Cùng với nguồn lực đóng góp, hình ảnh nhà tài trợ thường xuất hiện trên phông nền sự kiện, tài liệu truyền thông, bài viết, video và phương tiện phục vụ chương trình. Từ thực tế này nảy sinh một câu hỏi: Khi đã tài trợ hoặc phối hợp tổ chức hoạt động nhân đạo với Hội Chữ thập đỏ, doanh nghiệp có được sử dụng biểu tượng Chữ thập đỏ hoặc biểu trưng của Hội trong hoạt động truyền thông của mình?
Biểu tượng Chữ thập đỏ không phải là dấu hiệu dành cho nhà tài trợ
Theo Luật Hoạt động Chữ thập đỏ, biểu tượng Chữ thập đỏ là hình chữ thập màu đỏ trên nền trắng, được tôn trọng và bảo hộ theo quy định của pháp luật. Đây là dấu hiệu nhận biết người đang thực hiện hoạt động Chữ thập đỏ, cũng như cơ sở, phương tiện, hiện vật được sử dụng trong hoạt động này. Trong xung đột vũ trang, biểu tượng còn có chức năng nhận biết và bảo vệ những người, cơ sở, phương tiện, hiện vật được hưởng sự bảo hộ theo quy định.
Luật cũng nghiêm cấm hành vi sử dụng biểu tượng Chữ thập đỏ trái pháp luật. Điều đó cho thấy đây không phải dấu hiệu có thể được sử dụng như phần thưởng dành cho đơn vị tài trợ hoặc một hình thức xác nhận thông thường rằng doanh nghiệp có tham gia hoạt động từ thiện.
Ý nghĩa của biểu tượng Chữ thập đỏ gắn liền với hoạt động nhân đạo và chức năng bảo hộ theo quy định của pháp luật. Vì vậy, việc doanh nghiệp đóng góp kinh phí, hàng hóa, phương tiện hay nhân lực cho một chương trình do Hội tổ chức không đồng nghĩa với việc đương nhiên được quyền sử dụng biểu tượng Chữ thập đỏ hoặc biểu trưng của Hội. Theo Sổ tay Biểu tượng, các đơn vị hợp tác với Hội được sử dụng biểu tượng Chữ thập đỏ hoặc biểu trưng của Hội trong các hoạt động phối hợp với Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức và được Hội cho phép.
Đây là điểm dễ bị hiểu nhầm trong thực tế. Một doanh nghiệp có thể là nhà tài trợ chính cho chương trình cứu trợ và được Hội ghi nhận, cảm ơn, giới thiệu vai trò đồng hành. Logo doanh nghiệp cũng có thể xuất hiện trong các sản phẩm truyền thông của chương trình theo nội dung phối hợp giữa các bên. Đối với việc sử dụng biểu tượng Chữ thập đỏ hoặc biểu trưng của Hội, doanh nghiệp cần được Hội cho phép và chỉ sử dụng trong các hoạt động phối hợp với Hội. Việc được phép sử dụng trong một hoạt động cụ thể không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp được tự do sử dụng các dấu hiệu này cho mục đích riêng hoặc làm dấu hiệu chứng nhận cho sản phẩm, dịch vụ.
Sử dụng hình ảnh của Hội Chữ thập đỏ phải được thống nhất và kiểm soát
Trong thực tế, một số doanh nghiệp có nhu cầu đưa logo của Hội Chữ thập đỏ vào poster, video, website hoặc tài liệu giới thiệu chiến dịch phối hợp thực hiện. Việc này không nên được hiểu theo nguyên tắc "đã tài trợ thì được sử dụng".
Việc sử dụng biểu tượng Chữ thập đỏ hoặc biểu trưng của Hội trong hoạt động phối hợp phải được Hội cho phép. Các bên cần thống nhất rõ mục đích, phạm vi và cách thức sử dụng để bảo đảm phù hợp với hoạt động phối hợp đã được Hội chấp thuận. Khi sử dụng, phải bảo đảm đúng hình thức, mẫu biểu tượng và biểu trưng theo hướng dẫn của Sổ tay, không tự ý thay đổi hoặc thể hiện sai lệch làm ảnh hưởng đến ý nghĩa của biểu tượng, biểu trưng.
Chương trình "Sữa đậu nành học đường" năm học 2026 - 2027 trao bảng tượng trưng kinh phí hỗ trợ sữa đậu nành cho học sinh Quảng Ngãi năm học 2026 - 2027.
Đối với việc sử dụng biểu tượng Chữ thập đỏ hoặc biểu trưng của Hội trên sản phẩm, bao bì và các tài liệu quảng bá thương mại, cần đặc biệt chú ý đến mục đích và phạm vi sử dụng đã được Hội cho phép. Sổ tay Biểu tượng quy định việc sử dụng của các đơn vị hợp tác phải gắn với hoạt động phối hợp với Hội và được Hội cho phép. Vì vậy, việc doanh nghiệp tài trợ hoặc phối hợp thực hiện một chương trình nhân đạo không mặc nhiên cho phép doanh nghiệp sử dụng biểu tượng, biểu trưng của Hội trên sản phẩm, bao bì hoặc để tạo ấn tượng rằng sản phẩm được Hội chứng nhận, bảo đảm.
Trong khi đó, quan hệ hợp tác giữa doanh nghiệp và Hội thường gắn với một chương trình hoặc hoạt động nhân đạo cụ thể, có phạm vi và thời hạn nhất định. Vì vậy, không nên biến hình ảnh nhận diện của Hội thành dấu hiệu bảo chứng cho sản phẩm hoặc chất lượng thương mại của doanh nghiệp.
Tương tự, trong quảng cáo, doanh nghiệp có thể thông tin về việc đã tài trợ cho chương trình do Hội tổ chức nếu nội dung chính xác và phù hợp với thỏa thuận giữa các bên. Tuy nhiên, việc sử dụng biểu tượng Chữ thập đỏ như một thành phần nổi bật trong nhận diện thương hiệu, đặt cạnh tên sản phẩm hoặc biến thành dấu hiệu chứng nhận là vấn đề hoàn toàn khác.
Ở chiều ngược lại, Hội Chữ thập đỏ cũng có trách nhiệm bảo đảm hoạt động hợp tác với doanh nghiệp không làm ảnh hưởng đến ý nghĩa, uy tín và tính độc lập của biểu tượng. Việc duy trì quan hệ với nhà tài trợ, trân trọng và ghi nhận sự đóng góp là cần thiết, có thể thực hiện thông qua các thỏa thuận, chương trình phối hợp và hoạt động nhân đạo cụ thể. Tuy nhiên, cách thức ghi nhận phải bảo đảm ranh giới giữa tôn vinh nhà tài trợ và cho phép sử dụng dấu hiệu được pháp luật bảo hộ.
Có thể hiểu một cách đơn giản: tài trợ cho Hội không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp có quyền sử dụng biểu tượng Chữ thập đỏ. Doanh nghiệp có thể đồng hành, phối hợp tổ chức, cung cấp nguồn lực và được ghi nhận vai trò trong chương trình nhân đạo. Nếu muốn sử dụng biểu trưng của Hội trong hoạt động truyền thông, doanh nghiệp cần trao đổi và thực hiện theo sự cho phép, hướng dẫn của Hội.
Bảo vệ biểu tượng Chữ thập đỏ không có nghĩa là hạn chế sự đồng hành của cộng đồng và doanh nghiệp với hoạt động nhân đạo. Ngược lại, sự hợp tác này là nguồn lực quan trọng giúp các chương trình đến được với những người cần trợ giúp. Điều quan trọng là mỗi bên cần hiểu đúng vai trò và trách nhiệm của mình: nhà tài trợ là đối tác đồng hành với hoạt động nhân đạo; Hội là tổ chức sử dụng và quản lý biểu tượng trong phạm vi được pháp luật và các quy định liên quan cho phép.
Cần phân biệt biểu tượng Chữ thập đỏ và biểu trưng của Hội
Biểu tượng Chữ thập đỏ là hình chữ thập màu đỏ trên nền trắng, được bảo hộ đặc biệt theo pháp luật quốc tế và pháp luật Việt Nam. Trong khi đó, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam có biểu trưng riêng để nhận diện tổ chức.
Do đó, cần phân biệt rõ quyền sử dụng biểu tượng Chữ thập đỏ và quyền sử dụng biểu trưng của Hội. Theo Sổ tay Biểu tượng, các đơn vị hợp tác với Hội được sử dụng cả biểu tượng Chữ thập đỏ và biểu trưng của Hội trong các hoạt động phối hợp với Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức và được Hội cho phép. Việc được phép sử dụng trong hoạt động phối hợp không đồng nghĩa với quyền sử dụng tự do, không giới hạn cho các mục đích khác.
Chẳng hạn, một doanh nghiệp tài trợ chương trình tặng quà cho người dân vùng thiên tai và muốn đăng tải thông tin trên website, mạng xã hội hoặc tài liệu giới thiệu doanh nghiệp. Doanh nghiệp có thể nêu rõ việc đã phối hợp với Hội, tài trợ chương trình hoặc cung cấp nguồn lực cho hoạt động, miễn là thông tin chính xác và cách thể hiện phù hợp.
Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp tự ý sử dụng biểu tượng Chữ thập đỏ hoặc biểu trưng của Hội trên bao bì sản phẩm, trong hoạt động quảng bá thương mại ngoài phạm vi phối hợp đã được Hội cho phép, hoặc sử dụng hình ảnh này để tạo ấn tượng rằng sản phẩm được Hội chứng nhận, bảo đảm chất lượng thì cách sử dụng đó không phù hợp với nguyên tắc sử dụng biểu tượng và biểu trưng của Hội.
Như vậy, việc nhà tài trợ xuất hiện trong sản phẩm truyền thông của một chương trình Chữ thập đỏ không đồng nghĩa với việc đương nhiên được quyền sử dụng biểu tượng Chữ thập đỏ hoặc biểu trưng của Hội. Tuy nhiên, theo Sổ tay Biểu tượng, các đơn vị hợp tác được sử dụng những dấu hiệu này trong hoạt động phối hợp với Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức và được Hội cho phép. Điều quan trọng là phải phân biệt rõ giữa việc ghi nhận đóng góp, quan hệ hợp tác và quyền sử dụng biểu tượng, biểu trưng trong phạm vi được Hội chấp thuận.
PV
