Đột phá khoa học mở ra cơ hội hồi sinh các loài chim đã tuyệt chủng

Công ty công nghệ Colossal Biosciences của Mỹ mới đây đã công bố một thành tựu khoa học mang tính đột phá khi ấp nở thành công 26 chú gà con từ hệ thống vỏ trứng nhân tạo, mở ra một triển vọng to lớn trong việc hồi sinh các loài chim khổng lồ đã tuyệt chủng, đặc biệt là loài chim moa tại New Zealand. 

Theo thông tin do Colossal chia sẻ, hệ thống này ứng dụng cấu trúc lưới in 3D kết hợp với màng silicon cực mỏng, giúp tối ưu hóa quá trình trao đổi oxy tương đương với vỏ trứng tự nhiên. 

Trong nghiên cứu, các nhà khoa học đã tiến hành chuyển phôi gà ở ngày tuổi thứ 3 vào những chiếc "cốc" làm bằng chất liệu titanium có lỗ xốp, đồng thời bổ sung canxi và kiểm soát chặt chẽ môi trường bên trong lò ấp. 

Kết quả thu được vô cùng khả quan khi cả 26 chú gà con đều nở ra khỏe mạnh, và một số cá thể trong số đó hiện đã sống sót được vài tháng.

Đây không phải là lần đầu tiên Colossal Biosciences gây chấn động dư luận bằng các dự án táo bạo của mình. Trước đó, công ty này từng thu hút sự chú ý khi tạo ra những con sói mang đặc điểm của loài sói dire đã tuyệt chủng, cùng với loài chuột lông dài có nhiều nét tương đồng với voi ma mút. 

Đối với chim moa - một loài chim không bay có chiều cao vượt quá 3 mét, cân nặng hơn 2 tạ và sở hữu những quả trứng khổng lồ to gấp 80 lần trứng gà - công nghệ vỏ nhân tạo mới được xem là chiếc chìa khóa cốt lõi. 

Do kích thước trứng chim moa quá lớn, không một loài chim hiện đại nào ngày nay có thể đảm nhận vai trò làm vật chủ ấp trứng thay thế. Để giải quyết rào cản này, các nhà khoa học dự định sử dụng những loài chim có họ hàng gần gũi như đà điểu châu Đại Dương (emu) hoặc chim tinamou làm vật chủ ban đầu, sau đó mới chuyển tiếp phôi vào hệ thống vỏ trứng nhân tạo có kích thước lớn.

Ông Andrew Pask, Giám đốc Sinh học của Colossal, khẳng định hệ thống công nghệ này "hoàn toàn có thể mở rộng quy mô và đạt độ chính xác cao về mặt sinh học". Đồng thời, Giám đốc điều hành Ben Lamm cũng tiết lộ mục tiêu đầy tham vọng của công ty là có thể tái tạo thành công loài chim moa vào thập niên 2030. 

Trước mắt, Colossal sẽ tiến hành thử nghiệm trên các loài chim có kích thước nhỏ hơn, rồi mới từng bước nâng cấp lộ trình lên quy mô của đà điểu emu và chim moa.

Dù đạt được những kết quả ban đầu rất ấn tượng, dự án của Colossal vẫn vấp phải phản ứng khá thận trọng từ cộng đồng khoa học quốc tế. Nhiều chuyên gia thẳng thắn nhận định đây mới chỉ dừng ở mức "vỏ trứng nhân tạo" chứ chưa phải là một quả trứng hoàn chỉnh, bởi quy trình nuôi cấy vẫn phải phụ thuộc vào việc bổ sung lòng đỏ, lòng trắng bên ngoài cùng các cấu trúc tạm thời khác của phôi. 

Các nhà nghiên cứu cũng đặt ra nhiều câu hỏi lớn về tính khả thi dài hạn của toàn bộ dự án này. Thực tế, DNA của chim moa đã hoàn toàn phân hủy sau hơn 600 năm tuyệt chủng, do đó Colossal chỉ có thể can thiệp chỉnh sửa khoảng 20 gen quan trọng dựa trên bộ gen của loài sinh vật có mối quan hệ gần gũi nhất, tương tự cách họ từng áp dụng với loài sói dire trước đây. 

Hơn nữa, nếu sinh vật này thực sự được tái sinh thành công, môi trường tự nhiên tại New Zealand hiện nay đã thay đổi rất nhiều so với kỷ nguyên mà chim moa từng sinh tồn. Chuyên gia đạo đức sinh học Arthur Caplan từ Đại học New York (Mỹ) đã đặt ra một câu hỏi mang tính thực tế sâu sắc: "Chúng ta sẽ thả chúng ở đâu và chúng sẽ sinh sống ra sao?".

Dù đối mặt với nhiều luồng ý kiến hoài nghi, công nghệ mới này vẫn được giới chuyên môn đánh giá rất cao về mặt giá trị nghiên cứu quá trình phát triển phôi chim. Hệ thống cho phép các nhà khoa học theo dõi trực quan theo thời gian thực và có thể áp dụng hiệu quả vào công tác bảo tồn các loài chim quý hiếm đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng hiện nay. 

Đối với Colossal Biosciences, bước tiến này chính là minh chứng rõ nét cho chiến lược kết hợp hài hòa giữa kỹ thuật sinh học và kỹ thuật số để hướng đến mục tiêu "làm tốt hơn cả tự nhiên".