Tại phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk, hơn 300 đại biểu đến từ các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên cả nước đã tham dự hội thảo "Đổi mới truyền thông y tế trong cơ sở y tế - Thời đại số và kỷ nguyên AI" do Trung tâm Truyền thông - Giáo dục Sức khỏe Trung ương phối hợp với Sở Y tế Đắk Lắk tổ chức.
Hội thảo diễn ra trong 2 ngày 6-7/10, không chỉ cập nhật những yêu cầu mới đối với truyền thông bệnh viện mà còn chia sẻ nhiều mô hình, kinh nghiệm thực tiễn trong quản trị truyền thông, xây dựng niềm tin và ứng dụng công nghệ, AI.
Truyền thông bệnh viện trước yêu cầu đổi mới
Phát biểu tại hội thảo, lãnh đạo Trung tâm Truyền thông - Giáo dục Sức khỏe Trung ương cho rằng sự thay đổi nhanh chóng của môi trường thông tin, hành vi người bệnh, chuyển đổi số và sự phát triển của AI đang đặt ra yêu cầu phải đổi mới căn bản tư duy về truyền thông tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
Ông Vũ Mạnh Cường, Giám đốc Trung tâm Truyền thông - Giáo dục sức khỏe Trung ương phát biểu tại hội thảo. Ảnh: T5G
"Nếu trước đây truyền thông bệnh viện chủ yếu tập trung vào đưa tin, tuyên truyền, quảng bá hình ảnh và cung cấp thông tin, thì trong bối cảnh mới, truyền thông phải trở thành một năng lực quản trị của toàn bệnh viện, gắn với chiến lược phát triển, chất lượng chuyên môn, an toàn người bệnh, trải nghiệm người bệnh, chuyển đổi số và quản trị danh tiếng", ông Vũ Mạnh Cường – Giám đốc Trung tâm nhấn mạnh.
Từ tư duy "bệnh viện chữa bệnh" cần chuyển sang tư duy "hệ thống cung cấp giá trị sức khỏe"; từ chờ người bệnh đến khám sang chủ động tiếp cận và đồng hành cùng cộng đồng; từ thông tin một chiều sang đối thoại, lắng nghe và giải thích; từ truyền thông theo sự kiện sang truyền thông quản trị thường xuyên, liên tục; từ quảng bá hình ảnh sang quản trị danh tiếng và niềm tin xã hội.
Đặc biệt, truyền thông phải đi cùng và soi đường cho chiến lược phát triển, không thể đi sau để "dọn dẹp" hay "tô vẽ" cho những vấn đề của bệnh viện. Chất lượng chuyên môn tốt nhưng truyền thông kém sẽ khiến những giá trị của bệnh viện khó được xã hội biết đến; ngược lại, truyền thông tốt nhưng chất lượng không tương xứng sẽ làm suy giảm niềm tin.
Bảy tham luận – nhiều góc nhìn, một mục tiêu chung
Điểm nổi bật của Hội thảo là bên cạnh các báo cáo mang tính định hướng của lãnh đạo Trung tâm, đại biểu được tiếp cận những kinh nghiệm rất cụ thể từ 5 mô hình bệnh viện khác nhau: bệnh viện tuyến trung ương, bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh, bệnh viện thuộc ngành, bệnh viện đại học và bệnh viện tư nhân.
Qua đó, hội thảo cho thấy dù khác nhau về mô hình tổ chức, quy mô và đối tượng phục vụ, các bệnh viện đều đang đứng trước một yêu cầu chung: phải chuyển từ "làm truyền thông" sang "quản trị truyền thông và xây dựng niềm tin".
Bà Hoàng Thị Khánh Phương – Phó Giám đốc Trung tâm Truyền thông - Giáo dục sức khỏe Trung ương tham luận. Ảnh: T5G
Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên chia sẻ quá trình chuyển đổi từ truyền thông chủ yếu đưa tin sang phát triển hệ sinh thái truyền thông đa nền tảng, kết hợp website, mạng xã hội, Zalo, báo chí, video ngắn, livestream, infographic và truyền thông nội bộ.
Trong 9 tháng, bệnh viện đã sản xuất khoảng 600 tin, bài và video, trong đó có 145 video; đồng thời xác định những nhu cầu cấp thiết để đổi mới truyền thông gồm nhân lực, cơ chế, nguồn lực, công nghệ - AI và đào tạo.
Kinh nghiệm của bệnh viện cho thấy công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng một tổ chức truyền thông có đầu mối rõ ràng, mạng lưới cộng tác viên và đội ngũ được đào tạo.
Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An lựa chọn cách tiếp cận lấy đội ngũ cán bộ y tế làm lực lượng truyền thông nòng cốt.
Bệnh viện kết nối các khoa, phòng, trung tâm thành mạng lưới cung cấp tri thức, câu chuyện và giá trị chuyên môn; qua đó chuyển hoạt động truyền thông từ trạng thái "bị động" sang "chủ động". Từ tháng 6-9/2026, bệnh viện sản xuất hơn 100 ấn phẩm truyền thông mỗi tháng, phát triển TikTok, YouTube và nội dung phù hợp với từng nền tảng.
Bài học được bệnh viện nhấn mạnh là: lãnh đạo quyết tâm là yếu tố tiên quyết; truyền thông phải là nhiệm vụ của bệnh viện, không phải việc phụ; cán bộ y tế chính là tài sản truyền thông lớn nhất.
Một trong những thông điệp gây ấn tượng tại Hội thảo đến từ Bệnh viện 199 - Bộ Công an: "Niềm tin không được tuyên bố - Niềm tin được vận hành." Theo Bệnh viện 199, truyền thông không thể thay thế năng lực chuyên môn. Niềm tin phải được tạo dựng từ năng lực, tính nhất quán, trải nghiệm, lắng nghe và cải tiến; truyền thông chỉ giúp những giá trị thật ấy được nhìn thấy và lan tỏa.
Đại diện Bệnh viện 199 Bộ Công an chia sẻ kinh nghiệm truyền thông tại hội thảo. Ảnh: T5G
Đặc biệt, bệnh viện xây dựng quy trình biến phản hồi thành cải tiến: lắng nghe – phân tích – xác định vấn đề – giao trách nhiệm – cải tiến – đo lại – tiếp tục cải tiến. Như vậy, phản hồi của người bệnh trở thành nguồn dữ liệu quan trọng để cải thiện chất lượng dịch vụ và củng cố niềm tin...
Một vấn đề mới được Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh đặt ra là: trong tương lai, không chỉ con người tìm kiếm và đánh giá cơ sở y tế, mà AI cũng ngày càng tham gia vào quá trình lựa chọn và đề xuất thông tin.
Theo đó, cơ sở y tế cần xây dựng "y hiệu" số qua ba tầng: định danh chuyên môn rõ ràng; hiện diện nhất quán trên nhiều nền tảng; và được xã hội xác nhận thông qua người bệnh, cộng đồng, báo chí và các nguồn độc lập.
Điều này đòi hỏi bệnh viện phải chuẩn hóa thông tin về chuyên môn, chuyên gia, chuyên khoa, dịch vụ; xây dựng thư viện sức khỏe; phát triển nội dung đa định dạng; đồng thời tạo dựng sự hiện diện nhất quán và đáng tin cậy trên không gian số.
Đại diện Bệnh viện Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng AI vào công tác truyền thông tại hội thảo. Ảnh: T5G
Bệnh viện Đại học Y Dược Shing Mark chia sẻ kinh nghiệm bắt đầu từ dữ liệu hành vi người bệnh. Khảo sát 671 người cho thấy ba nguồn tiếp cận thông tin nổi bật là truyền miệng/người thân giới thiệu, Facebook và Google Search.
Từ đó, bệnh viện triển khai chiến lược đa kênh với Facebook, TikTok, YouTube, Zalo OA và website; đồng thời phát triển video ngắn, video chuyên sâu, infographic, livestream, bài viết SEO và câu chuyện người bệnh.
Một nguyên tắc đáng chú ý là "3T & 3Đ": thông tin chuẩn y khoa – tuân thủ pháp luật – phù hợp thuật toán; đa dạng nội dung – đa kênh – đều đặn. Bệnh viện cũng áp dụng nguyên tắc 80/20, dành phần lớn nội dung cho giáo dục sức khỏe và kiểm duyệt nội dung y tế bởi bác sĩ chuyên khoa.
AI: Cơ hội lớn nhưng phải có "hàng rào" trách nhiệm
Một nội dung xuyên suốt các tham luận là ứng dụng công nghệ và AI trong truyền thông y tế. AI có thể hỗ trợ bệnh viện trong nhiều khâu: tìm kiếm và phát triển ý tưởng, biên tập, sản xuất nội dung, thiết kế, phân phối, phân tích dữ liệu và tối ưu hóa truyền thông. Tuy nhiên, AI không thể thay thế trách nhiệm của chuyên gia y tế và tổ chức.
Các báo cáo cũng nhấn mạnh yêu cầu "AI có kiểm soát": chuyên gia chịu trách nhiệm cuối cùng; không đưa dữ liệu định danh người bệnh vào các công cụ AI công cộng; chatbot chỉ nên trả lời dựa trên kho nội dung đã được kiểm duyệt và phải có cảnh báo phù hợp.
Đây là điểm đặc biệt quan trọng đối với truyền thông y tế: càng sử dụng công nghệ mạnh, càng phải tăng cường kỷ luật chuyên môn, pháp lý và đạo đức.
Các đại biểu tham dự hội thảo. Ảnh: T5G
Một điểm hội tụ của các tham luận là yêu cầu lấy người bệnh làm trung tâm. "Truyền thông cần đồng hành với toàn bộ hành trình của người bệnh: từ nhận biết, tìm kiếm, cân nhắc đến quyết định và trải nghiệm. Một thông điệp có thể được triển khai trên nhiều điểm chạm, nhưng phải thống nhất về nội dung cốt lõi", bà Hoàng Thị Khánh Phương – Phó Giám đốc Trung tâm nhấn mạnh.
Do đó, hiệu quả truyền thông cũng không thể chỉ đo bằng số lượng tin, bài, lượt xem hay lượt theo dõi. Cần tiến tới đo ba tầng: đầu ra - kết quả thực tế - tác động dài hạn, gắn các chỉ số truyền thông với những thay đổi thực chất như tuân thủ điều trị, tái khám, đạt đích điều trị và trải nghiệm của người bệnh.
Các báo cáo tham luận và thảo luận cho thấy một thông điệp chung được hình thành khá rõ: Truyền thông bệnh viện không còn là một bộ phận chuyên môn đơn lẻ, mà phải trở thành năng lực của toàn tổ chức.
Lãnh đạo phải coi truyền thông là một thành tố của quản trị; bác sĩ và nhân viên y tế là nguồn tri thức và câu chuyện; bộ phận truyền thông là lực lượng tổ chức, kết nối và phân phối; công nghệ và AI là công cụ hỗ trợ; còn người bệnh là trung tâm của toàn bộ quá trình.
Truyền thông hiện đại cũng không chỉ nhằm tạo ra sự chú ý. Chuyên môn tạo ra giá trị; trải nghiệm tạo ra cảm nhận; lắng nghe tạo ra thấu hiểu; cải tiến tạo ra bằng chứng; truyền thông giúp những giá trị đó được nhìn thấy; và tất cả cùng tạo nên niềm tin.
Hội thảo tại Đắk Lắk vì thế không chỉ là nơi chia sẻ kinh nghiệm truyền thông, mà còn mở ra một cách tiếp cận mới đối với truyền thông trong các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh: từ truyền thông thông tin đến quản trị thông tin; từ quảng bá hình ảnh đến quản trị danh tiếng; từ truyền thông theo sự kiện đến truyền thông chiến lược; và từ "làm cho người bệnh biết" đến "giúp người bệnh hiểu, tin và hành động".
Đây được xem là một trong những yêu cầu quan trọng để các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thích ứng với thời đại số và kỷ nguyên AI, đồng thời góp phần xây dựng một hệ thống y tế lấy người bệnh làm trung tâm, dựa trên chất lượng, minh bạch và niềm tin xã hội.
