Nghề giáo là công việc đòi hỏi sự phối hợp giữa hoạt động trí óc và thể chất. Giáo viên phải thường xuyên ghi nhớ kiến thức, xử lý tình huống, duy trì sự tập trung, đồng thời đứng lớp và sử dụng giọng nói liên tục trong nhiều giờ. Vì vậy, bên cạnh nghỉ ngơi hợp lý, chế độ dinh dưỡng đầy đủ là yếu tố quan trọng giúp thầy cô giáo duy trì sức khỏe và đáp ứng tốt yêu cầu công việc.
1. Bổ sung đủ năng lượng để duy trì sức bền khi đứng lớp
Việc đứng giảng bài, di chuyển giữa các lớp và tham gia nhiều hoạt động trong ngày khiến giáo viên cần được cung cấp đủ năng lượng. Nếu thường xuyên bỏ bữa hoặc ăn uống thiếu chất, cơ thể có thể dễ mệt mỏi, ảnh hưởng đến khả năng tập trung và hiệu suất làm việc.
Các loại ngũ cốc nguyên hạt như gạo lứt, yến mạch, bánh mì nguyên cám và khoai lang là nguồn carbohydrate cung cấp năng lượng cho cơ thể. Hàm lượng chất xơ trong những thực phẩm này còn giúp hỗ trợ tiêu hóa và duy trì cảm giác no.
Bên cạnh đó, cần bổ sung protein từ cá, thịt nạc, trứng, sữa và đậu phụ. Protein tham gia xây dựng, duy trì khối cơ và sửa chữa các mô, giúp cơ thể đáp ứng nhu cầu hoạt động hằng ngày.
2. Chú trọng dưỡng chất hỗ trợ hoạt động trí não
Công việc giảng dạy đòi hỏi giáo viên thường xuyên ghi nhớ kiến thức, truyền đạt thông tin và xử lý các tình huống phát sinh trong lớp học. Vì vậy, chế độ ăn cần cung cấp đầy đủ những dưỡng chất tham gia vào hoạt động bình thường của hệ thần kinh.
Vitamin nhóm B, đặc biệt là B6, B9 và B12, có vai trò trong quá trình chuyển hóa năng lượng và duy trì chức năng thần kinh. Các vitamin này có trong thịt nạc, cá, trứng, sữa, rau xanh và các loại đậu.

Giáo viên không cần quá nhiều năng lượng trong khẩu phần nhưng cần chú ý các dưỡng chất tốt cho trí não. Ảnh minh họa.
Omega-3 cũng là nhóm chất béo cần thiết cho hoạt động của não bộ. Cá hồi, cá thu và cá mòi cung cấp DHA và EPA, trong đó DHA là thành phần quan trọng trong cấu trúc tế bào thần kinh. Ngoài ra, quả óc chó, hạt chia và hạt lanh cũng cung cấp omega-3 thực vật phong phú.
Theo BSCKI Trần Thị Minh Nguyệt, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Dinh dưỡng TP.HCM (NRI), để trí óc luôn minh mẫn, giáo viên cần lưu ý cơ thể phải nhận đủ chất đạm (từ thịt, cá, trứng, sữa, đậu hũ, các loại đậu...) nhằm cung cấp acid amin thiết yếu giúp tạo chất dẫn truyền thần kinh cần cho hoạt động trí não.
Giáo viên có thể kết hợp cá, rau xanh và các loại hạt trong thực đơn hằng tuần để bổ sung dưỡng chất. Tuy nhiên, không có thực phẩm đơn lẻ nào giúp tăng trí nhớ hoặc khả năng tập trung ngay lập tức. Điều quan trọng là duy trì chế độ ăn đa dạng, cân đối.
3. Giáo viên nên uống đủ nước để chăm sóc giọng nói
Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng đối với giáo viên vì việc nói liên tục trong nhiều giờ có thể khiến cổ họng khô, giọng nói nhanh mệt và gây khó chịu khi phát âm.
Nước giúp duy trì độ ẩm cho niêm mạc đường hô hấp và hỗ trợ hoạt động của dây thanh. Theo Viện Quốc gia về Điếc và Rối loạn giao tiếp Hoa Kỳ (NIDCD), duy trì đủ nước là một trong những thói quen quan trọng để chăm sóc giọng nói.
Các thầy cô nên uống nước đều đặn trong ngày, đặc biệt trước, trong và sau những buổi giảng dạy kéo dài. Có thể chuẩn bị một chai nước cá nhân để thuận tiện bổ sung giữa các tiết học. Nước lọc vẫn là lựa chọn phù hợp nhất.
Ngoài ra, nên hạn chế đồ uống nhiều đường, không lạm dụng cà phê và trà đặc. Bên cạnh việc uống đủ nước, giáo viên cũng cần nghỉ giọng giữa các tiết học, tránh cố gắng nói quá to hoặc liên tục trong thời gian dài.
4. Bổ sung vitamin và khoáng chất hỗ trợ miễn dịch
Giáo viên thường xuyên tiếp xúc với nhiều học sinh, đồng nghiệp và môi trường đông người. Vì vậy, duy trì sức khỏe tổng thể và chức năng miễn dịch là điều cần được chú trọng.
- Vitamin C có trong cam, quýt, ổi, kiwi và ớt chuông tham gia vào hoạt động của hệ miễn dịch, đồng thời hỗ trợ quá trình hình thành collagen.
- Vitamin A từ cà rốt, bí đỏ và rau lá xanh giúp duy trì sức khỏe của da, niêm mạc và chức năng miễn dịch.
- Kẽm cũng là khoáng chất cần thiết cho sự phát triển và hoạt động của các tế bào miễn dịch. Thịt, cá, trứng, sữa và các loại đậu là những nguồn thực phẩm có thể bổ sung kẽm.
- Protein và sắt cũng cần được cung cấp đầy đủ. Sắt tham gia hình thành hemoglobin, thành phần của hồng cầu có nhiệm vụ vận chuyển oxy. Nếu thường xuyên mệt mỏi, thiếu sức sống, giáo viên nên đi khám để xác định nguyên nhân thay vì tự ý sử dụng các sản phẩm bổ sung.
BSCKI Trần Thị Minh Nguyệt lưu ý, giáo viên cần chú ý dinh dưỡng hợp lý kết hợp vận động phù hợp giúp cơ thể khỏe mạnh. Nên tham gia một môn thể dục thể thao phù hợp với sở thích, điều kiện sức khỏe để phòng tránh bệnh tật, giải tỏa căng thẳng, tạo sự hưng phấn trong những tiết giảng.