Chị Ola Orekunrin, 27 tuổi, đang là bác sĩ, đồng thời cũng là một doanh nhân và phi công lái máy bay trực thăng. Chị cũng là người sáng lập ra dịch vụ cứu thương bay ở Tây Phi. Chỉ trong vòng 3 năm đầu tiên đi vào hoạt động, dịch vụ “Những bác sĩ bay Nigeria” (viết tắt FDN) đã giúp chuyên chở được 500 bệnh nhân kịp thời đến nơi điều trị, cứu sống tính mạng của họ trong tích tắc. Gần đây nhất, Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) đã đưa tên của Ola Orekunrin vào danh sách Những nhà lãnh đạo trẻ toàn cầu.
Dịch vụ cứu thương bay đầu tiên ở Tây Phi
Cách đây vài năm, chị Ola Orekunrin theo học bác sĩ ở Anh, khi đó người em gái của chị đột nhiên ốm nặng trong lúc đang đi du lịch ở Nigeria. Cô bé 12 tuổi đến đất nước Tây Phi vào kỳ nghỉ cùng với họ hàng, tình thế vượt ngoài dự kiến và cần phải được chữa trị ngay lập tức nhưng bệnh viện gần nhất lại không biết cách xử lý căn bệnh của bệnh nhân nhỏ tuổi. Tình thế cấp bách, Ola Orekunrin và gia đình mong muốn ngay tức khắc tìm kiếm một dịch vụ bay cứu thương để nhanh chóng chuyển em gái đến bệnh viện phù hợp hơn. Họ tìm kiếm khắp Tây Phi và “sốc nặng” khi chẳng hề tìm thấy chiếc trực thăng nào để làm công việc này. Ola Orekunrin nhớ lại: “Nơi gần nhất lúc đó là Nam Phi, cách chúng tôi khoảng 12 giờ bay nhưng nếu đến đó e rằng em gái tôi không còn sống sót. Đó thật sự là những giờ phút khủng khiếp nhất đối với tôi. Tôi bắt đầu suy nghĩ liệu có nên đến châu Phi để làm công tác này và cố gắng để làm một số thay đổi có ích”.
 Ola Orekunrin (giữa) là nhà sáng lập của tổ chức “Những bác sĩ bay Nigeria”, dịch vụ cứu thương bay đầu tiên ở Tây Phi. |
Ám ảnh vì cái chết bi thảm của cô em gái, nữ bác sĩ trẻ quyết định bỏ lại công việc đầy triển vọng ở Anh dọn đến Nigeria và tâm nguyện dồn hết sức cho công tác chăm sóc y tế tại quốc gia đông dân nhất châu Phi. Là một doanh nhân tiên phong với tầm nhìn xa trông rộng, Ola Orekunrin đã sáng lập nên dịch vụ “Những bác sĩ bay Nigeria”, dịch vụ cứu thương bay đầu tiên ở Tây Phi, vận chuyển các nạn nhân cần cấp cứu y tế. Ola Orekunrin nói: “Thực tế là ở Nigeria chỉ có 2 hoặc 3 bệnh viện được xem là tốt, còn thì phải đi mất 2, 3 hoặc 4 ngày để chuyển bệnh nhân từ bệnh viện này đến bệnh viện khác. Chúng tôi có nguồn dầu hỏa khổng lồ, ngành công nghiệp khí đốt và tại thời điểm đó, không có hệ thống phối hợp để đưa công nhân bị bệnh hoặc gặp nạn từ ngoài khơi vào đất liền”.
Đây là năm hoạt động thứ 3, công ty của Ola đặt trụ sở ở Lagos và đã hỗ trợ kịp thời cho 500 bệnh nhân bằng cách sử dụng một phi đội các máy bay và trực thăng để nhanh chóng vận chuyển công nhân bị thương và những người bị bệnh nặng từ các khu vực xa xôi, hẻo lánh, kịp thời đến bệnh viện. Ola Orekunrin trải lòng: “Từ các bệnh nhân bị chấn thương khi tham gia giao thông cho đến các nạn nhân bị thương do nổ bom, mìn và những trường hợp bị thương do đạn bắn, chúng tôi đã cứu sống họ bằng cách cấp tốc đưa họ vào bệnh viện phù hợp, cũng như sơ cấp cứu cho họ trong lúc đang bay. Hệ thống đường xá ở Nigeria còn khá nghèo nàn và lạc hậu, vì thế phương tiện cấp cứu trên đường bộ nhất là vào ban ngày lại hết sức khó khăn. Vào ban đêm, xuất hiện bọn cướp trang bị vũ khí chặn cướp trên các tuyến xa lộ chính; điện chiếu sáng yếu ớt cộng với đường xá tồi tàn khiến cho công tác cấp cứu bằng đường bộ thực sự nguy hiểm cho cả bệnh nhân và nhân viên y tế”.
Tuổi trẻ, tài cao
Ở tuổi 27, Ola Orekunrin đã đạt được nhiều thành tích đáng tự hào. Sinh ra ở London, chị lớn lên trong một nhà nuôi dưỡng ở thị trấn duyên hải tươi đẹp Lowestoft nằm ở Đông Nam nước Anh. 21 tuổi, Ola Orekunrin tốt nghiệp Đại học York và được xem là một bác sĩ có trình độ. Sau đó, chị được trao học bổng MEXT của Chính phủ Nhật Bản và chuyển đến Nhật để tiến hành nghiên cứu trong lĩnh vực y học tái tạo. Sau khi về lại châu Âu, nữ bác sĩ trẻ tìm kiếm một sự nghiệp đầy hứa hẹn trong nghề y ở Anh. Nhưng với ước vọng nhằm cải thiện các dịch vụ y tế ở Tây Phi đã khiến cho chị quyết định gắn bó với quê mẹ Nigeria. Orekunrin từ bỏ công việc được trả lương cao ở Anh, bán toàn bộ tài sản của mình và tiếp tục nghiên cứu các mô hình dịch vụ cứu thương bay tại các quốc gia đang phát triển khác trước khi thành lập liên doanh đầy tính tham vọng của mình, cho phép chị kết hợp “tình yêu sâu sắc với y học và châu Phi”, nuôi dưỡng giấc mơ bay cao của chị - Ola Orekunrin còn là một phi công trực thăng được huấn luyện bài bản.
Nữ bác sĩ tuổi trẻ, tài cao, bộc bạch: “Tôi muốn tìm ra cách mà tôi có thể hỗ trợ cho những người mắc bệnh nặng. Hãy cho họ đi khám bác sĩ và không chỉ có bác sĩ, tôi muốn đưa những người bệnh đến một cơ sở y tế uy tín trong khung thời gian phù hợp cho những căn bệnh đặc biệt và rằng đó là lý do tại sao tôi bắt đầu thành lập dịch vụ bay cứu thương”. Tháng 3/2013 vừa qua, Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) đã công nhận những thành tích của Ola Orekunrin, cô trở thành một trong những gương mặt uy tín nhất của danh sách Những nhà lãnh đạo trẻ toàn cầu 2013, đó là một nhóm các cá nhân dưới 40 tuổi, có những thành tích cống hiến đặc biệt xuất sắc. Còn nguyên sự vinh dự, Ola Orekunrin hân hoan nói: “Nó thật sự là một sự ghi nhận bất ngờ cho tôi. Thực sự, tôi rất hãnh diện và hạnh phúc”.
Khắc phục “dịch chấn thương”
Nigeria, nền kinh tế lớn thứ hai ở châu Phi, là nước sản xuất dầu hỏa hàng đầu của châu Phi, kiêu hãnh với trữ lượng dầu hỏa và khí đốt khổng lồ. Tiềm năng của ngành công nghiệp cùng với đà tăng trưởng của khối dịch vụ tài chính đang tạo thêm việc làm cho các công ty như của Ola Orekunrin. Tuy nhiên, nữ bác sĩ trẻ Orekunrin nói rằng, vẫn còn có vài thách thức cần phải được điều hướng để vận hành thành công một công ty như của chị tại quốc gia Tây Phi. Ola Orekunrin phân tích: “Kinh doanh hàng không xem ra rất đắt đỏ ở Nigeria. Giữ cho giá cả thấp luôn là một thách thức, bên cạnh đó tệ quan liêu, cửa quyền cũng đang đặt ra không ít thách thức chịu đựng đối với các doanh nghiệp nhỏ. Song bất chấp những thách thức này, tôi vẫn muốn tạo ra một cú hích nhằm thay đổi diện mạo lĩnh vực y tế ở Nigeria”.
Ola Orekunrin nói rằng, mục tiêu của chị là tiếp tục cải thiện cách tiếp cận điều trị trong khi đang chú trọng vào việc quản lý tiền và hậu chấn thương. Trong khi các khoản tiền tài trợ đang tập trung phục vụ các căn bệnh truyền nhiễm thì theo Ola Orekunrin, châu Phi đang đối mặt với một vấn đề lớn về điều trị chấn thương và thương tích cơ thể. Nữ bác sĩ trẻ cho biết: “80% các trường hợp chấn thương trên thế giới đang diễn ra ở những nước có mức thu nhập dưới trung bình, chẳng hạn như ở Nigeria. Tôi cho rằng, cần phải chú trọng nhiều hơn vào dịch chấn thương mà hiện tại châu Phi đang phải đối mặt. Ở Anh, cứ 3 hoặc 4 năm mới có một vụ thương tích do đạn bắn, trong khi đó ở Nigeria, cứ 3 hoặc 4 ngày lại xảy ra một vụ thương tích do va chạm súng đạn . Ngoài ra, các chấn thương khi tham gia giao thông, rơi từ trên cao, chấn thương công nghiệp, thương tích do bạo hành gia đình... là những vấn đề lớn cần phải xử lý rốt ráo”.
(Theo CNN, 4/2013)
Nguyễn Thanh Hải