Nằm trong vùng lõi của làng cổ Đường Lâm, cổng làng Mông Phụ cùng cây đa cổ thụ từ lâu đã trở thành hình ảnh thân thuộc, gắn bó với đời sống của nhiều thế hệ người dân xứ Đoài.
Năm nay, những hình ảnh đặc trưng ấy được người dân địa phương tái hiện trong mô hình đèn Trung thu mang tên "Vân Môn Làng Cổ", tham gia chương trình "Trung thu Thành cổ – Sơn Tây xứ Đoài".
Cổng làng Đường Lâm 'hóa' đèn Trung thu. Video: T.Anh
Cổng làng - dấu ấn của miền di sản
Cổng làng Mông Phụ nằm nép dưới những tán cây xanh, mở ra không gian cổ kính, yên bình của làng cổ Đường Lâm. Qua cánh cổng là những con đường nhỏ, mái ngói xưa, bức tường đá ong và nếp sống truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Với người dân địa phương, cổng làng không chỉ là một công trình kiến trúc mà còn là dấu mốc thân thuộc, nơi đón những người con trở về và mở lối vào không gian văn hóa riêng của vùng đất xứ Đoài.
Cây cổ thụ bên cổng làng đã tồn tại hàng trăm năm, công trình này trở thành chứng nhân thời gian, gắn với đời sống và ký ức của nhiều thế hệ người dân Đường Lâm.
Theo chị Trương Thị Lan Phương, Tổ trưởng Tổ dân phố Đường Lâm, phường Sơn Tây, Hà Nội, tổ dân phố hiện nay được hình thành từ việc sáp nhập Mông Phụ, Cam Thịnh và Đoài Giáp, đều nằm trong vùng lõi của làng cổ Đường Lâm.
"Chúng tôi là những người con của Đường Lâm, luôn mong muốn hình ảnh quê hương được lan tỏa rộng rãi hơn, đặc biệt đến các em thiếu nhi và thế hệ trẻ", chị Phương chia sẻ.

Cổng làng Mông Phụ nép dưới tán cây xanh, mở lối vào làng cổ Đường Lâm. Ảnh: T.Anh

Cổng làng là lối đi quen thuộc trong đời sống thường ngày của người dân. Ảnh: T.Anh

Kiến trúc cổ kính của cổng làng góp phần tạo nên nét riêng của Đường Lâm. Ảnh: T.Anh
Từ cổng làng đến chiếc đèn Trung thu
Từ những hình ảnh quen thuộc của quê hương, người dân Đường Lâm đã xây dựng ý tưởng làm mô hình đèn Trung thu mô phỏng cổng làng, cây đa và những tầng mây.
Mô hình được đặt tên "Vân Môn Làng Cổ". Trong đó, "Vân Môn" mang nghĩa "Cổng Mây", gợi hình ảnh một cánh cổng mở vào không gian làng cổ, đồng thời gửi gắm niềm tự hào về vùng đất giàu truyền thống văn hóa.
Trên mô hình, cổng làng được tạo hình bằng gam màu nâu cam, bên cạnh là cây đa với những tán lá xanh. Phía trước được trang trí bằng các lớp mây cách điệu, tạo cảm giác như một "cổng mây" dẫn vào miền di sản.

"Vân Môn Làng Cổ" được đặt bên cổng làng – nơi tạo cảm hứng cho ý tưởng thiết kế. Ảnh: T.Anh

Cổng làng, cây đa và những tầng mây được tái hiện trên mô hình đèn Trung thu. Ảnh: T.Anh
Không chỉ tái hiện những biểu tượng đặc trưng của Đường Lâm, mô hình còn kết hợp các chi tiết quen thuộc của Trung thu truyền thống như đèn ông sao, giúp hình ảnh di sản trở nên gần gũi hơn với trẻ nhỏ.
Từng chi tiết được người dân chỉnh sửa, hoàn thiện trước khi mô hình được đưa đến chương trình. Với những người thực hiện, quá trình làm đèn không chỉ tạo nên một sản phẩm phục vụ lễ hội mà còn là cách kể lại câu chuyện quê hương bằng một hình thức mới.

Chị Trương Thị Lan Phương bên mô hình "Vân Môn Làng Cổ". Ảnh: T.Anh

Đèn ông sao truyền thống được kết hợp trong không gian "Vân Môn Làng Cổ". Ảnh: T.Anh
Theo chị Trương Thị Lan Phương, đây là lần đầu người dân địa phương thực hiện mô hình lấy ý tưởng từ cổng làng để tham gia chương trình "Trung thu Thành cổ - Sơn Tây xứ Đoài". Vì vậy, bà con và các em thiếu nhi đều háo hức, dành nhiều tâm huyết cho sản phẩm.
"Thông qua chiếc đèn, chúng tôi mong muốn giới thiệu vẻ đẹp của làng cổ Đường Lâm đến người dân Thủ đô, du khách trong nước và bạn bè quốc tế", chị Phương nói.
Khi màn đêm buông xuống, hệ thống đèn bên trong được bật lên, hình ảnh cổng làng, cây đa trở nên rực rỡ. Từ một biểu tượng quen thuộc của làng quê, cổng làng Đường Lâm được "khoác áo mới" trong không gian lễ hội Trung thu.

"Vân Môn Làng Cổ" rực sáng trong đêm với hình tượng cổng làng và cây đa. Ảnh: T.Anh

Mô hình được giới thiệu tại chương trình "Trung thu Thành cổ – Sơn Tây xứ Đoài". Ảnh: T.Anh
Không chỉ mang ánh sáng của ngày hội, "Vân Môn Làng Cổ" còn gửi gắm câu chuyện về sự tiếp nối văn hóa. Qua mô hình đèn Trung thu, biểu tượng của làng cổ hiện lên gần gũi, sinh động hơn với trẻ em và công chúng.
Với người dân Đường Lâm, đây cũng là cách để thế hệ hôm nay tiếp tục gìn giữ, kể lại câu chuyện quê hương và quảng bá những giá trị đặc trưng của làng cổ đến du khách.
"Vân mở lối trời – Môn giữ hồn làng – Ánh Trung thu thắp sáng miền di sản" là thông điệp được gửi gắm qua mô hình "Vân Môn Làng Cổ".