Lựu đạn từ lâu đã là một loại vũ khí quan trọng trong cuộc xung đột Nga - Ukraine, đặc biệt trong các trận giao tranh tầm gần tại chiến hào và cách thức chiến đấu trên chiến trường đang thay đổi đáng kể.
Robot mặt đất của Ukraine đang đảm nhận nhiều vai trò trên chiến trường hơn. (Ảnh: Getty Images)
Thay vì tập trung đông quân trong những hệ thống chiến hào liên hoàn, binh lính ngày càng hoạt động theo các nhóm nhỏ, phân tán tại nhiều vị trí phòng thủ. Trong khi đó, các khu vực nguy hiểm do máy bay không người lái (UAV) kiểm soát ngày càng mở rộng, khiến việc đưa bộ binh đến gần tiền tuyến trở nên khó khăn và nguy hiểm hơn.
Bộ binh vẫn giữ vai trò thiết yếu, nhưng UAV và robot đang dần đảm nhận thêm nhiều nhiệm vụ trước đây do con người thực hiện, từ vận chuyển hậu cần, sơ tán thương binh cho đến tấn công mục tiêu đối phương.
Các nhà sản xuất quốc phòng Ukraine cho biết súng phóng lựu ngày càng được tích hợp trên UGV, giúp binh lính triển khai hỏa lực vào các vị trí của Nga mà không phải trực tiếp xuất hiện trên chiến trường.
Oleg Fedoryshyn, Giám đốc nghiên cứu và phát triển của công ty robot và quốc phòng DevDroid, nhận định súng phóng lựu có ưu thế đáng kể trong những tình huống đối phương ẩn nấp sau công sự. Ông giải thích rằng loại vũ khí này cho phép binh lính tấn công mục tiêu mà không nhất thiết phải nhìn thấy trực tiếp đối phương.
Một người lính ẩn nấp trong công sự có thể dễ bị tổn thương trước hỏa lực súng phóng lựu hơn so với súng máy, vốn thường đòi hỏi người sử dụng phải quan sát và ngắm bắn trực tiếp mục tiêu.
Khi được lắp trên robot mặt đất, súng phóng lựu có thể phát huy hỏa lực mà không cần người điều khiển phải tiếp cận khu vực giao tranh. Trong khi một khẩu súng phóng lựu do binh lính mang theo thường có tầm bắn vài trăm mét, robot có thể được điều khiển từ vị trí cách xa hàng chục kilomet, giúp người vận hành giảm đáng kể nguy cơ bị tấn công.
Một trong những hệ thống được DevDroid phát triển là robot mặt đất TW-40. Phương tiện này có tầm hoạt động lên tới 70 km trên đường nhựa và khoảng 50 km trên địa hình gồ ghề. Súng phóng lựu lắp trên robot có tầm bắn khoảng 1,5 km, cho phép nó tấn công mục tiêu trong khi người điều khiển vẫn ở cách xa khu vực nguy hiểm.
Ukraine đã sử dụng súng phóng lựu gắn trên giá đỡ hoặc phương tiện như xe tải từ trước khi xung đột diễn ra vào tháng 2/2022. Việc đưa loại vũ khí này lên robot giúp duy trì khả năng hỏa lực tương tự, nhưng giảm nguy cơ thương vong cho binh lính.
Theo thông báo của Lữ đoàn Xung kích số 3 Ukraine, các phương tiện mặt đất không người lái (UGV) được trang bị hai ống phóng lựu Bullspike đã tiến công các vị trí của Nga và khai hỏa vào công sự đối phương. Một số quả đạn được cho là đã phát nổ bên trong các hầm trú ẩn.
Lữ đoàn tuyên bố binh lính Nga tưởng rằng họ đang phải đối mặt với một nhóm bộ binh xung kích, nhưng thực tế lại bị tấn công bởi các robot điều khiển từ xa. Đơn vị này cho biết những phương tiện trên vừa có khả năng tấn công, vừa tạo áp lực tâm lý lên đối phương, qua đó hỗ trợ chiếm giữ các vị trí mà không đặt bộ binh Ukraine vào nguy hiểm trực tiếp.
Đáng chú ý, người điều khiển robot được bố trí tại những nơi trú ẩn an toàn cách tiền tuyến hàng chục kilomet. Lữ đoàn Xung kích số 3 gọi đây là một chiến thuật chưa từng xuất hiện trong lịch sử chiến sự.
Ngoài súng phóng lựu, các robot Ukraine còn có thể mang nhiều loại vũ khí khác, trong đó có súng chống tăng RPG và súng máy M2 Browning do Mỹ sản xuất.
Trên thực tế, UGV không chỉ được sử dụng để tấn công. Chúng còn có thể vận chuyển thiết bị, sơ tán thương binh, rải mìn, phá hủy công sự và mang nhiều loại vũ khí khác nhau. Phạm vi ứng dụng ngày càng mở rộng khiến số lượng robot mặt đất được quân đội Ukraine đặt mua tăng nhanh.
Tháng 6/2026, Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết đã ký hợp đồng mua hơn 22.000 phương tiện mặt đất không người lái trong năm nay. Con số này gần gấp đôi tổng số phương tiện được đặt mua trong cả năm 2025 đó.
