“Động đất” tài chính tại Hy Lạp

Phải chăng đến lượt một số quốc gia cũng có nguy cơ bị phá sản? Đây là câu hỏi nhiều tờ báo Pháp nêu lên sau khi cơ quan thẩm định mức độ rủi ro Fitch hạ thấp mức đánh giá đối với Hy Lạp do nợ công của nước này tăng lên đến gần 120% GDP.

Tower of Twind, Hy Lạp.

Nhật báo kinh tế La Tribune cũng lo ngại cho rằng cả khối các nước sử dụng đồng tiền chung châu Âu đang đứng trước một thách thức lớn . Riêng đối vởi bản thân Hy Lạp, bế tắc tài chính hiện nay đang khiến Athènes lo ngại  cho chủ quyền của Hy Lạp. Hy Lạp hiện là quốc gia có mức nợ công cao nhất trong EU tương đương với 112,6% tổng sản phẩm nội địa vào năm 2009, và tỷ lệ này sẽ tăng lên đến 120% vào năm 2010. Cơ quan thẩm định rủi ro Fitch hạ thấp điểm của Hy Lạp. Tức là theo cơ quan này, khả năng thanh toán nợ của Athènes hiện xuống đến mức thấp nhất trong 10 năm qua. Trả lời trước Ủy ban tài chính của Quốc hội hôm đầu tuần, Bộ trưởng kinh tế Hy Lạp đã quy trách nhiệm  tiêu tiền quá trớn này cho chính phủ tiền nhiệm. Trong khi đó chính phủ mới chỉ lên cầm quyền hơn 50 ngày qua đã cố gắng cắt giảm chi tiêu. Trong tháng này, chính phủ của Thủ tướng George Papandreou sẽ trình Quốc hội một dự luật tài chính với trọng tâm là giảm mức thâm hụt ngân sách nhà nước xuống còn 9,4% GDP. Vấn đề là hiện nay kế hoạch đó mới chỉ gồm toàn những đánh giá và ý định không rõ nét chứ không phải là những biện pháp cụ thể. Thí dụ việc cắt giảm tiền lương và các chi tiêu trong bộ máy hành chính, áp dụng theo mô hình của Iceland, sẽ khó có thể được các thành viên thuộc đảng Xã hội trong chính phủ chấp nhận. Vì vậy mà người ta đành hài lòng với hứa hẹn cải cách hệ thống thuế, quỹ hưu bổng và đặc biệt là cuộc đấu tranh chống tham nhũng với sự tham gia tượng trưng của Hội đồng các bộ trưởng và của đại diện Tổ chức minh bạch quốc tế. Trong lúc này, thị trường chứng khoán tiếp tục giảm hơn 3%, còn Bộ trưởng Bộ Lao động vừa thông báo tỷ lệ nạn thất nghiệp đạt mức 20%".

Làm sao Athènes đến nông nỗi này? Theo báo Libération đơn giản là vì Hy Lạp cũng như hầu hết các quốc gia khác trên thế giới phải đối đầu với khủng hoảng toàn cầu, do vậy đã phải tăng ngân sách chi tiêu trong lúc thu nhập của nhà nước thì cạn dần vì khó khăn kinh tế. Báo Le Figaro quy trách nhiệm cho nền kinh tế chợ đen và nạn trốn thuế, những nét đặc thù của kinh tế Hy Lạp. 

Câu hỏi đặt ra là tại sao trận động đất tài chính trên quên hương của Aristote lại làm cả EU lo sợ? Theo tờ Libération đơn giản là vì khối đang sử dụng đồng euro, đồng tiền chung châu Âu. Trong bối cảnh kinh tế khó khăn hiện nay, nhiều quốc gia khác sẽ noi gương Hy Lạp, bước ra ngoài những quy định của hiệp ước Maastricht.  Kịch bản này rất có khả năng xảy ra. Thâm hụt ngân sách nhà nước của khối Euro cũng như mức nợ công có chiều hướng gia tăng ít nhất là cho đến năm 2011. Mức nợ trung bình của các quốc gia sử dụng đồng tiền chung châu Âu sẽ nhảy vọt từ 79% GDP năm nay lên hơn 88% vào năm 2011. Từ đầu cuộc khủng hoảng tài chính quốc tế đến nay, các cơ quan thẩm định về mức độ rủi ro của các quốc gia đã hạ thấp điểm của bốn nước thành viên khối euro đó là Bồ Đào Nha, Iceland, Hy Lạp và gần đây nhất là Tây Ban Nha.

Trong trường hợp Hy Lạp lún sâu vào khủng hoảng tài chính, các nước thành viên khối Euro bắt buộc phải ra tay cứu vớt quốc gia này, tránh để làm chao đảo đơn vị tiền tệ chung của khu vực. Vấn đề đặt ra là dư luận ở những quốc gia như là Pháp, Đức hay Hà Lan sẽ nghĩ gì khi họ phải đóng thuế thêm để cưu mang hệ thống tài chính của một nước như Hy Lạp hay Bồ Đào Nha. Đây mới chính là " crash test"  thực sự của đồng euro, tức là khả năng cầm cự của đồng tiền chung châu Âu khi gặp khủng hoảng.

            Song Hà (Theo Libération, RFI)