Trận lụt lớn hồi tháng 10 khiến những mảnh vườn đang trĩu quả bỗng tan hoang, xơ xác. Nhìn thân cành trơ trụi mà héo cả lòng. Ấy vậy mà chỉ hai tháng sau, trên thân cành khẳng khiu, những chồi non đâm ra tua tủa, mỡ màng reo vui trong nắng ấm. Và những chùm hoa bưởi nở sớm e ấp sau tán lá dịu dàng tỏa hương. Trong nhà, những quả bưởi chín vàng rộm sót lại sau cơn đại hồng thủy, bác tôi để dành chờ tôi về. Tình quê hương là thế! Tôi vẫn theo thói quen cũ, ra vườn hít căng vào lồng ngực hương đất hương vườn. Dịu mát hương hoa quất, thoang thoảng hương hoa chanh, ngọt dịu hương hoa bưởi... Chao ôi, mảnh vườn xưa yêu thương in dấu chân hai ông cháu chiều chiều chăm bón từng cây đã thấm vào máu thịt tôi, để rồi Tết đến xuân sang, tôi trở về mái nhà cũ ngoại để lại cho con cháu như một lẽ tự nhiên. Bác tôi đã sang tuổi 75 nhưng đôi tay vẫn không mấy khi được ngơi nghỉ. Bà đẹp vẻ đẹp nền nã dìu dịu của cô giáo làng năm nao. Tôi cầm đôi tay bà đầy vết nứt nẻ mà xót lòng, thốt lên: “Bác để các anh các chị làm vườn, bác nghỉ ngơi mà dạy các cháu”. Bà cười vui: “Nào có được nghỉ đâu. 30 Tết vẫn còn xuống chợ bán bưởi đấy. Đất quê mình bờ xôi ruộng mật, ngơi tay sao được. Bây giờ cây bưởi ra cả ngoài đồng. Giáp Tết năm ngoái, anh Khương bán bưởi ngay tại ruộng cũng được dăm bảy triệu; người ta đánh cả xe chở đi luôn”. Tôi tròn mắt kinh ngạc, rủ lũ trẻ chạy ào ra đồng Mễ.
Tôi ngây người trước rừng lộc biếc xum xuê căng đầy sức sống. Cam Vinh, cam Canh, bưởi chiết, bưởi Hoàng... xanh om trên các thửa ruộng. Hương hoa quyện vào nhau, thanh khiết giữa đất trời thoáng đãng. Chợt nhớ những ngày xửa ngày xưa, cũng trên cánh đồng này, tôi lọt thỏm trong những vòng mía ngà cao lút đầu người, với tay bóc lá mía. Bàn tay non bấy bớt, bị lá mía sắc như dao đánh bỏng rát, đỏ ửng. Vài năm trở lại đây, giống cam Vinh, bưởi Hoàng đã bén đất quê tôi, cho mùa bội thu. Quả là bưởi Hoàng quê tôi đã góp mặt ở đất Hà thành cùng bưởi Diễn, bưởi Năm Roi cho các bà các cô thỏa sức sắm Tết. Khách đến chúc Tết, không gì mát dạ bằng múi bưởi ngọt lành, mát đến tận ruột.
Bưởi trên đồng, bưởi trong vườn, làng quê ngõ xóm như được ướp trong hương cây dịu dàng, dịu dàng... Trong ngôi nhà nhỏ ấm áp, hương bưởi thanh tao như len qua ô cửa sổ. Cội nguồn quê hương để ta nhớ, ta thương, ta trở về sưởi ấm lòng mình, bắt đầu từ mái nhà xưa của ông bà và cả từ hương bưởi dịu dàng e ấp, xuân nào cũng lặng lẽ tỏa hương. Tết đến, xuân sang, nhà nhà để quả bưởi đẹp nhất ở mâm ngũ quả trên bàn thờ cúng ông bà tổ tiên. Và sau lễ cúng gia tiên, trời đất giây phút giao thừa linh thiêng, con cháu lại được hưởng hương vị dịu mát của những múi bưởi mọng nước, ngọt ngào từ đất và nước quê hương.
Kim Thanh
