Xuôi theo quốc lộ 1A, cách Hà Nội khoảng 25Km về phía Nam, làng nghề Vạn Điểm (xã Vạn Điểm, Thường Tín, Hà Nội) với dáng vẻ khá mới mẻ và trù phú. Dọc theo con đường chạy vào làng, những ngôi nhà khang trang và hiện đại đang thi nhau mọc lên báo hiệu sự phát triển đáng mừng của một Làng nghề cổ truyền.
Vốn nổi tiếng là đất trăm nghề, cùng với nhiều khu du lịch sinh thái, các làng nghề truyền thống cũng là những địa điểm dừng chân lý tưởng cho khách du lịch trong và ngoài nước tới thăm quan: làng sơn mài Hạ Thái, nón làng Chuông, gìò chả Ước Lễ, khảm trai Chuyên Mỹ….Song, cho đến hôm nay, không phải nơi nào cũng giữ được truyền thống làng nghề của mình. Nguy cơ mai một làng nghề là một vấn đề thực sự nan giải đối với các cơ quan chức năng cũng như những người trong nghề.
 Người thợ làng Nghề Vạn Điểm. |
Loại gỗ được người dân Vạn Điểm sử dụng để sản xuất chủ yếu là gỗ gụ, mun, cẩm, hàng sơn…trong đó gỗ gụ là chủ yếu. Các sản phẩm được người thợ tự tay thiết kế và hoàn thành, mẫu mã vô cùng phong phú và đa dạng, bàn, ghế, giường, tủ, sập...
Khác với những làng nghề khác đang đứng trước nguy cơ mai một, thanh niên Vạn Điểm chủ yếu lập nghiệp bằng nghề mộc. Nghề truyền thống đã mang lại cho họ một tương lai tốt đẹp mà không cần phải bôn ba đây đó xây dựng cơ nghiệp. Thậm chí, làng gỗ mỹ nghệ còn thu hút được rất nhiều người ngoại tỉnh, giúp họ tìm được việc làm với lương tháng khá ổn định. Bắt đầu với công 30 nghìn đồng một ngày, khi trở thành thợ lành nghề có thể lên tới khoảng 70 nghìn đồng một ngày.
Sản xuất gỗ mỹ nghệ Vạn Điểm đang ngày càng chuyên nghiệp hóa. Cùng với việc mở rộng kinh doanh, từ năm 2005, Vạn Điểm còn có một câu lạc bộ sản xuất kinh doanh giỏi do anh Ngô Văn Trọng làm chủ nhiệm. Đây thực sự là một mô hình hoạt động hấp dẫn về thanh niên làng nghề giúp nhau làm giàu tại Vạn Điểm, được nhận định là điểm sáng trong phong trào thanh niên lập thân lập nghiệp. Các sản phẩm đồ gỗ mỹ nghệ Vạn Điểm đã bắt đầu được quảng cáo trên Internet, khiến sản phẩm làng nghề ngày càng được nhiều người biết tới.
Một điều đáng lưu ý tại làng nghề Vạn Điểm chính là vấn đề môi trường. Trong khi một số làng nghề truyền thống khác đang đứng trước nguy cơ ô nhiễm thì Vạn Điểm đã kịp thời có những biện pháp ngăn chặn cũng như giảm thiểu tối đa những tác động có hại trong quá trình sản xuất đồ gỗ mỹ nghệ tới môi trường, đặc biệt là quá trình sơn phủ sản phẩm. Rút ra bài học từ nhiều làng nghề khác, vào năm 2005, Ủy ban nhân dân xã phối hợp cùng câu lạc bộ sản xuất kinh doanh giỏi Vạn Điểm đã quy hoạch một khu đất riêng cách xa khu dân cư để cho các hộ làm sơn thuê mặt bằng với giá ưu đãi. Hiện nay, tại Vạn Điểm có 3 cơ sở sơn sản phẩm đồ gỗ.
Vạn Điểm đang ngày càng chuyển mình đổi mới nhưng vẫn giữ được những nét riêng, độc đáo từ nghề cổ truyền cha ông để lại. Người dân Vạn Điểm nay đã có của ăn của để, những ngôi nhà cao đẹp khang trang, những con đường thêng thang rộng mở, những xưởng sản xuất đồ gỗ với quy môt lớn dường như là một minh chứng hùng hồn cho sự phát triển ngày càng lớn mạnh của làng nghề Vạn Điểm.
Nguyễn Thị Thu Hằng