điều trị và tái khám định kỳ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đồng thời, khám sức khỏe định kỳ sẽ giúp phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ để có biện pháp can thiệp trước khi đột quỵ xảy ra.
