Bên cạnh mỹ phẩm, xu hướng "làm đẹp từ bên trong" ngày càng được nhiều chị em quan tâm. Các loại đồ uống lên men như sữa chua uống, kefir, kombucha hay nước "enzyme" trái cây được giới thiệu rộng rãi giúp da sáng mịn, bớt mụn. Vậy đồ uống lên men có thực sự giúp làm đẹp da, và nên uống thế nào cho an toàn?
1. Đồ uống lên men có tác dụng gì với da?
Đồ uống lên men là đồ uống được tạo ra nhờ hoạt động của vi sinh vật như vi khuẩn lactic, nấm men. Trong quá trình lên men, vi sinh vật chuyển hóa đường trong nguyên liệu thành acid hữu cơ, khí CO2, đôi khi tạo ra một lượng cồn nhỏ, cùng nhiều hợp chất khác. Một số loại vẫn còn chứa vi khuẩn sống, được gọi là lợi khuẩn hay probiotic, nếu sản phẩm không được tiệt trùng sau khi lên men.
Các nhà khoa học đã ghi nhận mối liên hệ hai chiều giữa đường ruột và làn da, thường được gọi là "trục ruột - da". Khi hệ vi sinh đường ruột mất cân bằng, cơ thể có thể tăng tình trạng viêm mức độ thấp và tình trạng viêm này có thể ảnh hưởng đến làn da. Một số bệnh da như mụn trứng cá, viêm da cơ địa, vảy nến có liên quan đến những thay đổi trong hệ vi sinh đường ruột.

Đồ uống lên men chứa vi khuẩn có lợi và các chất được tạo ra trong quá trình lên men. Ảnh minh họa IStocks.
2. Một số đồ uống lên men phổ biến
Sữa chua uống và đồ uống chứa lợi khuẩn: Đây là các sản phẩm từ sữa được lên men bằng vi khuẩn lactic hoặc bifidobacteria, rất dễ mua tại siêu thị, cửa hàng tiện lợi. Ngoài lợi khuẩn, sữa chua uống còn cung cấp đạm và canxi. Tuy nhiên, nhiều sản phẩm có lượng đường bổ sung khá cao. Chị em nên đọc nhãn dinh dưỡng, ưu tiên loại ít đường hoặc không đường.
Kefir: Kefir là sữa lên men bằng "hạt kefir", hỗn hợp của nhiều loại vi khuẩn lactic và nấm men. Kefir có vị chua nhẹ, hơi sủi và thường chứa nhiều chủng lợi khuẩn hơn sữa chua thông thường. Với người không dung nạp đường lactose, kefir thường dễ tiêu hóa hơn sữa tươi.
Kombucha: Kombucha là trà xanh hoặc trà đen pha đường, được lên men bằng một khối cộng sinh của vi khuẩn và nấm men (SCOBY). Đồ uống này có vị chua ngọt, hơi sủi. Kombucha chứa acid hữu cơ và polyphenol từ trà nhưng bằng chứng về lợi ích sức khỏe trên người còn ít. Kombucha có thể chứa một lượng cồn nhỏ, có loại còn khá nhiều đường.
Cơm rượu nếp và amazake: Cơm rượu nếp của Việt Nam và amazake của Nhật Bản đều được làm từ gạo lên men, có vị ngọt tự nhiên. Tuy nhiên, các món này chứa nhiều đường và có thể có cồn, nên chỉ nên dùng lượng nhỏ.
3. Cẩn trọng với nước "enzyme" tự ủ tại nhà
Trào lưu tự ủ nước "enzyme" bằng cách ngâm trái cây, rau củ với đường trong nhiều tuần đang được nhiều người chia sẻ. Thực tế, các enzym trong đồ uống sẽ bị phân hủy trong dạ dày như các protein khác, nên không có tác dụng "thải độc", "làm đẹp" như lời đồn.
Khi tự ủ tại nhà trong điều kiện không đảm bảo vệ sinh, đồ uống có thể bị nhiễm nấm mốc, vi khuẩn có hại hoặc lên men quá mức tạo ra nhiều cồn. Đã có những trường hợp ngộ độc, rối loạn tiêu hóa sau khi uống kombucha hay đồ uống lên men tự làm.
4. Uống đồ uống lên men thế nào cho đúng?
Mỗi người nên chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, nhãn mác đầy đủ, còn hạn sử dụng và được bảo quản lạnh đúng cách. Chị em nên ưu tiên loại ít đường, vì đường dư thừa không tốt cho làn da và cân nặng. Với sữa chua uống, kefir, mỗi ngày khoảng một hộp hoặc một cốc nhỏ là đủ. Kombucha, cơm rượu nên dùng lượng nhỏ.
Phụ nữ mang thai, cho con bú, trẻ nhỏ, người có hệ miễn dịch suy yếu, người đang điều trị ung thư, người bệnh gan, thận nên tránh kombucha và đồ uống lên men tự làm, chọn sản phẩm đã tiệt trùng, không cồn hoặc hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng. Người mắc đái tháo đường cần tính lượng đường trong các đồ uống này vào tổng lượng tinh bột, đường trong ngày.
Đồ uống lên men chỉ là một phần nhỏ trong chế độ ăn có lợi cho đường ruột và làn da. Một chế độ ăn nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu giàu chất xơ sẽ nuôi dưỡng vi khuẩn có lợi tốt hơn.
Bên cạnh đó, chống nắng hằng ngày, dưỡng ẩm, ngủ đủ giấc, uống đủ nước, hạn chế đồ ngọt và không hút thuốc lá vẫn là những yếu tố quan trọng nhất giúp làn da khỏe đẹp.

