Đồ ăn ít đường, không đường bán online: Có phù hợp với người đái tháo đường?

SKĐS - Rất nhiều đồ ăn ít đường, không đường bán online được quảng cáo phù hợp với người đái tháo đường. Vậy sự thật thế nào?
Đồ ăn ít đường, không đường bán online: Có phù hợp với người đái tháo đường - Ảnh 1.Đái tháo đường: Vì sao cần kiểm tra bàn chân mỗi ngày?

SKĐS - Người bệnh đái tháo đường có thể bị tổn thương bàn chân mà không cảm thấy đau. Kiểm tra mỗi ngày giúp phát hiện sớm phòng ngừa loét chân và biến chứng nguy hiểm.

Thực phẩm healthy ít đường, không đường ngày càng phổ biến trên các nền tảng bán hàng trực tuyến, từ bánh quy, granola đến chocolate và bánh ăn kiêng. Một số sản phẩm được giới thiệu sử dụng đường ăn kiêng, nguyên liệu tự nhiên hoặc không thêm đường, khiến nhiều người mắc đái tháo đường tin rằng chúng an toàn hơn thực phẩm thông thường.

Trên thực tế, nhiều thực phẩm healthy ít đường, không đường không phải lựa chọn mặc nhiên an toàn cho người đái tháo đường vì những lý do dưới đây:

1. Vì sao thực phẩm không đường vẫn có thể làm tăng đường huyết?

Đường chỉ là một thành phần thuộc nhóm carbohydrate (chất bột đường). Nhóm này còn bao gồm tinh bột và chất xơ. Trong đó, đường và tinh bột tiêu hóa được có thể làm tăng đường huyết sau ăn. Vì vậy, bánh không thêm đường nhưng làm từ bột mì, bột gạo hoặc tinh bột vẫn có thể ảnh hưởng đến đường huyết.

Chẳng hạn, bánh quy sử dụng stevia hoặc sucralose để tạo vị ngọt có thể giảm lượng đường bổ sung nhưng vẫn chứa carbohydrate từ bột. Granola không thêm đường vẫn cung cấp carbohydrate từ yến mạch, ngũ cốc và trái cây sấy.

Người mua cần phân biệt ba thông tin thường gặp:

- Không đường (sugar-free): Là tuyên bố về hàm lượng đường theo tiêu chí ghi nhãn áp dụng, không có nghĩa sản phẩm không chứa tinh bột, carbohydrate hoặc năng lượng.

- Không thêm đường (no added sugar): Nhà sản xuất không bổ sung đường trong quá trình sản xuất theo tiêu chí ghi nhãn, nhưng sản phẩm vẫn có thể chứa đường tự nhiên từ sữa hoặc trái cây.

- Ít đường (low sugar): Chỉ hàm lượng đường thấp theo tiêu chí tương ứng, không đồng nghĩa với ít carbohydrate.

Như vậy, sản phẩm mang nhãn healthy, không đường hay ít đường không chắc chắn là hoàn toàn phù hợp với người đái tháo đường.

Đồ ăn healthy ít đường, không đường bán online: Có  phù hợp với người đái tháo - Ảnh 1.

Nhiều loại đồ ăn ít đường, không đường bán online được quảng cáo phù hợp với người đái tháo đường. Ảnh minh họa AI.

2. Mua thực phẩm 'healthy' bán trên trực tuyến cần kiểm tra những gì?

Khi mua thực phẩm trực tuyến, người tiêu dùng thường chỉ nhìn thấy hình ảnh và thông tin quảng cáo. Trước khi đặt hàng, người bệnh nên yêu cầu người bán cung cấp hình ảnh rõ ràng về bao bì, bảng thành phần dinh dưỡng, nhà sản xuất và hạn sử dụng, trong đó, cần chú ý:

- Tổng lượng carbohydrate (Total Carbohydrate): Đây là chỉ số quan trọng để tính lượng chất bột đường trong khẩu phần, bao gồm đường, tinh bột và chất xơ. Ví dụ, một khẩu phần bánh có 20 g carbohydrate, trong đó 2 g đường thì lượng đường đã nằm trong 20 g carbohydrate, không cộng thêm lần nữa.

- Khẩu phần (Serving size): Các chỉ số dinh dưỡng thường tính theo một khẩu phần hoặc 100 g sản phẩm, không phải toàn bộ gói bánh. Nếu bánh chứa 60 g carbohydrate/100 g, ăn 30 g bánh sẽ cung cấp 18 g carbohydrate.

- Thành phần nguyên liệu: Chú ý bột mì, tinh bột, yến mạch, trái cây sấy, mật ong và siro vì những nguyên liệu này có thể cung cấp carbohydrate đáng kể.

- Năng lượng và chất béo: Bánh không đường vẫn có thể chứa nhiều bơ, dầu, kem hoặc chocolate. Người bệnh cần kiểm soát khẩu phần, nhất là khi đang kiểm soát cân nặng và nguy cơ tim mạch.

Một số sản phẩm quảng cáo hàm lượng carbohydrate thuần (net carbs), thường được tính bằng cách lấy tổng carbohydrate trừ chất xơ và một phần hoặc toàn bộ đường rượu. Tuy nhiên, cách tính này không thống nhất, khả năng ảnh hưởng đến đường huyết của từng loại đường rượu cũng khác nhau. Người bệnh không nên mặc nhiên dùng chỉ số này thay cho tổng carbohydrate khi tính khẩu phần.

3. Chất tạo ngọt trong thực phẩm không đường có an toàn?

Nhiều loại bánh, chocolate và ngũ cốc không đường sử dụng chất tạo ngọt thay thế để giữ vị ngọt. Tuy nhiên, các chất này có đặc điểm hấp thu và ảnh hưởng đến đường huyết khác nhau.

Stevia, sucralose, aspartame và saccharin là những chất tạo ngọt cường độ cao, thường được sử dụng với lượng nhỏ và nhìn chung không làm tăng đường huyết đáng kể ở mức sử dụng thông thường.

Trong khi đó, đường rượu (polyol) như maltitol, sorbitol, xylitol và erythritol có mức độ hấp thu khác nhau. Đặc biệt, maltitol vẫn có thể làm tăng đường huyết, còn erythritol thường có tác động trực tiếp nhỏ hơn. Sử dụng nhiều đường rượu có thể gây đầy hơi, chướng bụng hoặc tiêu chảy.

Theo khuyến nghị năm 2026 của Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA), chất tạo ngọt không sinh năng lượng có thể được sử dụng thay thế sản phẩm chứa đường ở mức vừa phải, trong ngắn hạn để giảm lượng carbohydrate và năng lượng. Tuy nhiên, người bệnh không nên mặc định thực phẩm chứa chất tạo ngọt thay thế là không ảnh hưởng đến đường huyết, bởi sản phẩm vẫn có thể chứa tinh bột và các nguyên liệu giàu carbohydrate.

4. Người đái tháo đường nên chọn và ăn thế nào?

Thực phẩm healthy ít đường, không đường có thể được đưa vào chế độ ăn nếu phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng và mục tiêu kiểm soát đường huyết. Khi lựa chọn, người bệnh đái tháo đường nên:

- Ưu tiên sản phẩm có nguồn gốc, nhà sản xuất và nhãn dinh dưỡng rõ ràng.

- So sánh tổng lượng carbohydrate trên cùng khối lượng thực phẩm, không chỉ so sánh lượng đường.

- Kiểm soát khẩu phần, không ăn nhiều hơn chỉ vì sản phẩm được quảng cáo là không đường.

- Ưu tiên thực phẩm ít chế biến, giàu chất xơ như các loại đậu, rau, ngũ cốc nguyên hạt và trái cây nguyên quả với lượng phù hợp.

Người bệnh có thể theo dõi đường huyết theo kế hoạch điều trị để nhận biết phản ứng của cơ thể với thực phẩm mới. Lượng carbohydrate phù hợp còn phụ thuộc vào mục tiêu điều trị, cân nặng, mức độ vận động và thuốc đang sử dụng.

Đặc biệt, người dùng insulin cần chú ý sự phù hợp giữa lượng carbohydrate trong bữa ăn, duy trì chế độ ăn đa dạng, cân đối và tuân thủ phác đồ điều trị. Người sử dụng liều insulin cố định nên duy trì tương đối ổn định lượng carbohydrate và thời gian ăn. Không tự ý điều chỉnh liều thuốc chỉ vì thay đổi thực phẩm hoặc khẩu phần.

Xem thêm video đang được quan tâm:

Người bệnh đái tháo đường cần lưu ý để kiểm soát bệnh vào mùa đông.


Ý kiến của bạn