Theo thống kê, số lượng ô tô của Hà Nội là hơn 1,1 triệu xe, chưa tính số xe vãng lai. Vì thế, nhu cầu gửi xe là rất lớn.
Trên thực tế, tại các khu phố vẫn xuất hiện các bãi xe tự phát, trông giữ vượt quá phạm vi cấp phép hoặc chỉ được trông giữ xe máy. Nhiều người khi có công việc, buộc phải gửi xe tại các địa điểm này. Khi bị công an xử phạt, thiệt hại rõ ràng rơi vào chủ xe.
Theo luật sư Hoàng Hà (Đoàn Luật sư TP Hồ Chí Minh): Về nguyên tắc, cần phân biệt trách nhiệm của người điều khiển ô tô với trách nhiệm của cá nhân, tổ chức kinh doanh dịch vụ trông giữ xe. Không phải cứ gửi ô tô vào bãi chỉ được phép trông giữ xe máy thì chủ ô tô đương nhiên bị xử phạt.
Theo Luật Xử lý vi phạm hành chính hiện hành, việc xử phạt phải căn cứ vào hành vi vi phạm cụ thể và đúng đối tượng thực hiện hành vi đó.
Thứ nhất, đối với người gửi ô tô: Nếu người điều khiển đưa xe vào bãi, đỗ đúng vị trí được nhân viên tiếp nhận và hướng dẫn, nhưng bãi xe hoạt động vượt phạm vi được phép thì không thể chỉ căn cứ vào sai phạm của bãi xe để xử phạt người gửi.
Tuy nhiên, nếu thực tế ô tô đỗ trên vỉa hè trái quy định, tại khu vực có biển cấm đỗ hoặc vị trí không được phép đỗ xe thì người điều khiển vẫn có thể bị xử phạt theo Điều 6 Nghị định 100/2019/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 123/2021/NĐ-CP). Ví dụ, hành vi đỗ, để ô tô trên vỉa hè trái quy định thuộc điểm e khoản 3 Điều 6, có mức phạt từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng.

Một bãi trông giữ xe trên tuyến phố Hà Nội. (Ảnh chỉ có tính chất minh hoạ). Nguồn: PV.
Thứ hai, đối với đơn vị trông giữ xe: Nếu bãi chỉ được cấp phép sử dụng lòng đường, vỉa hè để trông giữ xe máy nhưng tự ý nhận ô tô, thu tiền thì cá nhân, tổ chức thực hiện hoạt động trông giữ có thể bị xử phạt về hành vi sử dụng không đúng nội dung giấy phép.
Theo khoản 12 Điều 12 Nghị định 100/2019/NĐ-CP (đã sửa đổi, bổ sung), mức phạt đối với hành vi này từ 10 đến 15 triệu đồng đối với cá nhân và từ 20 đến 30 triệu đồng đối với tổ chức. Quy định này áp dụng đối với trường hợp sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè thuộc diện phải có giấy phép, không phải mặc nhiên áp dụng cho mọi bãi xe trên đất.
Trường hợp người gửi xe bị xử phạt do làm theo hướng dẫn sai của nhân viên, họ có thể yêu cầu xem xét trách nhiệm dân sự của bên nhận giữ xe nếu chứng minh được căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường.
Tuy nhiên, nghĩa vụ chấp hành quyết định xử phạt hành chính không tự động chuyển sang bên trông giữ xe.
Luật sư Hoàng Hà cho hay, vấn đề quan trọng nhất là phải xác định công an đang lập biên bản về hành vi đỗ xe trái quy định hay về hành vi tổ chức trông giữ xe sai phép. Đây là hai hành vi khác nhau, có thể phát sinh trách nhiệm độc lập của hai chủ thể. Việc lập biên bản cũng chưa đồng nghĩa đã có quyết định xử phạt.
Nếu xe nằm hoàn toàn trong khuôn viên bãi và không có hành vi dừng, đỗ trái quy định, thì việc bãi xe tự ý nhận giữ ô tô vượt phạm vi được phép không phải là căn cứ đủ để xử phạt chủ xe.