Đột phá nâng cao thể chất thế hệ trẻ từ sức khỏe học đường

Dưới sự chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Báo Giáo dục và Thời đại vừa tổ chức Hội thảo "Đồng hành, kiến tạo tương lai: Vì một Việt Nam khỏe mạnh". Sự kiện tập trung thảo luận các giải pháp thực thi Chương trình Sức khỏe học đường giai đoạn 2026-2035.

Hội thảo có sự tham dự của đại diện Bộ Y tế, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, Tổ chức Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF), UNESCO cùng lãnh đạo các Sở Giáo dục và Đào tạo.

Phát biểu tại hội thảo, ông Hoàng Đức Minh, Vụ trưởng Vụ Học sinh, sinh viên (Bộ Giáo dục và Đào tạo) nhấn mạnh việc triển khai Quyết định 973/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình Sức khỏe học đường giai đoạn 2026–2035, cùng Kế hoạch thực hiện của ngành Giáo dục ban hành theo Quyết định 1991/QĐ-BGDĐT.

Công tác triển khai bám sát tinh thần "6 rõ": rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả.

Giai đoạn 2019-2025 ghi nhận nhiều cải thiện về nhân lực và cơ sở vật chất y tế trường học. Dù vậy, điều kiện chăm sóc sức khỏe học sinh tại các khu vực miền núi, vùng sâu vùng xa vẫn còn hạn chế.

Hệ thống chính sách về dinh dưỡng học đường và kiểm soát bữa ăn bán trú chưa đồng bộ. Sự phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong việc xây dựng thực đơn hợp lý cho học sinh ở một số cơ sở giáo dục chưa đạt hiệu quả cao.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang hoàn thiện chính sách, sửa đổi quy định về danh mục thiết bị y tế thiết yếu và định mức nhân sự y tế trường học. Ngành giáo dục thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và tăng cường huy động các nguồn lực xã hội.

Chuẩn hóa bữa ăn học đường và tháo gỡ rào cản nguồn lực

Ông Phạm Thế Quyền, Giám đốc Nghiên cứu và Phát triển (Tập đoàn TH) khẳng định giai đoạn 2 - 12 tuổi có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển thể chất và trí nào của trẻ. Việc bảo đảm dinh dưỡng hợp lý trong nhà trường tạo nền tảng vững chắc cho tầm vóc thế hệ tương lai.

Kết quả thí điểm "Mô hình điểm Bữa ăn học đường bảo đảm dinh dưỡng hợp lý kết hợp tăng cường hoạt động thể lực" tại 10 tỉnh, thành phố đại diện 5 vùng sinh thái ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Tỷ lệ suy dinh dưỡng và thừa cân ở học sinh giảm rõ rệt, khả năng tập trung và sự tự tin được nâng cao.

Mô hình kết hợp bộ 400 thực đơn đa dạng từ thực phẩm tự nhiên của địa phương, đưa sữa tươi không bổ sung vi chất vào khẩu phần ăn hàng ngày và bảo đảm học sinh vận động tối thiểu 60 phút mỗi ngày. Quyết định 973/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ đặt nhiệm vụ nhân rộng mô hình này trên toàn quốc.

Các chuyên gia đề xuất 6 nhóm giải pháp trọng tâm: thiết lập định biên nhân sự dinh dưỡng tại trường học; bảo đảm cơ sở vật chất cho bữa ăn và vệ sinh; áp dụng cơ chế tài chính ưu tiên bậc mầm non, tiểu học; đấu thầu công khai sữa tươi học đường; tổ chức bữa ăn bán trú theo lợi thế nông nghiệp địa phương và nghiên cứu xây dựng Luật Dinh dưỡng học đường.

Nhà báo Triệu Ngọc Lâm, Tổng Biên tập Báo Giáo dục và Thời đại chỉ ra 5 rào cản cần tháo gỡ trong xã hội hóa y tế trường học: nhận thức, cơ chế pháp lý, năng lực cán bộ cơ sở, niềm tin minh bạch và cơ chế điều phối liên ngành. Xã hội hóa phải xuất phát từ nhu cầu thực tế, dựa trên nền tảng dữ liệu công khai.

Ba nhóm kiến nghị cụ thể được đưa ra gồm: ban hành hướng dẫn thống nhất về xã hội hóa nguồn lực; thí điểm hệ thống dữ liệu nhu cầu sức khỏe học đường tại một số địa phương; đào tạo kỹ năng truyền thông và vận động nguồn lực cho đội ngũ cán bộ y tế trường học.

Tăng cường phối hợp liên ngành theo tiêu chuẩn quốc tế

Bà Jenelle Babb, Cố vấn khu vực về Giáo dục Sức khỏe và Phát triển toàn diện (Văn phòng UNESCO Bangkok) khuyến nghị Việt Nam coi sức khỏe học đường là ưu tiên trực tiếp của ngành giáo dục. Ngành Giáo dục chủ trì lồng ghép nội dung chăm sóc sức khỏe vào chương trình giảng dạy, ngành Y tế hỗ trợ về tiêu chuẩn kỹ thuật, dịch vụ và chuyển tuyến chuyên môn.

Trường học không phải là nơi triển khai các can thiệp y tế đơn lẻ hay cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh thay thế y tế cơ sở. Các chương trình sức khỏe và dinh dưỡng cần được thiết kế bổ trợ cho hoạt động dạy và học dựa trên cơ chế đối tác đa bên.

Đại diện UNESCO khuyến nghị Việt Nam củng cố cơ chế phối hợp liên ngành, cụ thể hóa bộ tiêu chuẩn toàn cầu về Trường học nâng cao sức khỏe, đầu tư nâng cao năng lực cán bộ và xây dựng kế hoạch tài chính kèm bộ chỉ số giám sát rõ ràng.

Từ thực tiễn địa phương, ông Nguyễn Vinh Thanh, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bắc Ninh chia sẻ mô hình phối hợp đa ngành do Ủy ban Nhân dân tỉnh điều phối, ngành Giáo dục làm đầu mối, ngành Y tế và Bảo hiểm xã hội hỗ trợ chuyên môn.

Tỉnh Bắc Ninh đã áp dụng chính sách hỗ trợ 50% mức đóng bảo hiểm y tế cho học sinh thuộc diện tự tham gia. Địa phương đề xuất 3 nhiệm vụ ưu tiên thời gian tới: tăng cường truyền thông nhân rộng mô hình "Trường học an toàn, nâng cao sức khỏe", xây dựng chính sách hỗ trợ bữa ăn bán trú và mở rộng diện bao phủ bảo hiểm y tế cho học sinh.

UBND TP Hà Nội chỉ đạo khắc phục 'điểm nghẽn' an toàn thực phẩm trong bữa ăn bán trú

SKĐS - UBND TP Hà Nội yêu cầu các sở, ngành, địa phương khẩn trương khắc phục những tồn tại, hạn chế trong công tác bảo đảm an toàn thực phẩm gắn với quản lý bữa ăn bán trú cho học sinh. Tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.