Độc đáo hai bảo vật quốc gia ở Khánh Hòa

Theo một số nhà nghiên cứu, vào năm 1992 người dân đã phát hiện một tấm bia làm bằng đá sa thạch có hình dạng lá đề tại một cánh đồng ở thôn Phước Thiện, xã Phước Sơn (huyện Ninh Phước) – nay là xã Phước Hậu (tỉnh Khánh Hòa) có niên đại từ cuối thế kỷ thứ VIII.

Qua nghiên cứu đây là một hiện vật quý, góp phần không nhỏ trong việc nghiên cứu lịch sử Champa nói chung, gợi mở về lịch sử xứ Panduranga.

Văn bia Phước Thiện có những đoạn viết quan trọng liên quan đến đời sống xã hội, tôn giáo và việc xây dựng đền tháp ở Panduranga trong những thế kỷ VIII - IX.

Văn khắc Chăm thời kỳ đầu, ngôn ngữ biểu đạt luôn luôn là tiếng Phạn (Sancrit), khởi nguồn từ Ấn Độ. Bia được làm bằng đá sa thạch cao cao là 93,2 cm, thân bia để khắc chữ có chiều cao là 78,8 cm.

Gắn với thân bia là phần khớp mộng dạng khối hộp chữ nhật. Bia có dạng mũi lá đề, điểm lượn tròn rộng nhất của hình lá đề là 44,5cm và hơi thon xuống dưới.

Trên 2 mặt của bia Phước Thiện có khắc chữ Sanscrit (các mặt của tấm bia đặt tên với kí hiệu như sau mặt chính (mặt trước) của bia được gọi là mặt A, mặt sau lưng là Mặt B).

Nội dung văn bản ghi trên bia được các nhà nghiên cứu về khảo cổ học và ngôn ngữ học xác định đã được khắc vào thời kỳ của Satyavarman, niên đại 705 thuộc kỷ nguyên Saka (năm 783 sau Công nguyên), khoảng cuối thế kỷ VIII.

Chữ viết được khắc rất tinh xảo và bao gồm các họa tiết trang trí xuyên suốt, chữ viết trang trí công phu này là duy nhất trong kho văn bản Champa.

Còn tượng thờ vua Pô Klong Garai có niên đại từ thế kỷ XVI - XVII, tượng thờ vua Pô Klong Garai là tác phẩm điêu khắc cổ quý hiếm, thể hiện hình ảnh Thần - Vua rất đặc biệt trong nghệ thuật cổ Champa.

Tác phẩm được tạo tác thành một phù điêu bán tượng tròn nổi trên một trụ đá hình tròn, được đục, chạm trổ cẩn trọng, khéo léo trên chất liệu đá thể hiện tính mỹ thuật cao.

Đến nay, sự độc đáo và kỳ bí của hai bảo vật nói trên vẫn cuốn hút nhiều người đến chiêm ngưỡng, nghiên cứu.

Khám phá sự kỳ bí của một trong những hang động lớn nhất thế giới

SKĐS - Hang Én được biết đến là một trong những hang động lớn nhất thế giới. Hang nằm sâu trong vùng lõi Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng với vẻ đẹp huyền bí chờ đợi những người mê khám phá.