(SKDS) - Trước các rủi ro kinh tế, chính trị tại Trung Quốc và làn sóng bài Nhật do tranh chấp chủ quyền đối với quần đảo Senkaku/Điếu Ngư, ở biển Đông, nhiều doanh nghiệp Nhật Bản đang hướng sang khu vực Đông Nam Á, đặc biệt là Myanmar.
Trong số các nạn nhân của cuộc tranh chấp Nhật - Trung lần này, phải kể đến hai tập đoàn khổng lồ trong lĩnh vực xe hơi là Toyota và Nissan. Toyota được xếp hạng số một thế giới trong 6 tháng đầu năm nay đã cho ngừng hoạt động phần lớn các cơ sở lắp ráp xe hơi tại Trung Quốc. Trước đó, cả hai tập đoàn của Nhật đã phải tạm ngưng một phần hoặc toàn bộ dây chuyền sản xuất vì lo ngại cho sự an toàn của các nhân viên và cơ sở sản xuất, trong bối cảnh xảy ra các cuộc biểu tình bài Nhật ở nhiều nơi trên lãnh thổ Trung Quốc.
Nhà kinh tế gia Takeshi Takayama thuộc Viện nghiên cứu NLI (Nippon Life Insurance), ở Tokyo cho biết: “Không ai thực sự biết đến khi nào điều này sẽ lại xảy ra trong tương lai gần”. Ngoài các cuộc biểu tình bài Nhật, trong thời gian qua, các cơ quan của Trung Quốc, đặc biệt là hải quan dường như tìm cách gây khó dễ, do vậy, nhiều doanh nghiệp Nhật Bản cho rằng cần phải khẩn trương tìm kiếm cơ hội ở nơi khác, không nên “bỏ tất cả trứng vào trong một giỏ”. Theo số liệu chính thức của Bắc Kinh, trong năm 2011, đầu tư của Nhật Bản tại Trung Quốc lên tới 6,3 tỷ usd, tăng 50% so với năm 2010, còn đầu tư của Hoa Kỳ chỉ là 3 tỷ usd, giảm 26%.
Các doanh nghiệp nước ngoài đang rời Trung Quốc. |
Theo chuyên gia kinh tế Takeshi Takayama, đương nhiên Trung Quốc vẫn là đối tác thương mại quan trọng nhất của Nhật Bản, nhưng các doanh nghiệp xứ hoa anh đào chắc chắn đã hướng về các nước châu Á khác như Việt Nam, Thái Lan. Năm 2010, cũng do căng thẳng trong hồ sơ Senkaku/Điếu Ngư, Trung Quốc đã cắt giảm đáng kể các xuất khẩu đất hiếm sang Nhật Bản. Ngoài rủi ro tiềm ẩn trong vấn đề tranh chấp chủ quyền ở Senkaku/Điếu Ngư, các nhà phân tích còn nêu ra 2 yếu tố khác: Tăng trưởng kinh tế Trung Quốc chậm lại, giá nhân công tăng. Đây là hai trong số nhiều yếu tố buộc các doanh nhân Nhật Bản phải xem xét lại kế hoạch đầu tư.
Một số nước Đông Nam Á nhanh chóng hiểu được rằng đây là một cơ hội tốt. Philippines đang nhắm tới khoảng 15 doanh nghiệp lớn của Nhật Bản. Manila hứa sẽ có những ưu đãi thuế khóa dành cho các doanh nghiệp Nhật Bản rời Trung Quốc sang Philippines. Một địa điểm khác đang trở nên rất hấp dẫn, đó là Myanmar. Sau khi bật đèn xanh cho các doanh nghiệp Mỹ đầu tư vào Myanmar, Washington còn thông báo ý định bãi bỏ cấm vận đối với hàng nhập khẩu của nước này. Chuyên gia Yukio Suzuki thuộc Viện nghiên cứu Bell Investment khẳng định, Myanmar là điểm đến trong tương lai. Có nhiều dấu hiệu cho thấy Nhật Bản đang tích cực chuẩn bị: Ngày 15/10 tới đây, hãng hàng không All Nipon Airways – ANA sẽ khai trương tuyến bay Tokyo – Rangoon.
Phòng Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản đã cử một phái đoàn quan trọng sang Myanmar để xây dựng các quan hệ, tiếp xúc với giới doanh nhân địa phương và các quan chức Chính phủ. Theo AFP, Nhật Bản còn dự tính tổ chức một cuộc gặp quốc tế hỗ trợ tài chính cho Myanmar vào tháng tới ở Tokyo, bên lề cuộc họp thuờng niên của Quỹ Tiền tệ Quốc tế và Ngân hàng Thế giới. Tháng 4 vừa qua, Nhật Bản đã xóa nợ 3 tỷ usd và chuẩn bị nối lại tài trợ cho Myanmar, một quốc gia giàu khoáng sản và nhiên liệu.
Hương Linh (Theo Chinadaily, AFP)
Theo BCG, Công ty Sleek Audio đã đưa bộ phận sản xuất thiết bị tai nghe casque cao cấp từ Trung Quốc về Florida, Hoa Kỳ. Từ năm 2014, Công ty NCR sẽ chuyển một cơ sở chế tạo máy rút tiền, từ Trung Quốc sang Columbus, tiểu bang Georgia, Hoa Kỳ và sẽ sử dụng tới 870 nhân công.
Tuần trước, tập đoàn sản xuất thiết bị thể thao Adidas của Đức đã thông báo đóng cửa nhà máy cuối cùng của mình tại Trung Quốc, nhưng vẫn duy trì mạng lưới bao gồm 300 doanh nghiệp gia công địa phương. Hiện nay, lương tối thiểu của công nhân sản xuất giày thể thao trong các nhà máy của Adidas tại Trung Quốc là 2.000 nhân dân tệ, tương đương 258 euro, trong khi đó, lương của công nhân Campuchia cũng làm việc cho tập đoàn này chỉ là 107 euro.
